ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 33
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
23-08-2026

Ἄς ἐξετάσουμε λεπτομερῶς στή σημερινή μας ἀναφορά, ἀδελφοί
μου, καί ὁρισμένες παραστάσεις ζώων καί πτηνῶν καί ἄς δοῦμε τί
συμβολίζουν στήν χριστιανική μας λατρεία.
Ο ΑΜΝΟΣ (ΤΟ ΑΡΝΙ). Ὁ ἀμνός συμβολίζει τήν εὐγένεια, τήν
νεανική ἀθωότητα, τήν πραότητα, τήν ἁγνότητα. Ὁ ἀμνός μαζί μέ τό
λιοντάρι ἀπεικονίζουν τήν παραδεισένια κατάσταση. Στήν Παλαιά
Διαθήκη ὁ ἀμνός προσφέρονταν θυσία στόν Θεό «ἀμνόν ἄμωμον εἰς
ὁλοκαύτωμα» (Λευϊτ. 12,6). Στόν χριστιανισμό, ὁ ἀμνός εἶναι τό σύμβολο
τοῦ «ἐσφαγμενου Ἀρνίου» στήν Ἀποκάλυψη (Ἀποκ. 5,6) καί τοῦ Ἀμνοῦ
τοῦ Θεοῦ πού σηκώνει τίς ἁμαρτίες τοῦ κόσμου, ὅπως ἀναφέρει ὁ Ἠσαΐας
(53,7). Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος δείχνοντας μέ τό δάκτυλό του τόν Κύριο
στούς μαθητές του λέγει: «Ἴδε ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν
τοῦ κόσμου» (Ἰω. 1,29). Σύμφωνα μέ τούς ἱερούς ἑρμηνευτές ἔχομε
τέσσερις ἑρμηνεῖες ὡς πρός τήν ἀκριβή ἔννοια τοῦ ἀμνοῦ: 1) Ἡ
ἐξιλαστήρια θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. 2) Ὁ πασχάλιος χαρακτήρας τοῦ
σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. 3) Ἡ ἀνεξικακία «τοῦ πάσχοντος
παιδός τοῦ Θεοῦ», σύμφωνα μέ τόν Ἠσαΐα (53,7), καί 4) τό βασιλικό
ἀξίωμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος ὡς νέος ἀμνός (κριός) τέθηκε
ἐπικεφαλῆς τῆς ποίμνης του, τήν ὁποία ὁδηγεῖ στήν σωτηρία. Καί οἱ
Ἀπόστολοι συμβολίζονται ὡς ἀμνοί, ἀφοῦ ὁ Κύριος τούς εἶχε παρομοιάσει
μέ πρόβατα μέσα σέ λύκους (Ματθ. 10,16). Ὑπάρχει καί ἡ παράσταση,
ὅπου ζωγραφίζονται στά δεξιά τοῦ Χριστοῦ πρόβατα καί στά ἀριστερά
ἐρίφια, σύμβολο τῆς μέλλουσας κρίσης τοῦ Κυρίου. Ὁ ἀμνός
χρησιμοποιεῖται ἐκτεταμένα στόν συμβολισμό τῆς χριστιανικῆς τέχνης.
Ὁ Χριστός βαστάζων ἕνα ἀμνό εἶναι ὁ Καλός Ποιμήν, πού φροντίζει τό
ποίμνιό Του καί διασώζει τό χαμένο πρόβατο πού ἔχει ξεστρατίσει,
δηλαδή τόν ἁμαρτωλό ἤ πού ὁδηγεῖ τό ποίμνιό Του. Ὁ ἀμνός μέ τό
σταυρό ἀπεικονίζει τήν Σταύρωση, μέ τήν σημαία τήν Ἀνάσταση. Τό
ἀρνίον τῆς Ἀποκαλύψεως (Ἀποκ. 5, 1-2) μέ τό βιβλίο καί ἑπτά σφραγῖδες
εἶναι ὁ Χριστός, ὡς Κριτής στήν Δευτέρα Παρουσία. Μέ ἑπτά μάτια καί
κέρατα (Ἀποκ. 5,6) φανερώνει τά ἑπτά δῶρα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ὁ Χριστός εἶναι ὁ Ἀμνός τῆς Θείας Λειτουργίας καί Εὐχαριστίας, πού
προσφέρεται στούς πιστούς μέ τήν Θεία Κοινωνία, γιά νά γίνουν μέτοχοι
αἰώνιας ζωῆς. Ὁ Ἐπιφάνιος Κύπρου γράφει: «Ἀμνός ὁ Χριστός, διά τό
ἄκακον καί τό δι’ αὐτοῦ τήν ἁμαρτίαν ἠφανίσθαι».
Ο ΛΕΩΝ (ΤΟ ΛΙΟΝΤΑΡΙ). Στήν Ἁγία Γραφή ὁ βασιλιᾶς τῶν ζώων
μνημονεύεται 150 περίπου φορές, κάποτε γίνεται λόγος καί γιά τούς
σκύμνους του, δηλαδή τά μικρά λιονταράκια. Τό λιοντάρι εἶναι σύμβολο
τοῦ Χριστοῦ, ὡς τοῦ Βασιλέως τοῦ σύμπαντος. Ὁ Πατριάρχης Ἰακώβ
προφήτευσε τόν Κύριο «σκύμνον λέοντος Ἰούδα» (Γενέσ. 49,9). Τό
λιοντάρι ὑποτίθεται ὅτι κοιμᾶται μέ τά μάτια ἀνοιχτά, γι’αὐτό καί
ἀπεικονίζει τήν ἐπαγρύπνηση, τήν πνευματική προσοχή καί τή δύναμη,
ἀλλά καί ὁ Θεάνθρωπος, μετά τήν Σταύρωση, κλεισμένος στόν τάφο,
δέν ὑπέστη φθορά καί ἀλλοίωση. Τό λιοντάρι θεωρεῖται ἔμβλημα τοῦ
Εὐαγγελιστοῦ Μάρκου, ἐπειδή τό Εὐαγγέλιό του τονίζει τήν Βασιλεία καί
τό μεγαλεῖο τοῦ Χριστοῦ. Τό λιοντάρι ἐμφανίζεται καί ὡς σύμβολο τῶν
δυνάμεων τοῦ κακοῦ, «λέων ὠρυόμενος» (Α΄ Πέτρ. 5,8) σέ ἀντίθεση πρός
τόν Καλό Ποιμένα. Στίς τοιχογραφίες τῶν κατακομβῶν ἡ ἱστορία τοῦ
Δανιήλ στόν λάκκο τῶν λεόντων, συμβολίζει τόν Θεό, πού λυτρώνει τόν
λαό του. Τό μεγαλοπρεπές ἔμβλημα τοῦ λιονταριοῦ ἀπαντᾶ μέχρι
σήμερα στήν γλυπτική τέχνη, ὅπου λιοντάρια λαξευμένα, ἄγρυπνα
ὑπάρχουν ἀπό τό ἕνα καί τό ἄλλο μέρος τοῦ Δεσποτικοῦ θρόνου, ὅπως
παλιότερα κύκλωναν 12 λέοντες, πού περιφρουροῦσαν τόν θρόνο τοῦ
ἐνδόξου βασιλέα τοῦ Ἰσραήλ Σολομῶντα (Γ΄ Βασιλ. 10, 19 -20).
Ο ΒΑΤΡΑΧΟΣ. Στό χριστιανισμό ὁ βάτραχος εἶναι σύμβολο
ἀδιάκοπου ἀγῶνα καί πνευματικῆς κατάρτισης τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου
ἀπό τά γήινα πρός τά οὐράνια. Ὁ συμβολισμός αὐτός ὀφείλεται στίς
πολλές, συνεχεῖς καί ἀδιάκοπες σωματικές μεταμορφώσεις πού
ὑφίσταται τό ζῶο αὐτό, μέχρι τῆς τελικῆς καί ὁριστικῆς του ἀνάπτυξης
καί σωματικῆς του διάπλασης. Τόν βάτραχο τόν συναντᾶμε νά στολίζει
τίς χριστιανικές λυχνίες, γιά νά ἀνυψώνει σέ μεγαλύτερη ἐλπίδα τόν νοῦ
τῶν χριστιανῶν ἀνθρώπων, πού, κλεισμένοι στή λίμνη τοῦ παρόντος
κόσμου, ἀγωνίζονται γιά τήν ἀνύψωση καί τελειότητα, γράφει ὁ
π. Κων. Καλλίνικος.
Η ΕΛΑΦΟΣ (ΤΟ ΕΛΑΦΙ). Στόν χριστιανισμό εἶναι σύμβολο
εὐσέβειας, θρησκευτικοῦ ζήλου, τῆς ψυχῆς πού ποθεῖ τόν Θεό. «Ἐδίψησεν
ἡ ψυχή μου πρός τόν Θεόν τόν ζῶντα» (Ψαλμ. 41,3). Τό σύμβολο αὐτό
εἶναι ἀπό τόν (41,2) Ψαλμό, ὅπου ὁ ψαλμῳδός ἀναφέρει: «ὅν τρόπον
ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπί τάς πηγάς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου
πρός σέ ὁ Θεός». Τό ἐλάφι καθώς βόσκει, μαζί μέ τό χορτάρι τρώγει καί
μερικά μικρά ἐρπετά (μικρά φιδάκια). Τό γεγονός αὐτό ἀφ’ ἑνός πικραίνει
τό στόμα του καί ἀφ’ ἑτέρου τοῦ προξενεῖ μεγάλη δίψα. Γιά τόν λόγο αὐτό
τρέχει γρήγορα στήν πηγή, γιά νά ξεπικράνει τό στόμα του καί νά σβήσει
τή δίψα του. Ἡ παράσταση πού ἐμφανίζει τό ἐλάφι νά πίνει νερό ἀπό τίς
πηγές, συμβολίζει τούς χριστιανούς πού προέρχονται ἀπό τά ἔθνη καί
σπεύδουν πρός τά νάματα τοῦ Εὐαγγελίου. Ἐάν δέ δίπλα στό ἐλάφι
ὑπάρχει καί τό Ἅγιο Ποτήριο, τότε εἰκονίζεται ἡ δίψα τοῦ πιστοῦ πρός τήν
Θεία Μετάληψη. Ἡ ἁμαρτία ὁμοιάζει μέ φίδι πού πικραίνει τήν ζωή τοῦ
ἀνθρώπου. Ὁ Χριστός εἶναι ἡ μόνη πηγή πού γλυκαίνει καί σβήνει τήν
δίψα αὐτή. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος γράφει: «Ἔλαφος διψαλέον γίνεται καί
ἀπό τῆς φύσεως καί ἀπό τούς ὄφεις κατεσθίειν. Καί σύ τοίνυν τοῦτο
ποίησον. Τόν νοητόν ὄφιν κατάφαγε καί δυνήσῃ διψᾶν τόν τοῦ Θεοῦ
πόθον».
Η ΚΑΜΗΛΟΣ (Η ΚΑΜΗΛΑ). Εἶναι σύμβολο ἐγκράτειας,
βασιλικῆς ἐξουσίας, μεγαλείου, ὑπακοῆς, σθένους... Συνδέεται μέ τούς
μάγους καί τόν Ἰωάννη τόν Βαπτιστή, πού ντυνόταν μέ ἔνδυμα ἀπό
τρίχες καμήλου (Μαρκ. 1,6). Ἐπίσης ἡ κάμηλος, ἀφοῦ γονατίζει γιά νά
δεχθεῖ τό φορτίο της, ἀπεικονίζει τήν ταπεινότητα καί τήν εὐπείθεια. Ἡ
καμήλα εἶναι ζῶο μεγάλης ἀντοχῆς καί καρτερίας μέσα στίς ἐρήμους καί
στά πολυήμερα ταξίδια. Γιά τό λόγο αὐτό θεωρήθηκε ἀπό τούς
χριστιανούς τῆς Ἀνατολῆς, ὡς σύμβολο τῶν προσκυνητῶν, οἱ ὁποῖοι
ἀναλαμβάνουν κοπιώδεις πεζοπορίες, προκειμένου νά ἐπισκεφθοῦν τούς
Ἅγιους Τόπους, «ὅπου ἔστησαν οἱ πόδες τοῦ Λυτρωτοῦ» ἤ διάφορες Μονές
στά ὄρη. Ἐπίσης, τό ζῶο αὐτό τονίζει ὅτι κάθε πιστός, πρέπει νά
στολίζεται μέ τίς ἀρετές τῆς καρτερίας, τῆς ὑπομονῆς καί τῆς ἀντοχῆς.
ΤΑ ΠΤΗΝΑ (ΠΟΥΛΙΑ). Πτηνά βρέθηκαν ζωγραφισμένα σέ
τοιχογραφίες καί σαρκοφάγους, μέ κλῶνο δάφνης στό ράμφος καί τά
πτερά ἀνοικτά, ἕτοιμα γιά πέταγμα πρός τά ἄνω. Τά πτηνά εἶναι
σύμβολο τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία πτερουγίζει γύρω ἀπό τόν θρόνο τοῦ Θεοῦ
καί τῆς ὁποίας τό πολίτευμα ὑπάρχει στόν οὐρανό. Τά σύμβολα αὐτά
συμβάλλουν πρός τήν ἀνάταση τοῦ ἀνθρώπου γενικά. Ἄλλα σύμβολα
παριστάνουν πτηνά ἐγκλωβισμένα σέ κλουβιά, σύμβολο τῆς ψυχῆς πού
βρίσκεται παγιδευμένη στά γήινα ἤ πίνουν νερό ἀπό πηγές, σύμβολο τοῦ
«ὕδατος τοῦ ζῶντος», τοῦ Εὐαγγελίου καί τοῦ δροσισμοῦ τῆς ψυχῆς ἤ τῆς
συμμετοχῆς στήν Θεία Εὐχαριστία ἤ καί ἄλλων τύπων καί ἐννοιῶν,
βαθύτερων ἀληθειῶν τῆς πίστεως καί ἀποκαλύψεων.
Στήν ἑπόμενη ἀναφορά μας θά γίνει λόγος γιά ὁρισμένα ἀπό αὐτά.             Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου