Εορτάστηκε  και φέτος μέσα σε κλίμα 

 θρησκευτικής κατάνυξης στην ενορία μας

 η εορτή του Αγίου Νεκταρίου που βρίσκεται 

πλησίον της  Παναγίας Λατομίτισσας.

     Ο εφημέριος του Ιερού Ναού  π. Βασίλειος Φιλιππάκης  τέλεσε την πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας.

Ο κ. Παντελής Μπουγδάνος Περιφερειακός Σύμβουλος  τίμησε την εορτή.

 Από τα κοντινά σχολεία προσήλθαν το 4^ο Γυμνάσιο, το  Καρράδειο Δημοτικό σχολείο, το Βούρειο Δημοτικό σχολείο, το Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.ΧΙΟΥ, το ΙΕΚ Νοσηλευτικής  και ΕΚΑΒ του Σκυλίτσειου Νοσοκομείου Χίου και το Ειδικό σχολείο, συνοδευόμενα από τους Διευθυντάς και τους Εκπαιδευτικούς τους.

Ο εφημέριος του Ιερού Ναού ευχαρίστησε τους Διευθυντάς των Σχολείων   τους δασκάλους   και  μαθητές  που παρευρέθησαν στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό καθώς και όλο τον κόσμο.

Ο πατήρ Βασίλειος αναφέρθηκε στο πρόσωπο και στα θαύματα που έκανε ο Αγιος Νεκτάριος.

 Πολλοί φιλέορτοι Χριστιανοί  προσήλθαν να τιμήσουν τις Ιερές Ακολουθίες,  τόσο την παραμονή όσο  και την  ημέρα της  εορτής.

 

 

 

 ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ 

ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΤΟΜΙ

ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026

Τελέστηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός.

Την Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026 ώρα 7.00 π.μ. ο Ορθρος και η Πανηγυρική Θεία λειτουργία.

Την ενορία μας τίμησε και ο Ταξίαρχος κ. Παναγιώτης Λυμπερέας μαζί με την σύζυγό του.

Πολλοί πιστοί προσήλθαν να ασπαστούν  την θαυματουργή εικόνα.  

Ο π. Ιωάννης Μπογής στην ομιλία του με λόγια απλά, συγκινητικά και κατανοητά αναφέρθηκε στο πρόσωπο του Οσίου Νεκταρίου που πέρασε και από την Χίο ήταν δάσκαλος στο Λυθί της Χίου ήταν ένας απλός άνθρωπος έκανε θαύματα ενώ παράλληλα είχε κατηγορηθεί πολλές φορές.

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 44
ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΛΟΥΚΑ
08-11-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά στά λειτουργικά βιβλία.
ΤΑ ΜΗΝΑΙΑ. Σύμφωνα μέ τόν ἀείμνηστο καθηγητή Λειτουργικῆς
Ἰ. Φουντούλη αὐτά εἶναι δώδεκα βιβλία, κατά τούς δώδεκα μῆνες τοῦ
ἔτους. Τά Μηναῖα περιέχουν τίς ἀκολουθίες τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, ὅλου
τοῦ ἔτους. Στίς ἑορτές αὐτές, τῶν ὁποίων ἡ ἡμερομηνία δέν ἀλλάζει,
ὑπάρχει τό ὑμνολογικό μέρος, τά παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα τοῦ
Ἑσπερινοῦ, καθώς, ἐπίσης, οἱ κανόνες πρός τιμή τῶν ἑορταζομένων
ἁγίων μέ τά συναξάρια τους στήν ἀκολουθία τοῦ ὄρθρου. Τά Μηναῖα
διαμορφώθηκαν μετά τήν Εἰκονομαχία καί κυρίως ἀπό τόν 11ο αἰῶνα.
Ἐκπροσωποῦν τήν ἑορτολογική παράδοση τῆς Κωνσταντινουπόλεως,
ἀλλά ἀκολουθοῦν τήν διάταξη τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ μοναχικοῦ
Ἱεροσολυμιτικοῦ τυπικοῦ τοῦ Ἁγίου Σάββα. Στίς νεότερες ἐκδόσεις τῆς
Ἀποστολικῆς Διακονίας, μέ ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας
τῆς Ἑλλάδος, ἔχουν ἐνταχθεῖ καί ἀκολουθίες συγχρόνων Ἁγίων, ὅπως
τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου. Ἀκολουθίες Ἁγίων ἐκδίδονται καί σέ ξεχωριστές
φυλλάδες ἐγκεκριμένες ἀπό τήν ἀρμόδια Συνοδική Ἐπιτροπή. Ἡ Ἱερά
μας Μητρόπολη ἔχει ἐπανεκδόσει τό «Χιακόν Λειμωνάριον», τό ὁποῖο καί
ἐμπεριέχει ὅλες τίς ἱερές ἀκολουθίες τῶν ἐν Χίῳ Ἁγίων μέ μιά θαυμάσια
ὑμνογραφία ἀπό τόν Ὅσιο Νικηφόρο τόν Χῖο, τόν Ἅγιο Μακάριο τόν
Νοταρᾶ, κ.ἄ..Ἐπίσης, περιέχει μέ κάθε ἀνάλυση τά συναξάρια καί
ὁρισμένα θαυμαστά σημεῖα ἀπό τούς Ἁγίους μας.
ΤΟ ΤΡΙῼΔΙΟ. Εἶναι καί αὐτό κατά βάση ὑμνολογικό βιβλίο, πού
περιέχει τίς ἀκολουθίες τῶν ἕξι ἑβδομάδων τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς
καί τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ὁμοίως, περιέχει, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τῆς
ἀκολουθίας τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου, τούς λειτουργικούς ὕμνους τῆς
Ἀκολουθίας τῆς Κυριακῆς τοῦ Ἀσώτου, τῆς Ἀπόκρεω καί τῆς Τυροφάγου.
Στό βιβλίο τοῦ Τριῳδίου ὑπάρχουν τά παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα
καί τά συναξάρια τῶν Κυριακῶν καί τῶν διακεκριμένων ἡμερῶν τῆς
περιόδου αὐτῆς (Ψυχοσάββατα, Μέγας Κανών, Ἀκάθιστος Ὕμνος,
Σάββατο τοῦ Λαζάρου καί τῶν ἡμερῶν τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος),
γραμμένα ἀπό τόν Νικηφόρο καί Κάλλιστο Ξανθόπουλο. Τό Τριῴδιο πῆρε
τό ὄνομά του ἀπό τίς τρεῖς ᾠδές πού περιέχουν κανόνες, ἔργα τῶν
Στουδιτῶν ὑμνογράφων Θεοδώρου καί Ἰωσήφ, τοῦ Ἀνδρέου Κρήτης
(Μέγας Κανών) καί τοῦ ποιητοῦ Κοσμᾶ, ἐπισκόπου Μαϊουμᾶ, γιά τήν
Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἐκτός τοῦ μεγάλου λειτουργικοῦ βιβλίου τοῦ
Τριῳδίου κυκλοφοροῦν καί εὐχρηστότερες ἐκδόσεις μέ τίς ἀκολουθίες τῆς
Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος.
ΤΟ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟ. Αὐτό ἀρχικά, σύμφωνα μέ τόν καθηγητή
Φουντούλη, ἦταν τό δεύτερο βιβλίο τοῦ Τριῳδίου, τό «Χαρμόσυνον
Τριῴδιον» ἤ τό «Τριῴδιον τῶν ἀνθέων». Ἀργότερα ἀποτέλεσε ἰδιαίτερο
λειτουργικό βιβλίο μέ τόν τίτλο «Πεντηκοστάριο». Περιέχει τίς
ἀκολουθίες τῆς περιόδου τοῦ ΠΑΣΧΑ μέχρι τῆς Κυριακῆς τῆς
Πεντηκοστῆς (ἀπό ἐδῶ πῆρε καί τό ὄνομά του), καθώς καί τήν Κυριακή
τῶν Ἁγίων Πάντων. Ἀναλυτικότερα περιέχει τίς ἑβδομάδες τῆς
Διακαινησίμου, τήν Κυριακή τοῦ Ἀντίπασχα ἤ τοῦ Θωμᾶ, τῶν
Μυροφόρων, τοῦ Παραλύτου, τῆς Σαμαρείτιδος, τοῦ Τυφλοῦ, τῶν Ἁγίων
Πατέρων τῆς Α΄Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τῆς Πεντηκοστῆς καί τῆς
Κυριακῆς τῶν Αγίων Πάντων. Ὑπάρχουν ἐνσωματομένες καί οἱ
ἀκολουθίες τῆς Μεσοπεντηκοστῆς καί τῆς Ἀναλήψεως.
ΤΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ. Αὐτό εἶναι ἕνα ἡμιλειτουργικό βιβλίο κατά τόν
καθ. Φουντούλη. Τήν ἔκδοσή του προκάλεσε ἡ ἀνάγκη κάλυψης τῶν
λειτουργικῶν ἀναγκῶν μικρῶν κυρίως ναῶν ἤ παρεκκλησίων πού δέν
εἶχαν τήν δυνατότητα νά ἔχουν ὅλη τήν βιβλιοθήκη τῶν λειτουργικῶν
βιβλίων, ἤ καί ἰδιωτῶν πού θά ἤθελαν νά παρακολουθοῦν τίς ἱερές
ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας ἀπό ἕνα εὔχρηστο βιβλίο. Τό συνηθέστερο
περιεχόμενό του εἶναι οἱ Θεῖες Λειτουργίες, τό Ψαλτήριο, τό Ὠρολόγιο καί
κατ’ἐπιλογήν ἀκολουθίες τῶν Μηναίων ἀπό τίς σημαντικότερες ἑορτές
τοῦ χρόνου, τῆς Παρακλητικῆς, τοῦ Τριῳδίου καί τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Παρόμοια ἀνθολογία γιά τήν ἐξυπηρέτηση τοῦ λαοῦ, ὡς εἶδος
λειτουργικῶν λαϊκῶν προσευχηταρίων, εἶναι μικρότερα βιβλία πού
ἐπιγράφονται «Ἱερές Συνόψεις» ἤ «Συνέκδημοι» καί συνήθως περιέχουν
τήν Θεία Λειτουργία καί διάφορες ἐπιλογές τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ
νυχθημέρου, τίς παρακλήσεις, τούς χαιρετισμούς πρός τιμή τῆς
Θεοτόκου, τήν ἀκολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως, τά ἀπολυτίκια τοῦ
Μηνολογίου καί ὁρισμένες ἀκολουθίες ἀπό τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα, κ.ἄ..
ΤΟ ΤΥΠΙΚΟ. Αὐτό τό λειτουργικό βιβλίο εἶναι ἀναγκαῖο λόγῳ τῆς
πολυπλοκότητας τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν. Ἡ ἀνάπτυξη τῆς λατρείας, ἀπό
τόν Δ΄αἰῶνα καί ἑξῆς, ἐπέφερε τήν σύνταξη τῶν Τυπικῶν γιά τήν τέλεση
τῆς λειτουργικῆς τάξης μέ κάθε λεπτομέρεια. Σώζεται τό ἀρχαῖο
ἐνοριακό - ἀσματικό τυπικό τῆς Ἁγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως τοῦ
Θ΄ αἰῶνα καί τῆς Ἁγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης κατά τήν ἀναθεώρηση τοῦ
Ἐπισκόπου της Ἁγίου Συμεών. Τό Τυπικό πού ἐπικράτησε στίς μονές καί
ὕστερα καί στούς ἐνοριακούς ναούς εἶναι τό τυπικό τῆς μονῆς τοῦ ἁγίου
Σάββα τῶν Ἱεροσολύμων, ἀπό τήν ἐποχή μετά τήν Εἰκονομαχία. Στήν
πορεία προέκυψαν ἀνάγκες προσαρμογῆς τοῦ τυπικοῦ αὐτοῦ στά
δεδομένα τῆς ἐνορίας. Τήν πρωτοβουλία αὐτή εἶχε τό Οἰκουμενικό
Πατριαρχεῖο μέ τήν ἔκδοση τοῦ Πρωτοψάλτη τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας
Γεωργίου Βιολάκη (1888) πού εἶναι καί τό ἰσχύον τυπικό τῆς Ἐκκλησίας.
Μέ βάση τό τυπικό αὐτό καί πρός διευκόλυνση τῶν ἱεροψαλτῶν καί
τῶν κληρικῶν ὁ Πρωτονοτάριος τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν Ἐμμανουήλ
Φαρλέκας ἄρχισε νά καταρτίζει κάθε ἔτος Ἡμερολόγιο – Τυπικό μέ τίς
συγκεκριμένες γιά κάθε ἔτος περιπτώσεις, παράδοση πού συνέχισε ὁ
Γεώργιος Μπεκατῶρος, ὁ ὁποῖος καί διώρθωσε λάθη τοῦ παρελθόντος,
καί ὁ Ἀπόστολος Παπαχρήστου, οἱ ὁποῖοι καί ἐργάσθηκαν γιά τόν
καταρτισμό ἐτήσιου Ἡμερολογίου – Τυπικοῦ. Βέβαια, ὑπῆρξαν καί ἄλλοι
ἐκδότες τυπικῶν, ὅπως ὁ λειτουργιολόγος Οἰκονόμος π. Γεώργιος Ρήγας
(1908) καί πρόσφατα τό τυπικό τοῦ π. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη (2003).
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος τό ἀρχικῶς ἐκδοθέν ἀπο τόν Ἐμμ. Φαρλέκα
Ἡμερολόγιο – Τυπικό, ἀπό τό ἔτος 1989, συνεχίζει καί τό ἐκδίδει κάθε
χρόνο μέ τόν τίτλο «Δίπτυχα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Σέ ἀνάλογες
πρωτοβουλίες ἔκδοσης ἔχουν προβεῖ τόσο τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο,
ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου καθώς καί ἄλλες ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες στήν
γλῶσσα τους.
ΤΟ ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟ. Αὐτό εἶναι μοναχικό βιβλίο πού ψάλλεται στίς
ἱερές μονές, ἀλλά καί σέ ἱερούς ναούς καί περιέχει κανόνες καί ὕμνους
πρός τιμή τῆς Θεοτόκου σέ ὅλους τούς ἤχους, διαφόρων ὑμνογράφων
ὅπως τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Καί ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἔχει
δικό του ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟ, τό ὁποῖο ἔχει συγγράψει καί μελοποιήσει ὁ ἴδιος!
Ἄλλα δευτερευούσης σημασίας λειτουργικά βιβλία εἶναι ἡ
«Στιχολογία», οἱ «Πολυέλαιοι καί οἱ Ἐκλογές», τό «Ἐγκόλπιο τοῦ
Ἀναγνώστου». Αὐτό περιέχει τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ, τοῦ Ὄρθρου
καί διάφορα ἄλλα χρήσιμα γιά τόν ἱεροψάλτη.
Ἄλλο λειτουργικό βιβλίο εἶναι τό «Ἀναστασιματάριο» μέ μουσικά
σύμβολα καί χρησιμοποιεῖται ἀπό τούς ἱεροψάλτες.
Θά συνεχίσουμε, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!        Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 43
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ΛΟΥΚΑ
01-11-2026
Συνεχίζεται, ἀδελφοί μου, ἡ ἀναφορά μας

 στά λειτουργικά βιβλία  τῆς Ἐκκλησίας μας.

ΤΟ ΠΡΟΦΗΤΟΛΟΓΙΟ. Αὐτό περιέχει τίς περικοπές τῶν βιβλίων
τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού διαβάζονται στίς Ἐκκλησίες. Ἡ Παλαιά
Διαθήκη προετοιμάζει τούς πιστούς, γιά τή σωτηρία πού ἔφερε ὁ Χριστός
στόν κόσμο. Τό περιεχόμενο αὐτοῦ τοῦ βιβλίου ἔχει συγχωνευθεῖ στά
ἄλλα λειτουργικά βιβλία (Μηναῖα, Τριῴδιο, Πεντηκοστάριο), γιά
διευκόλυνση τῶν ἀναγνωστῶν καί δέν ἐκδίδεται αὐτοτελῶς.
Συγκεκριμένα, στούς ἑσπερινούς τῶν ἑορτῶν διαβάζονται τρία
Παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα καί στούς ἑσπερινούς τῶν καθημερινῶν
τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς δύο (Γένεση – Παροιμίαι). Κατά τή Μεγάλη
Ἑβδομάδα διαβάζονται ἀπό τά βιβλία τῆς Ἐξόδου, τοῦ Ἰώβ καί τοῦ
Ἰεζεκιήλ. Στούς ἑσπερινούς τῶν μεγάλων ἑορτῶν Πάσχα, Χριστουγέννων
καί Θεοφανείων ἀναγιγνώσκονται περισσότερες καί ἐκτενέστερες
περικοπές γιά προπαρασκευή τῆς ἑορτῆς.
ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙΟ. Αὐτό τό σπουδαῖο βιβλίο περιέχει 150 Ψαλμούς,
οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων εἶναι τοῦ προφητάνακτος Δαβίδ ἀπό τήν
ἐποχή τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Αὐτό τό βιβλίο στά δύσκολα χρόνια τῆς
Τουρκοκρατίας ἦταν ἡ παιδεία τῶν ἑλληνοπαίδων. Γιά τήν λειτουργική
χρήση τό βιβλίο αὐτό διαιρεῖται σέ εἴκοσι τμήματα (καθίσματα). Κάθε
κάθισμα ἔχει τρεῖς στάσεις καί κάθε στάση περιλαμβάνει 1 - 5 Ψαλμούς.
Στήν ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου στιχολογοῦνται δύο καθίσματα καί στόν
ἑσπερινό ἕνα. Τό Ψαλτήριο ἀποτελεῖ τό κέντρο ὅλων τῶν Ἀκολουθιῶν,
λόγῳ τοῦ κατανυκτικοῦ καί προσευχητικοῦ του περιεχομένου. Σέ αὐτό
τό βιβλίο περιέχονται καί οἱ ἐννέα βιβλικές ᾠδές, πού ἀποτελοῦν
δομικό στοιχεῖο τοῦ Ὄρθρου (Στοιχεῖα Λειτουργικῆς, Α΄Λυκείου).
Οἱ περισσότεροι πνευματικοί τό προτείνουν στά πνευματικά τους παιδιά
νά διαβάζουν ἀπό λίγο κάθε ἡμέρα, γιά πνευματική τους ἐνίσχυση. Τό
πρέπον γιά τούς πιστούς εἶναι νά τό διαβάζουν ἀπό τό πρωτότυπο
κείμενο καί ἀπό τή μετάφραση γιά τήν κατανόησή του.
ΤΟ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟ. Αὐτό τό λειτουργικό βιβλίο περιέχει τή συλλογή
ὅλων τῶν εὐχολογικῶν κειμένων τῆς Θείας Λατρείας, τῶν λειτουργιῶν
δηλαδή, τῶν ἀκολουθιῶν τῶν μυστηρίων καί τῶν ἱερῶν τελετῶν, ὅπως
π.χ. τῶν ἐγκαινίων τῶν ναῶν καί πολλῶν ἄλλων, καθώς καί τίς
περιστατικές λεγόμενες εὐχές, ὅπως τῆς ἀνομβρίας, τῆς σπορᾶς κ.ἄ.. Στά
κείμενά του διατυπώνεται ἄριστα ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας στόν Τριαδικό
Θεό. Τό Εὐχολόγιο στήν ὁλότητά του ὀνομάζεται Μέγα Εὐχολόγιο. Τό
παλαιό Ἁγιασματάριο, μέ λιγότερες εὐχές, ἐμπλουτίστηκε μέ νέες εὐχές
καί ἀκολουθίες καί ὀνομάζεται Μικρό Εὐχολόγιο. Γιά πρακτικούς λόγους
τό Μέγα Εὐχολόγιο διαιρέθηκε σέ μικρότερες συλλογές πρός διευκόλυνση
τῶν λειτουργῶν ἀνάλογα μέ τόν ἱερατικό τους βαθμό. Ἔτσι προέκυψε:
α) Τό Διακονικό γιά τούς διακόνους, πού περιέχει ὅσα λέγει ὁ διάκονος
κατά τήν Θεία Λειτουργία καί τίς λοιπές ἀκολουθίες. β) Τό Ἱερατικό.
Σέ αὐτό περιέχονται οἱ τρεῖς βυζαντινές λειτουργίες, ὁ ὄρθρος, ὁ
ἑσπερινός, οἱ εὐχές τῆς γονυκλισίας τῆς Πεντηκοστῆς, ἡ ἀκολουθία τοῦ
Μεγάλου ἁγιασμοῦ καί ἄλλα συναφῆ, ὅσες δηλαδή ἀκολουθίες τελεῖ
ὁ ἱερέας στό ναό, κυρίως σέ σύνδεσμο μέ τή Θεία Λειτουργία.
γ) Τό Ἀρχιερατικό ἤ Τακτικό. Αὐτό περιέχει τίς λειτουργίες, τίς
χειροτονίες καί ἄλλες ἀκολουθίες καί εὐχές χρησιμοποιούμενες ἀπό τόν
Ἀρχιερέα. Πρῶτο τέτοιο δεῖγμα Ἀρχιερατικοῦ ἔχουμε τό εὐχολόγιο τοῦ
Σεραπίωνα τόν 4ο αἰῶνα. Ἄλλα λειτουργικά βιβλία, προερχόμενα ἀπό τό
Μέγα Εὐχολόγιο, γιά τόν ἱερέα εἶναι καί οἱ μικρότερες ἐξ ἀπόψεως
περιεχομένου ἐκδόσεις, ὅπως ἡ ἀκολουθία τοῦ Βαπτίσματος, τοῦ Γάμου,
τῆς Νεκρωσίμου ἀκολουθίας, ἐπίσημες Δοξολογίες κ.ἄ..
ΤΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟ ΜΕΓΑ. Τό βιβλίο «τῶν ὡρῶν», δηλαδή τῶν
ἀκολουθιῶν τοῦ νυχθημέρου, πού μέ τήν εὐρύτερη ἔννοια ὅλες
ὀνομάζονται ὧρες (ἐννοεῖται προσευχῆς). Τό πρῶτο σωζόμενο ὡρολόγιο
εἶναι στόν κώδικα τῆς Μονῆς Σινᾶ τόν 9ο αἰῶνα. Στό βιβλίο τοῦ
Ὡρολογίου περιέχονται οἱ ἀκολουθίες τοῦ Ἑσπερινοῦ, τοῦ Ἀποδείπνου,
τοῦ Μεσονυκτικοῦ, τοῦ Ὄρθρου καί οἱ Ὧρες Α΄, Γ΄, ΣΤ΄, Θ΄. Περιέχονται,
ἐπίσης, τά Ἀπολυτίκια καί Κοντάκια τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, τοῦ Τριῳδίου,
τοῦ Πεντηκοσταρίου, τά ἀναστάσιμα Ἀπολυτίκια, τά Θεοτοκία καί οἱ
Ὑπακοές τῆς Ὀκτωήχου. Στό βιβλίο τοῦ Ὧρολογίου περιέχονται ἀκόμα ἡ
ἀκολουθία τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου μέ τούς Χαιρετισμούς στήν Ὑπεραγία
Θεοτόκο, οἱ δύο Παρακλητικοί Κανόνες πρός τιμήν Της, ἡ ἀκολουθία τῆς
Θείας Μεταλήψεως, ὁ ἱκετήριος κανόνας στόν Ἰησοῦ Χριστό, στόν
Ἄγγελο, οἱ 24 οἶκοι στήν Ἁγία Τριάδα, στόν Τίμιο Σταυρό καί ἄλλες
ἀκολουθίες. Τέλος, περιέχει τό Σύμβολο τῆς Πίστεως, τήν σύνοψη ἱερῶν
κανόνων ὡς καί παράγγελμα τοῦ Μεγάλου Βασιλείου πρός τόν ἱερέα,
τίς ἡμερομηνίες τῆς μνήμης τῶν Ἁγίων καθώς καί τά Πασχάλια.
Η ΟΚΤΩΗΧΟΣ. Αὐτό εἶναι ὑμνολογικό βιβλίο πού περιέχει τά
τροπάρια, στιχηρά, κανόνες κ.λ.π. τῶν Κυριακῶν κατά τούς ὀκτώ ἤχους.
Ὀκτώ δηλαδή ἀναστάσιμες ἀκολουθίες (μικρός ἑσπερινός, μέγας
ἑσπερινός, κανόνας μεσονυκτικοῦ, ὄρθρος, μακαρισμοί), πού εἶναι
συντεθειμένες κατά τούς ὀκτώ ἤχους τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς καί
ἀνακυκλοῦνται κάθε ἔτος, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τήν πρώτη Κυριακή
μετά τό Πάσχα (τοῦ Θωμᾶ). Παράλληλα μέ τήν διαδοχή τῶν ἤχων βαίνει
καί ἡ σειρά τῶν ἕνδεκα ἀναστασίμων ἑωθινῶν Εὐαγγελίων τοῦ ὄρθρου
τῶν Κυριακῶν. Περιέχονται, ἐπίσης, τά ἕνδεκα ἐξαποστειλάρια, ποίημα
Κωνσταντίνου Ζ΄ τοῦ Πορφυρογεννήτου, καί τά ἕνδεκα ἑωθινά
Δοξαστικά, ποίημα Λέοντος ΣΤ΄ τοῦ σοφοῦ. Ἡ σύνθεση τῆς Ὀκτωήχου
ἀποδίδεται στόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό (Η΄αἰώνας). Ὑπάρχουν,
ὅμως, καί παλαιότεροι ἤ νεώτεροι, ἀνώνυμοι ἤ ἐπώνυμοι, ὅπως τοῦ
Μητροφάνους Σμύρνης κ.ἄ.. Ἡ Ὀκτώηχος, μαζί μέ τό Ψαλτήριο, κατά τήν
περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, χρησίμευαν ὡς διδακτικά βιβλία γιά τήν
ἐκμάθηνση τῆς ἀνάγνωσης. Πρῶτος συντάκτης τῆς Ὀκτωήχου
ἀναφέρεται ὁ Σεβῆρος Ἀντιοχείας [Ε΄- ΣΤ΄ αιῶνας] (καθηγητής
Ἰω. Φουντούλης). ἤ Η ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΗ. Ὑμνολογικό καί αὐτό βιβλίο πού
περιέχει τήν Ὀκτώηχο, τήν ἀκολουθία δηλαδή τῶν Κυριακῶν διευρημένη
γιά ὁλόκληρη τήν ἑβδομάδα, πάλι κατά τούς ὀκτώ ἤχους. Οἱ ἡμέρες τῆς
ἑβδομάδας εἶναι ἀφιερωμένες ὡς ἑξῆς: Ἡ Δευτέρα στούς Ἀγγέλους μέ
τούς κατάλληλους ὕμνους, ἡ Τρίτη στόν Τίμιο Πρόδρομο, ἡ Τετάρτη καί ἡ
Παρασκευή στόν Τίμιο Σταυρό τοῦ Κυρίου, ἡ Πέμπτη στούς Ἀποστόλους
καί τόν Ἅγιο Νικόλαο καί τό Σάββατο στούς Μάρτυρες καί στούς
κεκοιμημένους. Καί αὐτές οἱ κατά τούς ὀκτώ ἤχους ὅμοιες ἀκολουθίες
ἀνακυκλοῦνται καθ’ ὅλον τό ἔτος καί ψάλλονται κατά τόν ἑσπερινό καί
τόν ὄρθρο, ὅταν δέν εἶναι ἑορτή ἤ μνήμη ἑορταζομένου Ἁγίου. Τίς λοιπές
ἡμέρες συμψάλλονται μέ τήν ἀκολουθία τοῦ Μηναίου, τοῦ Τριῳδίου ἤ τοῦ
Πεντηκοσταρίου σύμφωνα μέ τίς ὁδηγίες τοῦ Τυπικοῦ. Τό περιεχόμενο
τῆς Παρακλητικῆς εἶναι ποικίλης προέλευσης καί ποιότητας, διαφόρων
ἐποχῶν καί διαφόρων ὑμνογράφων ἀνωνύμων ἤ ἐπωνύμων. Ἐπωνύμως
φέρονται τροπάρια καί κανόνες τῶν ὑμνογράφων Θεοφάνους καί Ἰωσήφ.
Γενικῶς, σέ ἕνα λειτουργικό βιβλίο έμπεριέχεται ἡ «Ὀκτώηχος ἡ μεγάλη
ἤ Παρακλητική» (καθηγητής Φουντούλης).
Θά συνεχίσουμε, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!   Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου