ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 32
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
16-08-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά μας στά ἱερά σύμβολα:
ΟΙ ΠΟΤΑΜΟΙ. Στόν χριστιανισμό ὑπάρχει παράσταση τεσσάρων
ποταμῶν, πού πηγάζουν ἀπό πέτρα. Ἐπάνω της τά ἀρχαιότερα χρόνια
ὑπῆρχε τό Ἀρνίο, ἀργότερα δέ ὁ Χριστός. Ἡ παράσταση αὐτή συμβολίζει
τούς τέσσερις ποταμούς τῆς Ἐδέμ ἤ τά τέσσαρα Εὐαγγέλια, στά ὁποῖα
οἱ χριστιανικές ψυχές, ὡς ἄλλα ἐλάφια, σβήνουν τήν πνευματική τους
δίψα.
ΤΟ ΥΔΩΡ (ΝΕΡΟ). Στόν χριστιανισμό ἔχει ἰδιαίτερη σημασία καί
συμβολισμό. Ὁ Κύριλλος Ἱεροσολύμων γράφει τά ἑξῆς: «Εἶναι μεγάλο
πράγμα τό ὕδωρ, καί ἀπό τά τέσσερα αἰσθητά στοιχεῖα τοῦ κόσμου τό
πιό ὡραῖο. Ὁ οὐρανός εἶναι ἡ κατοικία τῶν ἀγγέλων, ἀλλά οἱ οὐρανοί
ἔγιναν ἀπό τό νερό· ἡ γῆ εἶναι ἡ πατρίδα τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά ἡ γῆ
βγῆκε ἀπό τά ὕδατα καί πρίν τήν δημιουργία τῶν νοητῶν πραγμάτων, σέ
ἕξι ἡμέρες τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ πλανιόταν πάνω στά ὕδατα. Τό ὕδωρ
εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ κόσμου, καί ὁ Ἰορδάνης τοῦ Εὐαγγελίου». Τό νερό
συμβολίζει τήν ζωογόνο δύναμη μέ τήν ὁποία ὁ Θεός δημιούργησε τόν
κόσμο, συμβολίζει τήν ἀναγέννηση, τόν καθαρισμό, τήν καθαγίαση
(Γέν. 1,2). Ὁ «ποταμός» πού μεταβάλλει τή γῆ σέ περιβόλι (παράδεισο),
εἶναι σύμβολο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού ζωογονεῖ τόν κόσμο καί τούς
ἀνθρώπους (Γεν. 2,10-11). Ἔξω ἀπό τόν παράδεισο ἡ γῆ εἶναι ἔρημη,
ἄγονη καί ἄνυδρη. Ὁ ἄνθρωπος μακριά ἀπό τόν Θεό εἶναι
καταδικασμένος σέ θάνατο καί δίψα (Ψαλμ. 142,6). Γι’αὐτό καί σάν τό
διψασμένο ἐλάφι ἀναζητεῖ τήν πηγή τῆς ζωῆς, τόν Θεό (Ψαλμ. 41,2).
Ὁ Χριστός παρομοίασε τόν ἑαυτό του μέ «ὕδωρ ζῶν» καί «πηγήν
ὕδατος» καί ἐκεῖνος πού θά δεχθεῖ αὐτό τό «ὕδωρ» δέν θά διψάσει ποτέ
στόν αἰῶνα (Ἰω. 4, 10-14). Γι’αὐτό καί μιά πηγή ὕδατος ὑποδηλώνει τόν
Χριστό, σάν τήν πηγή τῆς ζωῆς. Ἐπίσης, Ζωοδόχος Πηγή χαρακτηρίζεται
καί ὑμνεῖται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας καί ἡ Θεοτόκος Μαρία.
Ὁ συμβολισμός τοῦ νεροῦ ἐκφράζεται ἀπόλυτα στό Ἅγιο Βάπτισμα. Εἶναι
λουτρό πού καθαρίζει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν μολυσμό τῆς ἁμαρτίας
(Α΄Κορ. 6,11). Τό Βάπτισμα εἶναι ἀρχή νέας ζωῆς, «λουτροῦ
παλιγγενεσίας» (Τίτ. 3,5). Ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς λέγει: «Ἡ νέα κτίση,
ἀναγέννηση, γίνεται μέ τό νερό καί τό πνεῦμα, ὅπως καί ἡ γέννηση τοῦ
σύμπαντος. Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἐφέρετο πάνω ἀπό τό νερό».
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στό νερό τοῦ Βαπτίσματος προσδίδει καί ἄλλο
συμβολισμό. Ὁ ἄνθρωπος, λέγει, πού βυθίζεται στό νερό, πνίγεται καί
πεθαίνει. Ἐκεῖνος, ὅμως, πού ἀναδύεται ἀπό τό νερό, ἐπανέρχεται στήν
ζωή. Ὁ ἄνθρωπος μέ τήν κατάδυση στό νερό τοῦ Βαπτίσματος,
συμμετέχει στό θάνατο καί τήν ταφή τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν, ὅμως,
ἀναδύεται, ἀπό τά νερά τῆς κολυμβήθρας, συμμετέχει στήν Ἀνάστασή
Του (Ρωμ. 6, 3-11).
ΤΑ ΑΝΘΗ. «Ἄν ὁ Παράδεισος εἶναι κῆπος νοητός, τά ἄνθη εἶναι αἱ
νοηταί τοῦ Παραδείσου χαραί καί ἀπολαύσεις. Διά τοῦτο καί ἐν πληθύι
καταστέφουσι τούς τάφους τῶν μαρτύρων, ἀλλαχοῦ μεμονωμένα,
ἀλλαχοῦ εἰς στεφάνους καί ἀνθοδέσμας συνηνωμένα», σημειώνει
ὁ π. Κων. Καλλίνικος στό βιβλίο του «Ὁ Χριστιανικός Ναός καί τά
τελούμενα ἐν αὐτῷ».
Εἰδικότερα ἡ δάφνη εἶναι τό ἔμβλημα τῆς μαρτυρικῆς δόξας, τό
δέ κρίνο τῆς παρθενικῆς ἁγνότητας.
Τό ρόδο (τριαντάφυλλο) ὁ βασιλιάς τῶν λουλουδιῶν, διακόσμησε
τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας πού πῆρε τήν ὀνομασία «Ρόδον τό ἀμάραντον,
χαῖρε ἡ μόνη βλαστήσασα» δηλαδή χαῖρε, σύ πού βλάστησες τό θεῖο
τριαντάφυλλο, τό ὁποῖο δέν μαραίνεται ποτέ, δηλαδή τόν Κύριό μας.
ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ. Στήν χριστιανική ἐποχή ὁ συμβολισμός τοῦ στεφανιοῦ
ἔχει βιβλικές καταβολές. Στήν Παλαιά Διαθήκη μνημονεύεται ὡς σημεῖο
εὐτυχίας και χαρᾶς (Γέν. 4,57), νίκης (Σοφ. Σολομ. 2,8 καί 4,2), καί ὡς
κόσμημα (Ἰουδίθ 3,7). Στήν Καινή Διαθήκη χαρακτηρίζεται ἀπό τόν
Ἀπόστολο Παῦλο ὡς στεφάνι δόξας (Πράξ. 14,13), στεφάνι νίκης
(Φιλιπ. 4,1), στεφάνι καύχησης (Α΄Θεσσαλ. 2,19), στεφάνι δικαιοσύνης
(Β΄Τιμ. 4,8) καί στεφάνι ζωῆς (Ἀποκ. 2,10). Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος
συνάπτει συμβολικά τό στεφάνι μέ τόν Χριστό (Migne PG 62). Ὁ ἱερός
Αὐγουστῖνος γράφει ὅτι οἱ ἡρωϊκές πράξεις τοῦ χριστιανικοῦ βίου
ὁλοκληρώνονται μέ τό στεφάνι ἀναγνώρισης καί τιμῆς, ἐκ μέρους τοῦ
Θεοῦ (PL, 40). Ἡ συμβολική σημασία τοῦ ἀκάνθινου στεφάνου τοῦ
Χριστοῦ, κατά τόν σταυρικό θάνατό Του ἐπισφραγίζεται ἀπό τήν ἔννοια
μεταβολῆς του σέ ἄνθινο στεφάνι πού τοῦ προσφέρουν οἱ πιστοί.
Ὁ Ἀστέριος Ἀμασείας (PG,40) καί ὁ Ἰσίδωρος Πηλουσιώτης (PG,78)
γράφουν ὅτι στεφανῖτες εἶναι ἐκεῖνοι πού διάγουν βίο ἀρετῆς,
ἀγωνιζόμενοι κατά τῆς ἁμαρτίας. Τό στεφάνι εἶναι ἡ προῖκα καί ὁ
πλοῦτος τοῦ Θεοῦ πού δωρίζει στόν ἄνθρωπο. Τό στεφάνι τῆς βασιλείας,
τῆς ὑπομονῆς, τῆς ἐλπίδας, τῆς νίκης, προβάλλονται γιά μίμηση ἀπό τούς
χριστιανούς. Γι’αὐτό καί βλέπουμε τούς Ἁγίους Μάρτυρες στίς εἰκόνες
τους νά στεφανοφοροῦνται ἀπό τόν Δεσπότη Χριστό.
Ο ΟΦΙΣ (ΤΟ ΦΙΔΙ). Στούς Ἑβραίους τό φίδι εἶναι τό κακό, ὁ
πειρασμός, ἡ ἁμαρτία, οἱ ψυχές τῶν καταδικασμένων. Στόν Χριστιανισμό
εἶναι ὁ σατανᾶς, ὁ πειρασμός, ὁ ἐχθρός τοῦ Θεοῦ καί ὁ παράγοντας τῆς
πτώσης τῶν πρωτοπλάστων. «Δέν θά πεθάνετε, γιατί ὁ Θεός γνωρίζει ὅτι,
ὅταν φᾶτε, θά ἀνοιχθοῦν τά μάτια σας καί θά εἴσαστε σάν τόν Θεό»
(Γέν. 3, 4-5). Εἶναι ἀνθρωποκτόνος, «ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ’ἀρχῆς
καί ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἔστηκεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ» (Ἰω. 8,44).
Τό φίδι τυλιγμένο στή βάση τοῦ Σταυροῦ, συμβολίζει τόν πειρασμό.
Αὐτός ὁ συμβολισμός συμβολίζει τόν θρίαμβο τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος μέ
τή σταυρική Του θυσία κατετρόπωσε τόν σατανᾶ καί τίς δυνάμεις τοῦ
σκότους. Ἡ Θεοτόκος Μαρία συντρίβει τό κεφάλι τοῦ ὄφεως τῆς Εὔας,
ἀντί νά ὑποκύψει σ’αὐτόν (Πρωτευαγγέλιο). «Καί ἔχθραν θήσω ἀνά
μέσον σοῦ καί ἀνά μέσον τῆς γυναικός, καί ἀνά μέσον τοῦ σπέρματός
σου καί ἀνά μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός (ὁ Κύριος) σοῦ τηρήσει
(θά συντρίψει) τήν κεφαλήν καί σύ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν» (Γέν. 3,15).
Στήν παράσταση δύο φιδιῶν, πού ἀνάμεσά τους ἔχουν τόν Σταυρό –
αὐτό τό βλέπουμε στήν ποιμαντορική ράβδο τοῦ Ἐπισκόπου, ἔχομε τό
συμβολισμό τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ κατά τοῦ κακοῦ καί τήν κατανίκηση
τοῦ διαβόλου. Εἰκονίζεται, ὅμως, καί ὡς χάλκινο φίδι, τό ὁποῖο ὁ
Μωϋσῆς ὕψωσε στήν ἔρημο. Ἐδῶ βεβαιώνεται ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ
γιά τήν σωτηρία τοῦ κόσμου, σύμφωνα μέ τό λόγιο: «Καί καθώς Μωϋσῆς
ὕψωσε τόν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τόν Υἱόν τοῦ
ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν μή ἀπόληται ἀλλ’ ἔχει ζωήν
αἰώνιον» (Ἰω. 3,14-15). Ὅμως, ὁ Κύριος λέγει: «Γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς
οἱ ὄφεις» (Ματθ. 10,16), προκειμένου νά τονισθεῖ ἡ προσοχή πού
ἀπαιτεῖται γιά νά ἀποφύγει ὁ χριστιανός τίς παγίδες τοῦ διαβόλου.
Ἡ Ἁγία Γραφή ἀναφέρει ὅτι ὁ Χριστός θά συντρίψει «τόν ἀρχαῖον ὄφιν
(τόν διάβολον) κτυπῶντας τον στό κεφάλι πού σημαίνει τήν ὁριστική
ἐξολόθρευση τοῦ διαβόλου: «Καί ἐβλήθη ὁ δράκων ὁ μέγας, ὁ ὄφις ὁ
ἀρχαῖος, ὁ καλούμενος διάβολος καί ὁ σατανᾶς, ὁ πλανῶν τήν
οἰκουμένην ὅλην, ἐβλήθη εἰς τήν γῆν, καί οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ
ἐβλήθησαν» (Ἀποκ. 12,9-10).
Θά συνεχίσωμεν, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου 

 

ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ

ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ

 ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΛΑΤΟΜΙΤΙΣΣΗΣ  ΧΙΟΥ

     Σάββατο 15^ην Αυγούστου 2026 εορτάσαμε με λαμπρότητα στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου, Λατομιτίσσης Χίου.

Eίναι το καλοκαιρινό Πανηγύρι του καλοκαιριού.

Ο εφημέριος  του  Ιερού Ναού π. Βασίλειος Φιλιππάκης τέλεσε με ευλάβεια την Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας.

Φέτος δύο ενορίτες μας στόλισαν τον Ιερό Ναό με τεράστιους βασιλικούς  όπως επιβάλει η παράδοση στην Παναγία Λατομίτισσα.

Με συγκίνηση ο εφημέριος ψέλνοντας «Αλαλα τα χείλη των ασεβών….» κρατώντας την εικόνα της Παναγίας την οποία τοποθέτησε στον προαύλιο χώρο του Ναού και όλος ο κόσμος την ασπάστηκε με ευλάβεια.

Αθρόα ήταν φέτος  η προσέλευση των πιστών.

Το Εσπέρας του Σαββάτου και ώραν 7.30 μ.μ. θα ψαλή ο Μεθεόρτιος Εσπερινός και η Ιερά Παράκλησις της Παναγίας.

    Την 16^ην Αυγούστου, ημέραν Κυριακήν θα τελεσθή Πανηγυρική Θεία Λειτουργία εις τον ως άνω Ιερό Ναό προς τιμήν του Οσίου Πατρός ημών Αρσενίου του εν Πάρω, θα εκτεθή δε εις προσκύνησιν τεμάχιον του Ιερού Λειψάνου του Αγίου.

Προσκαλούνται οι φιλέορτοι Χριστιανοί όπως προσέλθουν κατά τας Ιεράς Ακολουθίας εις συμπροσευχήν.

 

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 31
ΚΥΡΙΑΚΗ Ι΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
09-08-2026
Συνεχίζεται, ἀδελφοί μου, ἡ ἀναφορά μας γιά τά ἱερά σύμβολα
τῆς Ἐκκλησίας μας.

Η ΕΛΑΙΑ (Ή ΕΛΙΑ) Στόν χριστιανισμό «ἡ ἐλαία διά τόν καρπόν
τοῦ ἐλαίου, τήν εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ μηνύει», σημειώνει ὁ ἱερός
Χρυσόστομος. Ἡ ἐλιά εἶναι σύμβολο ἀθανασίας ὡς δένδρο ἀειθαλές.
Τό κλαδί τῆς ἐλιᾶς ἦταν πάντοτε σύμβολο εἰρήνης. Περιστέρι μέ
κλάδο ἐλιᾶς στό ράμφος εἰκονίζει τήν θεία εὐσπλαχνία καί τήν
εἰρήνη μεταξύ οὐρανοῦ καί γῆς, ὅπως συνέβη στόν κατακλυσμό τοῦ
Νῶε. Ἡ καρποφορία τῆς ἐλιᾶς συμβολίζει τίς πλούσιες εὐλογίες τοῦ
Θεοῦ στή ζωή τῶν πιστῶν. «Ἐγώ δέ ὡσεί ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ
οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἤλπισα ἐπί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ εἰς τόν αἰῶνα καί εἰς
τόν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος», ἀναφωνεῖ ὁ Δαβίδ στόν ψαλμό του (51,10).
Ἡ πολύκαρπος ἐλιά συμβολίζει, εἰδικώτερα, τήν χριστιανή μητέρα,
πού μέ τούς καρπούς τῆς ἀγάπης της, τά παιδιά της, πλουτίζει τό
σπίτι της. «Ἡ γυνή σου ὡς ἄμπελος εὐθυνοῦσα ἐν ταῖς κλίτεσι τῆς
οἰκίας σου· οἱ υἱοί ὡς νεόφυτα ἐλαιῶν κύκλῳ τῆς τραπέζης σου»
(Ψαλμ. 127,3). Τό περιστέρι μέ τό κλαδί ἐλιᾶς στό ράμφος του
ἀπεικονίζει καί τίς ψυχές τῶν πιστῶν, πού ἀποχωροῦν ἐν εἰρήνῃ.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος παρομοιάζει τόν μή χριστιανό ἄνθρωπο,
μέ ἄγρια ἐλιά «ἀγριέλαιον», ἐνῶ τήν Ἐκκλησία μέ «καλλιέλαιον».
Ἡ «ἀγριέλαιος», ὅταν ἐμβολιασθεῖ μέ «καλλιέλαιον» τότε ἀποκτᾶ τίς
ἰδιότητες τῆς «καλλιελαίου» καί γίνεται ἥμερο δένδρο, γιατί
«δυνατός γάρ ὁ Θεός ἐστι πάλιν ἐγκεντρίσαι αὐτόν» (Ρωμ. 11,16-24).
Η ΦΟΙΝΙΚΙΑ. Ὁ συμβολισμός τῆς φοινικιᾶς εἶναι
ἀξιοσημείωτος. Συμβολίζει τήν ἀγαλλίαση, τήν δικαιοσύνη, τήν
φήμη, ἐπειδή ἀναπτύσσεται πάντα ὄρθια, τήν εὐλογία, τόν θρίαμβο
καί τήν νίκη. Οἱ κλάδοι τοῦ φοίνικα, κοινῶς βάγια, ἦταν σύμβολο
νίκης καί μέ αὐτούς στεφάνωσαν τούς νικητές. Ὁ Πλούταρχος
ἀναφέρει ὅτι «ἡ φοινικιά ποτέ δέν ρίχνει τό φύλλωμά της, εἶναι
πάντα στολισμένη μέ τό ἴδιο πράσινο. Αὐτή τήν δύναμη τοῦ δένδρου
οἱ ἄνθρωποι τήν θεωροῦν σύμφωνη καί κατάλληλη, γιά νά
ἀντιπροσωπεύει τήν νίκη». Τό ᾎσμα Ἀσμάτων στήν Παλαιά
Διαθήκη παρατηρεῖ: «Τό παράστημα σου εἶναι σάν τήν φοινικιά, τά
στήθη σου σάν τσαμπιό» (7,8). Στούς Ἑβραίους εἶναι σύμβολο τοῦ
δικαίου ἀνθρώπου καί ἔμβλημα τῆς Ἰουδαίας μετά τήν Ἔξοδο. Στόν
χριστιανισμό συμβολίζει τούς δικαίους πού θά «ἀνθίσουν σάν
φοίνικες». Πάνω στόν τάφο τοῦ μάρτυρα συμβολίζει τόν θρίαμβο.
Οἱ χριστιανοί συνοδεύουν τούς νεκρούς τους μέ κλάδους φοινίκων,
ψάλλοντες τόν στίχο τοῦ Ψαλμοῦ: «Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθίσει»
(Ψαλμ. 91,13), γιατί ἦταν σύμβολο νίκης καί θριάμβου κατά τοῦ
θανάτου, ἀλλά καί σύμβολο πίστεως στήν ἀθανασία. Ὁ κορμός τοῦ
φοίνικα εἶναι στενός, γυμνός, περιορισμένος καί συμπιεζόμενος ἀπό
τόν φλοιό. Ἀντίθετα ἡ κορυφή εἶναι καταστολισμένη ἀπό καρπούς
καί ἐλεύθερη νά ἀνεμίζει στούς ἀνέμους. Ἔτσι καί ἡ ζωή τοῦ δικαίου
ἀνθρώπου ἀρχίζει πάνω στή γῆ μέ ταπεινώσεις καί στερήσεις,
κορυφώνεται δέ στούς οὐρανούς μακάρια καί εὐτυχισμένη.
Ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου ἀναφέρει πώς «ὁ λευκοχειμονών ὄχλος»
δηλαδή ὁ ἀσπροφορεμένος ὄχλος πού στέκεται μπροστά στόν Θρόνο
τοῦ Ἀρνίου, φέρει στά χέρια του φοίνικες (Ἀποκ. 7,9). Ὁ ὄχλος τῶν
Ἰουδαίων, ὅταν ὁ Κύριος θριαμβευτικά εἰσῆλθε στά Ἱεροσόλυμα
κατά τήν Κυριακή τῶν Βαΐων, τόν ὑποδέχθηκε μέ κλάδους φοινίκων
λέγοντας: «Ὠσαννά εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Kυρίου,
ὁ βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ» (Ἰω. 12,13-14).
Ο ΣΙΤΟΣ (ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ). Στούς ἀρχαίους Ἕλληνες καί Ρωμαίους
ὁ σῖτος ἦταν σύμβολο γονιμότητας, ἀφθονίας, ζωῆς. Ὁ καρπός τῶν
δημητριακῶν ἦταν τό κεντρικό σύμβολο τῶν Ἐλευσινίων μυστηρίων.
Στήν Ἁγία Γραφή γίνεται πολύς λόγος γιά τό σιτάρι. Στήν Παλαιά
Διαθήκη ἄλλοτε μέν ὀνομάζεται πυρός: «Ἐπορεύθη δέ Ρουβήμ ἐν
ἡμέρᾳ θερισμοῦ πυρῶν» (Γεν. 30,14), ἄλλοτε δέ σῖτος, «καί Γεδεών ὁ
υἱός αὐτοῦ ραβδίζων σῖτον ἐν λινῷ» (Κριτ. 6,11). Στήν Καινή Διαθήκη
ὀνομάζεται σῖτος: «σύ δέ πόσον ὀφείλεις; ὁ δέ εἶπεν· ἑκατόν κόρους
σίτου» (Λουκ. 16,7). Στήν Καινή Διαθήκη ὁ ὅρος αὐτός ἔχει
μεταφορική καί συμβολική σημασία γιά τόν Κύριο. Ὁ Ἰωάννης ὁ
Βαπτιστής λέγει γιά τόν Κύριο: «οὗ τό πτύον ἐν τῇ χειρί αὐτοῦ καί
διακαθαριεῖ τήν ἅλωνα αὐτοῦ, καί συνάξει τόν σῖτον αὐτοῦ εἰς τήν
ἀποθήκην, τό δέ ἄχυρον κατακαύσει πυρί ἀσβέστῳ» (Ματθ. 3,12).
Αὐτός δέ ὁ Κύριος λέγει: «Ἀμήν, ἀμήν λέγω ὑμῖν, ἐάν μή ὁ κόκκος τοῦ
σίτου πεσών εἰς τήν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτός μόνος μένει» (Ἰω. 12,24).
Εἰκόνες τόσο ἀπό τή σπορά, ὅσο καί τό θερισμό τοῦ σιταριοῦ
δανείστηκε ὁ Κύριος, προκειμένου νά διδάξει τήν παραβολή τοῦ
Σπορέως (Λουκ. 8,5), νά τονίσει τή συμβολική ἔννοια τοῦ
σπειρόμενου λόγου τοῦ Θεοῦ στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων καί νά
διαβεβαιώσει τούς μαθητές του, ὅτι ὁ κόσμος εἶναι ἤδη ἕτοιμος νά
δεχθεῖ τήν σωτηρία του: «...Ἐπάρατε τούς ὀφθαλμούς ὑμῶν καί
θεάσασθε τάς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσί πρός θερισμόν ἤδη» (Ἰω. 4,35).
Στήν λειτουργική πράξη τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ σῖτος ἔχει ἐξαιρετική
θέση καί σημασία. Πρῶτα - πρῶτα τό σιτάρι εἶναι σύμβολο τοῦ
Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του. Ὁ Χριστός παρομοίασε τόν λόγο Του
μέ κόκκο σιταριοῦ. Ὁ γεωργός σπέρνει τό σιτάρι στήν ἀγκαλιά τῆς
γῆς καί τρόπον τινά πεθαίνει. Μέ τόν θάνατο, ὅμως, αὐτό ἀρχίζει
μιά διαδικασία ζωῆς. Τήν λειτουργική αὐτή διαδικασία τοῦ σπόρου
χρησιμοποίησε ὁ Κύριος στόν συμβολισμό τοῦ θείου Πάθους Του καί
τῆς Ἀναστάσεώς Του (Ἰω. 12,24). Ἀπό τό σιτάρι παρασκευάζεται τό
ψωμί, πού γίνεται ὁ Ἄρτος τῆς θείας Εὐχαριστίας, τό Σῶμα τοῦ
Κυρίου, «ἡ τροφή τοῦ παντός κόσμου». Τό σιτάρι συμβολίζει τήν
Ἐκκλησία! Ὅπως τό σιτάρι, πού εἶναι ἁπλωμένο στό χωράφι,
συγκεντρώνεται καί γίνεται ἕνα ψωμί, ἔτσι καί οἱ πιστοί
διασκορπισμένοι σέ διάφορα μέρη, συγκεντρώνονται σ’ ἕνα τόπο,
στόν Ναό (ἰδιαίτερα τήν Κυριακή), καί συγκροτοῦν ἕνα σῶμα, τό
σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἀνάμεσα στόν Χριστό, πού εἶναι ὁ «κόκκος»
καί ὁ Ἄρτος τῆς ζωῆς, καί τούς πιστούς, τούς κόκκους τοῦ σιταριοῦ,
πού συγκροτοῦν τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ὑπάρχει μιά στενή
λειτουργική καί σωτήρια σχέση, σχέση ζωῆς καί ἀνάστασης. Ἐπίσης,
βρασμένο σιτάρι χρησιμοποιεῖται στά μνημόσυνα τῶν κεκοιμημένων
ἀδελφῶν μας. Ὅπως τό σιτάρι, ὅταν φυτεύεται στή γῆ, δέν πεθαίνει
ἀλλά ἀπό αὐτό δημιουργεῖται ὁ νέος καρπός, ἔτσι καί τό σῶμα τοῦ
τεθνεῶτος ἀνθρώπου εἰσέρχεται στή γῆ. Ἐξ ἄλλου ἀπό αὐτή ἔχει
πλασθεῖ καί ἀναμένει τήν ἀνάστασή Του ἀπό τόν Κύριο στή Δευτέρα
Παρουσία.
Θά συνεχίσουμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!  

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 30
ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ
02-08-2026

Συνεχίζεται, ἀδελφοί μου, ἡ ἀναφορά μας στά ἱερά σύμβολα.
Εἴχαμε προείπει γιά τόν ΙΧΘΥ πού συμβολίζει τόν Χριστό.
Ὁ Τερτυλλιανός χαρακτηρίζει τούς πιστούς μικρά ψαράκια. «Ἰχθύδια
ἡμεῖς, κατά τό παράδειγμα τοῦ ἡμετέρου ἰχθύος, ἐγεννήθημεν ἐν τῷ
ὕδατι» καί μόνο ὅταν παραμένουμε στό νερό, δηλαδή στή Χάρη τοῦ
Βαπτίσματος, σωζόμεθα. Ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος λέγει πώς ψάρι στό
κάρβουνο εἶναι σύμβολο τοῦ θείου Πάθους. Ψάρι φέρον στή ράχη του
πλοῖο εἶναι σύμβολο τοῦ Χριστοῦ, ὡς θεμελίου ἀσαλεύτου τῆς
Ἐκκλησίας. Τό ψάρι ὡς χριστιανικό σύμβολο χρησιμοποιήθηκε στίς
λυχνίες, στίς σφραγίδες καί στά δαχτυλίδια τῶν πιστῶν. Τό
καθαγιασμένο ψάρι μέ κρασί καί ἕνα πανέρι μέ ψωμί (ὅπως ὑπάρχει
στήν εἰκόνα τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου) ἀντιπροσωπεύει στήν χριστιανική
τέχνη τήν Θεία Μετάληψη ἀπό τόν Κύριο. Τά τρία ψάρια μέ ἕνα κεφάλι
συμβολίζουν τήν ἑνότητα τῆς Ἁγίας Τριάδος καί τρία δεμένα
συμβολίζουν τό Βάπτισμα στό ὄνομα τῆς Τριάδος. Ὁ Κλήμης ὁ
Ἀλεξανδρεύς παρατηρεῖ: «Ὁ Χριστός εἶναι ὁ Ψαράς πού ψαρεύει καί
σώζει τούς ἀνθρώπους ἀπό τό πέλαγος τῆς κακίας.
Ο ΑΡΤΟΣ. Πάντοτε ὁ ἄρτος, ὡς βασικό στοιχεῖο τῆς τροφῆς τοῦ
ἀνθρώπου καί τῆς διατήρησης τῆς ζωῆς του, ἀπολάμβανε τήν
πρέπουσα τιμή στίς διάφορες θρησκεῖες. Στούς Ἑβραίους ἡ λέξη ἄρτος
δήλωνε στήριγμα (Γεν. 3,19, Λευϊτ. 26,26, Ἠσ. 3,1), καί ἡ φράση «ἐσθίειν
τόν ἄρτον» σήμαινε «τό γευματίζειν καί συντηρεῖσθαι». Στόν
χριστιανισμό θεωρήθηκε ὡς τό κατ’ἐξοχήν εὐλογημένο εἶδος
διατροφῆς: Εὐλογία τῶν πέντε ἄρτων (Ματθ. 14, 15-21), εὐλογία καί
κλάση τοῦ ἄρτου εἰς Ἐμμαούς (Λουκ. 24,30). Ὁ ἄρτος ἦταν σύμβολο
ζωῆς. Συμβολίζει τήν ἕνωση, ἀφοῦ συγκροτεῖται ἀπό πολλούς
σπόρους. Οἱ παραστάσεις: α) ψαριοῦ πού φέρει στίς ράχες του ἄρτους,
καί β) ἑπτά κοφίνων γεμάτων ἄρτους συμβολίζουν τήν Θεία
Εὐχαριστία. Στήν κατακόμβη τοῦ Ἁγίου Καλλίστου, «ὑπάρχει
παράστασις ἰχθύος», πού φέρει καλάθι μέ ἄρτους καί δοχεῖο μέ
κόκκινο κρασί. Εἶναι φανερή ἡ εὐχαριστιακή σημασία τοῦ περίφημου
αὐτοῦ συμβόλου πού σημαίνει τήν Θεία Εὐχαριστία» (Γ. Ἀντουράκη,
Χριστ. Ζωγραφική). Ὁ κοινός ἄρτος ἐθεωρεῖτο ἄξιος τιμῆς, λόγῳ τοῦ
συμβολισμοῦ αὐτοῦ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ «τοῦ ἄρτου τῆς ζωῆς» (Ἰω. στ΄,
35,51,41), «τοῦ ζῶντος ἄρτου» ἤ τοῦ «ἄρτου τοῦ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ
καταβάντος», ἀλλά καί σύμβολο αὐτῆς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία, ἐνῶ
ἦταν διεσπαρμένη καί διασκορπισμένη, ὅπως τό σιτάρι στά βουνά, διά
τοῦ Χριστοῦ ἑνώθηκε σέ ἕνα σῶμα, κατά τό βιβλίο τῆς Διδαχῆς (Β.Ε.Π.
σελ. 218). Ἐσχατολογικῶς θεωρήθηκε, ἐπίσης, σύμβολο τῆς
ἀδιάλειπτης κοινωνίας μετά τοῦ Χριστοῦ στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί
τῆς ἀδιάλειπτης συμμετοχῆς στά οὐράνια ἀγαθά, σύμφωνα μέ τό
εὐαγγελικό: «Μακάριος ὅς φάγεται ἄρτον ἐν τῇ Βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ»
(Λουκ. 14,15), ὅπου ἔχομε τήν βρώση τοῦ οὐράνιου ἄρτου,
τοποθετημένου στήν Τράπεζα τοῦ Κυρίου. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός
χαρακτηρίζει τόν ἑαυτό του «ὡς ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ», «ἄρτον Θεοῦ»
καί «ἄρτον ἀληθινόν», πού δίνει ζωή στόν κόσμο (Ἰω. 6,32-33).
Κατ’ ἀναλογίαν πρός τό «μάννα», ὅπου χαρακτηρίζεται «ὡς ἄρτος
ἀγγέλων» (Ψαλμ. 77,25) καί ὡς «ἄρτος ἐξ οὐρανοῦ» (Ἐξόδ. 16,4). Ὅμως,
«τό μάννα» δέν ἐξασφάλισε τήν ἀθανασία (Ἰω. 6, 48). Ὁ Γρηγόριος ὁ
Θεολόγος γράφει: «Ἰησοῦς εἶναι ὁ ἀληθινός ἄρτος καί τῆς ἀληθινῆς
ζωῆς αἴτιος». Ὁ λόγος αὐτός ἐφαρμόζεται στήν Θεία Εὐχαριστία, ὅπου
ὁ ὀρθόδοξος χριστιανός κοινωνεῖ Σῶμα Χριστοῦ «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν
καί ζωήν αἰώνιον».
Ο ΑΣΤΗΡ (ΑΣΤΕΡΙ, ΑΣΤΡΟ). Στό χριστιανισμό ὁ ἀστήρ εἶναι
σύμβολο θείας καθοδήγησης καί εὔνοιας καί χαρᾶς. «Καί ἰδού ὁ ἀστήρ
ὅν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς· ἰδόντες δέ τόν ἀστέρα
ἐχάρισαν χαράν μεγάλην σφόδρα» (Ματθ. 2,9-10). Δώδεκα ἄστρα
συμβολίζουν τίς δώδεκα φυλές τοῦ Ἰσραήλ καί τούς δώδεκα
Ἀποστόλους. Ὁ «ἀστήρ» εἶναι σύμβολο τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ. Στήν
Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀποκαλεῖται «ὁ ἀστήρ ὁ
λαμπρός ὁ πρωϊνός» (Ἀποκ. 22, 16). Ἀστέρες ἀποκαλοῦνται καί οἱ ἑπτά
Ἐκκλησίες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, πρός τίς ὁποῖες ἡ Ἀποκάλυψη ἀπευθύνει
νουθεσίες. «Ἀστέρες πολύφωτοι τοῦ νοητοῦ στερεώματος»
χαρακτηρίζονται οἱ Πατέρες τῶν ἑπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων
(Δοξαστικό τῶν αἴνων). Στήν Θεία Λειτουργία ὁ «ἀστήρ - ἀστερίσκος»
χρησιμοποιεῖται σάν ἱερό σκεῦος. Ἔτσι, ὁ ἀστέρας μᾶς συνδέει μέ τό
γεγονός τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου. «Προῆγεν αὐτούς» δηλαδή
ὁ ἀστήρ «ἕως ἐλθών ἔστη ἐπάνω οὗ ἦν τό παιδίον» (Ματθ. 2,9).
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος προσδίδει στόν ἀστέρα κάι ἄλλη συμβολική
ἔννοια. Κάθε ἀστέρας, λέγει, διαφέρει ἀπό τόν ἄλλο, ὡς πρός τήν
λαμπρότητα. Ἔτσι καί οἱ ἄνθρωποι, οἱ πιστοί, στήν Βασιλεία τῶν
Οὐρανῶν θά ἔχουν διαφορετική λάμψη, ἀνάλογα μέ τό μέγεθος τῆς
ἀρετῆς καί τῆς ἁγνότητάς τους. (Α΄ Κορ. 15,41). Καί ὁ Προφήτης Ἰώβ
ἀναφωνεῖ: «Ὅτε ἐγεννήθησαν ἄστρα, ἤνεσάν με (μέ ὕμνησαν) φωνῇ
μεγάλῃ, πάντες οἱ ἄγγελοί μου» (Ἰώβ 38,7).
Η ΑΜΠΕΛΟΣ. Ἡ ἐκκλησιαστική ὑμνολογία παρομοιάζει τήν
Θεοτόκο, ὡς «ἄμπελον ἀληθινήν», γιατί βλάστησε τόν καρπό τῆς ζωῆς
καί οἱ πιστοί τήν παρακαλοῦν γιά τήν σωτηρία τους. Τό ἀμπέλι
τυγχάνει νά εἶναι ὄχι μόνο ἀρχαία, ἀλλά καί προσφιλέστατη
παράσταση, γιά τήν Ἐκκλησία καί τούς πιστούς. Ὁ λόγος εἶναι
προφανής, ἀφοῦ ἀπ’ αὐτό παράγεται ὁ «οἶνος» πού χρησιμοποιεῖται
στό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ἡ παράσταση αὐτή συναντᾶται
ἰδιαίτερα στήν γλυπτική, ζωγραφική, ὑμνολογία καί ρητορική.
Ἐξεικονίζει τήν Ἀληθινή Ἄμπελο, δηλαδή τόν Κύριο, τήν Θεία
Μετάληψη, τήν Ἐκκλησία καί τούς μαθητές τοῦ Κυρίου. «Ἐγώ εἰμι ἡ
ἄμπελος, ὑμεῖς τά κλήματα» (Ἰω. 15,5) ἀναφωνεῖ ὁ Κύριός μας. Στήν
λειτουργική καί ὑμνολογία ἔχομε τόν Ἀρχιερέα νά εὔχεται:«ἐπίβλεψον,
Κύριε, ἐπί τήν ἄμπελον ταύτην», τό χριστεπώνυμο πλήρωμα καί ἡ
Θεοτόκος νά ὑμνεῖται ὡς «ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή... τόν βότρυν τόν
πέπυρον ἡ γεωργήσασα». Τό σταφύλι εἶναι τό σύμβολο τῶν ζώντων
πιστῶν «ἐν Χριστῷ» (Γαλ. 2,20, Φιλιπ. 1,20, Ρωμ, 14,7, Τιμ. 1,1, Α΄ Ἰω. 1,1),
καί σύμβολο τῆς Θείας Μετάληψης. Πτηνό ἤ πτηνά, τά ὁποῖα
τσιμπολογοῦν σταφύλια, εἶναι σύμβολο τῶν πιστῶν πού κοινωνοῦν
τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Τό ἀμπέλι ὡς Δέντρο τῆς Ζωῆς μέ
περιστέρια πού ζοῦν στά κλαδιά του, συμβολίζει τίς ψυχές πού ζοῦν
στόν Χριστό καί τήν πνευματική καρποφορία. Στήν Παλαιά Διαθήκη
τό ἀμπέλι ἀντιπροσωπεύει τούς Ἰσραηλῖτες (Ψαλμ. 79, 9-15). Στήν
Θεία Λειτουργία «προσφέρων καί διαδιδόμενος» εἶναι Αὐτός ὁ Κύριος.
Ὁ πιστός πού παρακάθεται στό Δεῖπνο (Θεία Κοινωνία), ἐσθίει καί
πίνει τόν μυστηριακό οἶνο, ὁ ὁποῖος μεταγγίζει ζωή αἰώνιο καί χαρά
Θεοῦ. Ὁ Κύριλλος Ἱεροσολύμων γράφει: «ἐφυτεύθη ἐν τῇ γῇ ἄμπελος,
ἵνα ἐκριζωθῇ ἡ διά τοῦ Ἀδάμ γενομένη κατάρα». Καί ὁ Σωτήρας μας
διαλαλεῖ: «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὁ μένων ἐν ἐμοί καγώ ἐν αὐτῷ, οὗτος
φέρει καρπόν πολύν» (Ἰω. 14,5).
Θά συνεχίσουμε, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου