ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
05-07-2026

Στήν κορυφή τοῦ τρούλλου τοῦ Ἱ. Nαοῦ, ἀδελφοί μου, εἰκονίζεται ὁ
Παντοκράτορας. Ὁ ἀείμνηστος ἁγιογράφος Φώτης Κόντογλου σημειώνει:
«Ἀπό ὅλα τά χαρακτηριστικά τοῦ Κυρίου ἐκπέμπεται ΄΄ὀσμή
εὐωδίας πνευματικῆς΄΄ ἀπό τήν ἀκήρατον κορυφήν Του καί ἀπό τά
μαλλιά Του βγαίνει σεμνή μεγαλοπρέπεια. Ἀπό τά ὄμματά Του ἀγάπη,
ἀλλά καί αὐστηρότης ΄΄τοῦ ἐτάζοντος καρδίας καί νεφρούς΄΄. Ἀπό τήν
μύτην εὐθύτης καί ἔλεος. Ἀπό τό στόμα εἰρήνη καί συγγνώμη. Ἀπό τά
μηλομάγουλά Του ἁπλότης καί ἀγαθότης. Ἀπό τόν λαιμόν καί ἀπό τό
στῆθος ἔλεος καί εὐσπλαχνία. Ἀπό τήν δεξιάν χεῖρα εὐλογία καί
χρηστότητα. Ἀπό τήν ἀριστεράν, ὅπου κρατεῖ τό ἅγιον Εὐαγγέλιον,
ἐκπορεύεται Νόμος ζωοποιός, ἀνακουφίζων τούς κοπιῶντας καί
πεφορτισμένους. Τό γυριστόν σιαγόνι Του φανερώνει ἡμερότητα καί
μακροθυμίαν. Ἀπό τόν πώγωνά Του στάζει μύρον ἁγιότητας. Ἀπό τόν
μανδύα Του, ὁ ὁποῖος Τόν τυλίγει, ὡσάν τό σύγνεφον ὅπου κρύβει τόν
ἥλιον, διαχύνεται ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ παντός».
Κύκλω τοῦ Παντοκράτορος βλέπομε τίς Ἀγγελικές τάξεις, σύμφωνα
μέ τό ὅραμα τοῦ Προφήτη Ἠσαΐα, ὅπου λέγει: «Εἶδον τόν Κύριον
καθήμενον ἐπί θρόνου ὑψηλοῦ καί ἐπηρμένου, καί πλήρης ὁ οἶκος τῆς
δόξης Αὐτοῦ... Καί ἐκέκραγεν ἕτερος πρός ἕτερον καί ἔλεγον, ἅγιος,
ἅγιος, ἅγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης Αὐτοῦ« (Ἠσ.
6,10). Ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης γράφει: «Ἡ ἱερά αὕτη δορυφορία τῶν
Ἀγγελικῶν τάξεων εἰκονίζεται... διά νά ἀνεβάσουν τόν νοῦν μας ἀπό τά
ὑλικά εἰς τά ἄϋλα, «δι’αὐτῶν ἀνάγεσθαι πρός τάς ἀΰλους ἀρχετυπίας».
Ἀνάμεσα στίς Ἀγγελικές τάξεις βλέπομε τήν Θεοτόκο πρός ἀνατολάς καί
τόν Τίμιο Πρόδρομο πρός δυσμάς, γιατί ἡ μέν Παναγία εἶναι «τιμιωτέρα
τῶν Χερουβείμ καί ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ», ὁ δέ
Πρόδρομος εἶναι ὁ ἁγιώτερος ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους, «ἐν γεννητοῖς
γυναικῶν μείζων» καί ὁ τελευταῖος καί μεγαλύτερος τῶν Προφητῶν.
Μετά βλέπομε τούς Προφῆτες, γιατί ὡς ἄλλοι «Ἄγγελοι Κυρίου» (Ἀγγαῖος
1,13) καί «στόματα Θεοῦ» (Ἰερεμ. 15,19), μίλησαν καί κήρυξαν τόν λόγο
τοῦ Θεοῦ στούς ἀνθρώπους, προφήτευσαν γιά τόν Μεσσία καί
προετοίμασαν τόν ἐρχομό Του στόν κόσμο.
Στήν συνέχεια, καί μάλιστα στά τέσσερα τρίγωνα, πού σχηματίζουν
οἱ καμάρες πού βαστάζουν τόν τροῦλλο, ὑπάρχουν οἱ τέσσερις
Εὐαγγελιστές, γιατί ὑπῆρξαν οἱ πιό αὐθεντικοί μάρτυρες τῆς ζωῆς, τῆς
διδασκαλίας καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Ἡ συμβολή τους στήν
θεμελίωση τῆς Ἐκκλησίας ἦταν ἀποφασιστική.
Ἡ Ἐκκλησία ὑπῆρξε στό ξεκίνημά της καί θά παραμείνει γιά πάντα
«ἀποστολική», δηλαδή θεμελιωμένη πάνω στήν μοναδική καί
ἀντικατάστατη ἐμπειρία τῶν Ἀποστόλων. Ἀλλά καί γιατί οἱ τέσσερις
κολῶνες, πού στηρίζουν τόν τροῦλλο, συμβολίζουν τούς τέσσερις
Εὐαγγελιστές καί στό σημεῖο αὐτό συναντᾶται ἡ Παλαιά μέ τήν Καινή
Διαθήκη, οἱ Προφῆτες ἀπό ἄνω πρός τά κάτω μέ τούς Εὐαγγελιστές καί
τἀνάπαλιν ἀπό κάτω, πρός τά ἄνω οἱ Εὐαγγελιστές - Ἀπόστολοι μέ τούς
Προφῆτες: Ὅπως ὁ «Χριστός Παντοκράτωρ» ὑπάρχει στόν τροῦλλο τῆς
Ἐκκλησίας ἔτσι καί ἡ Παναγία «Πλατυτέρα» εἰκονίζεται μέσα στήν κόγχη
τοῦ ἱεροῦ Βήματος καί στό ἄνω μέρος, πού σχεδιάζει ἡμικύκλιο. Ἡ κόγχη
συμβολίζει τά ἐπουράνια κάι ἡ Παναγία «Πλατυτέρα» ἀγκαλιάζει τό
σύμπαν, πάντοτε στά δεξιά τοῦ Υἱοῦ καί Θεοῦ καί πάντοτε μεσίτρια πρός
τόν φιλάνθρωπο Θεό, ὑπέρ τῶν ἀγαπημένων τέκνων της, πάντοτε
γέφυρα καί κλίμακα μεταξύ οὐρανοῦ καί γῆς (Γ. Ἀντουράκη, Χριστ.
Ἀρχαιολογία).
Ἀκολουθοῦν, πρός τά κάτω, ἡ παράσταση τῆς Θείας Κοινωνίας καί
οἱ Μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, πού ἱερουργοῦν, κατέχοντες
εἰλητάρια μέ λειτουργικές Εὐχές, γιατί ὅπως λέγει ὁ Συμεών
Θεσσαλονίκης «τό ἅγιον βῆμα τά Ἅγια τῶν Ἁγίων τυποῖ, τά ὑπεράνω τῶν
οὐρανῶν καί τόν οὐρανόν. Ἡ ἱερά Τράπεζα τοῦ Θεοῦ τόν θρόνον καί τήν
Ἀνάστασιν Χριστοῦ καί τό σεβάσμιον μνῆμα... καί τό θυσιαστήριον, τόν
θρόνον τοῦ Θεοῦ καί τήν ἀνάπαυσιν, καί αὐτόν τυποῖ τόν Χριστόν,
ἐσφαγμένον καί ζῶντα καί νοητῶς ἐκεῖσε θυόμενον κείμενον, καί
ἀπαύστως ἱερουργούμενον καί τόν κατά ἀνατολάς ὑφ’ὑψηλοῦ θρόνου
Θεοῦ, τήν εἰς οὐρανούς καθέδραν Χριστοῦ ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός
σημαίνοντα»(PG 115 σ 292).
Τό τέμπλο εἶναι ἕνας χῶρος ἰδιαίτερος, πού χωρίζει τόν κυρίως ναό,
ἀπό τό ἱερό βῆμα καί οἱ εἰκόνες πού ὑπάρχουν ἐκεῖ ἔχουν τήν ἑξῆς
διάταση καί σημασία. Ὅπως κοιτάζουμε πρός τό Ἱερό, δεξιά τῆς Ὡραίας
Πύλης, εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, γιατί εἶναι ὁ οἰκοδεσπότης, ὁ ἱδρυτής
τῆς Ἐκκλησίας καί γιατί ἡ Ἐκκλησία μας πάντοτε εἶναι χριστοκεντρική.
Ἀριστερά τῆς Ὡραίας Πύλης βρίσκεται ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας. Ἡ θέση
αὐτή, κατά τήν τάξη τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι δεξιά του Κυρίου, γιατί ἡ
Παναγία πάντοτε βρίσκεται δεξιά τοῦ Υἱοῦ της, «παρέστη ἡ Βασίλισσα ἐκ
δεξιῶν Σου...», παραπλεύρως τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Προδρόμου,
λόγῳ τῆς σημασίας τοῦ ρόλου καί τοῦ ἔργου του στόν ἐρχομό τοῦ
Κυρίου, καί τέλος παραπλεύρως τῆς Παναγίας βρίσκεται ἡ εἰκόνα τοῦ
Ἁγίου πού εἶναι ἀφιερωμένος ὁ ναός, γιατί εἶναι τό τιμώμενο ἅγιο
πρόσωπο. Βεβαίως, στά παραβήματα, στή συνέχεια τοῦ τέμπλου,
ὑπάρχουν καί ἄλλες ἱερές εἰκόνες. Πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη, συνήθως
ὑπάρχει τό «μάτι» τοῦ ἐπιβλέποντος Θεοῦ· ὑπεράνω αὐτοῦ εἰκονίζεται ὁ
Μυστικός Δεῖπνος καί ἑκατέρωθεν οἱ εἰκόνες τοῦ Δωδεκάορτου πού
εἶναι: «Ὁ Εὐαγγελισμός, ἡ Γέννησις, ἡ Ὑπαπαντή, ἡ Βάπτισις, ἡ
Μεταμόρφωσις, ἡ ἔγερσις τοῦ Λαζάρου, ἡ Βαϊοφόρος, ἡ Σταύρωσις, ἡ
Ἀνάστασις, ἡ Ἀνάληψις, ἡ Πεντηκοστή καί ἡ Κοίμηή: Ισις τῆς Θεοτόκου. Μᾶς
θυμίζουν τίς Δεσποτικές κυρίως γιορτές καί Θεομητορικές, γιατί τά θεῖα
αὐτά γεγονότα εἶναι σταθμοί στή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς
σωτηρίας μας γενικώτερα. Ὁ καθηγητής Κ. Καλοκύρης ἀνακεφαλαιώνει:
Τό δωδεκάορτο ἐμφανίζει εἰς τούς πιστούς, ἐν ὅλῳ, τήν ἐπί γῆς
παρουσίαν τοῦ Σωτῆρος». Πάνω καί στό κέντρο τοῦ τέμπλου ὑπάρχει ὁ
Σταυρός «τό Κυριακόν Σημεῖον», τό ὁποῖο σκέπει τόν ναό καί μέσα στίς
τέσσερις κεραῖες του ἀπεικονίζεται ἡ ἱστορία τοῦ Κυρίου καί «παρέχει
εἰς τούς κάτωθεν ἱσταμένους πιστούς τήν ὑψηλήν αἴσθησιν ὅτι
κυριαρχοῦνται ἀπό τό κατ’ἐξοχήν ἱερόν σύμβολον, ὅτι εὑρίσκονται ὑπό
τήν σκέπην Του» (Κ. Καλοκύρη, Θρησκ. καί Ἠθ. Ἐγκυκλοπαίδεια).
Θά συνεχίσωμε, ὅμως, Θεοῦ θέλοντος, στό ἑπόμενο κήρυγμα.
ΑΜΗΝ!    Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 25
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
28-06-2026

Συνεχίζουμε τήν ἀναφορά μας, ἀδελφοί μου, στούς ὑπόλοιπους
«τύπους» καί στίς «εἰκόνες» τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, πού
προτυπώνουν γεγονότα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἔχουν σχέση μέ τόν
χριστιανικό Ναό, διότι ἀπεικονίζονται στίς τοιχογραφίες του.
ιβ) Τό ὅραμα τοῦ Ἰεζεκιήλ μέ τήν συναρμολόγηση καί
νεκρανάσταση τῶν ξηρῶν ὀστῶν. Αὐτό εἶναι τύπος τῆς ἀναστάσεως
τῶν νεκρῶν, κατά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. «Καί ἐγένετο
ἐπ’ ἐμέ χείρ Κυρίου, καί ἐξήγαγέ με ἐν πνεύματι Κύριος καί ἔθηκέ με
ἐν μέσῳ τοῦ πεδίου, καί τοῦτο ἦν μεστόν ὀστέων ἀνθρωπίνων»
(Ἰεζεκ. 37, 1). Ὁ Δανιήλ στό λάκκο τῶν λεόντων γίνεται προτύπωση
τῶν Ἁγίων Μαρτύρων (Δαν. 31 Βηλ. καί Δράκων). Οἱ τρεῖς παῖδες,
Σεδράχ, Μισάχ καί Ἀβδεναγώ, στό καμίνι, γίνονται τύποι τῶν
Μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι «διά πυρός καί σιδήρου» ἐμαρτύρησαν
(Δαν. 3,23). Τέλος, ὁ Προφήτης Ἰωνᾶς, τριήμερος στό κῆτος εἶναι
σύμβολο τῆς τριημέρου ταφῆς τοῦ Κυρίου, τό δέ κῆτος, στενόμακρο,
προτυπώνει τόν «ἀρχέκακον ὄφιν» (Ἰωνᾶ 2, 1).
Καινή Διαθήκη: Στήν Καινή Διαθήκη ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ
γίνεται «σάρξ», ἀποκαλύπτεται πραγματικά καί ὄχι συμβολικά.
Αὐτό, ὅμως, δέν καταργεῖ τόν συμβολικό λόγο τῆς Γραφῆς. Ὁ Ἰησοῦς
Χριστός μιλᾶ «ἐν παραβολαῖς» καί ἡ Ἐκκλησία διατυπώνεται
«ἐν εἰκόνι», παρουσιάζεται δέ ὡς «φυτεία», «οἰκοδομή», «στῦλος τῆς
ἀληθείας» ἤ ὡς «οὐράνιος Ἱερουσαλήμ». Πέραν τούτων ἡ
προσκύνηση τῶν μάγων (Ματθ. 2,11) εἶναι τύπος ἐκείνων πού θά
προσέλθουν ἀπό τόν ἐθνικό κόσμο στόν Χριστιανισμό. Τό θαῦμα ἐν
Κανᾷ εἶναι εἰκόνα τῆς Θείας Μεταλήψεως (Ἰωάν. 2,1-3). Ὁ Κύριλλος
Ἱεροσολύμων, μέ ἀπορία, ἐρωτᾶ: «Τό ὕδωρ ποτέ εἰς οἶνον
μεταβέβληκεν οἰκείῳ αἵματι, ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, καί οὐκ
ἀξιόπιστός ἐστιν οἶνον μεταβαλών εἰς Αἷμα;» (Κατηχ. Δ΄, 2 Migne 33
1097). Τό θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντακισχιλίων μέ πέντε
ἄρτους εἶναι τύπος θρέψεως τῆς ψυχῆς ἀπό τήν Δεσποτική σάρκα
(Ματθ. 14,20). Ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου εἶναι τύπος τῆς
ἀναστάσεως τῶν ψυχῶν κατά τήν Β΄Παρουσία τοῦ Κυρίου (Ἰω. 11,44).
Ἡ θριαμβευτική εἴσοδος τοῦ Κυρίου στά Ἱεροσόλυμα, τήν Κυριακή
τῶν Βαΐων, εἶναι εἰκόνα τῆς μελλοντικῆς δόξας τοῦ Βασιλέως τῶν
ὅλων (Ἰω. 12,13). Τόσον οἱ εἰκόνες, τό σύμβολο καί οἱ τύποι τῆς
Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅσο καί οἱ εἰκόνες τῆς Καινῆς, κάτω ἀπό τό φῶς
τῆς ἐνσάρκου παρουσίας τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, βεβαιώνουν,
πώς τό σύμβολο, βιβλικά – θεολογικά δέν ταυτίζεται μέ τήν
ἀλληγορία, ἡ ὁποία ἀγνοεῖ τήν ἱστορία κάι τήν μεταβάλλει σέ
ὑπόθεση. Τό σύμβολο στήν Ἐκκλησία εἶναι ἔντονα ρεαλιστικό καί
θεωρεῖται μιά ἑνωμένη πραγματικότητα μέ τήν ἀλήθεια. Πάντως
ὅσο πραγματικό καί νά εἶναι ἕνα σύμβολο, ὅσο ἐπιτυχημένα καί ἄν
μᾶς μεταδίδει αὐτή τήν ἄλλη πραγματικότητα, σκοπός του δέν εἶναι
νά μᾶς ξεδιψάσει, ἀλλά νά μᾶς μεγαλώσει τήν δίψα «Δίδου ἡμῖν
ἐκτυπώτερον σοῦ μετασχεῖν ἐν τῇ ἀνεσπέρῳ ἡμέρᾳ τῆς βασιλείας
σου» (Κανών τοῦ Πάσχα, ᾠδή θ΄). Τότε πού «πᾶσα σκιά καί ἅπας
τύπος καί τά νῦν σύμβολα καταπαύσουσι καί καθαροί καθαρῶς τοῦ
καθαρωτάτου θύματος αἰωνίως ἐπαπολαύσωμεν» θά προσθέσει ὁ
Συμεών Θεσσαλονίκης. Ὁ καθηγητής Ἀντουράκης στό ἔργο του
(Χριστ. Ζωγραφική), κάνει λόγο γιά τίς βιβλικές παραστάσεις τόσο
τῆς Παλαιᾶς, ὅσο καί τῆς Καινῆς Διαθήκης καί ἀναφέρεται σέ
κατακόμβες, σαρκοφάγους, παλαιούς ναούς, κ.λ.π.
Η ΕΙΚΟΝΑ. Ὅπως ὅλη ἡ λατρεία, ἔτσι κάι ἡ εἰκόνα, εἶναι μιά
ἀποκάλυψη τοῦ αἰωνίου μέσα στό χρόνο. Ὁ Μ. Βασίλειος γράφει:
«Ὅ,τι ὁ λόγος μεταδίδει διά τῆς ἀκοῆς, ἡ ζωγραφική τό δεικνύει
σιωπηρῶς μέ τήν παράστασιν» (PG 31,500). Οἱ εἰκόνες εἶναι
πραγματικά σύμβολα τῆς πίστεως, γιατί συμβάλλουν στήν
κατανόηση τῆς πραγματικότητας πού ἐπιχειροῦν νά ἐκφράσουν,
συμβάλλουν στήν φανέρωση τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ καί τῶν
Ἁγίων, ὡς μελῶν τοῦ σώματός Του (καθ. Τσεδεκίδης). Τό ὁρατό καί
τό ἀόρατο, τό ὑλικό καί τό πνευματικό συνενώνονται σέ μιά
ἀδιάσπαστη ἑνότητα στίς εἰκόνες (καθ. Βασιλειάδης). Ἡ τιμή τῶν
εἰκόνων ὀφείλεται στό γεγονός ὅτι τό συμβολιζόμενο πρόσωπο εἶναι,
κατά χάριν παρόν στό σύμβολο (εἰκόνα) καί ὅτι τό σύμβολο μετέχει
στή συμβολιζόμενη πραγματικότητα. Γι’αὐτό κάι οἱ πιστοί μποροῦν
νά συναντοῦν καί αἰσθητά τά εἰκονιζόμενα πρόσωπα. Στόχος τῶν
εἰκόνων καί τῶν συμβόλων γενικά στήν Ἐκκλησία εἶναι αὐτή
ἀκριβῶς ἡ μαρτυρία τῶν ἔργων τῆς σωτηρίας, πού ἔχει ἡ
ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ. Ὁ π. Παῦλος Εὐδοκίμωφ γράφει:
«Ἡ εἰκόνα εἶναι ἕνα θαῦμα πίστεως. Ὁ γήινος ἄνθρωπος, γίνεται
ἄνθρωπος οὐράνιος. Τά μεγαλωμένα μάτια, μέ τό προσηλωμένο
βλέμμα, βλέπουν τό ἐπέκεινα. Ἀπό τά λεπτά χείλη ἀπουσιάζει κάθε
αἰσθησιασμός, ὑπάρχουν γιά νά ψάλλουν τόν αἶνο, νά δέχονται τήν
Εὐχαριστία καί νά δίδουν τό φίλημα τῆς εἰρήνης. Ἡ μύτη δέν εἶναι
παρά μία λεπτότατη καμπύλη, τό μέτωπο πλατύ καί ψηλό, καί ἡ
ἐλαφριά παραμόρφωσή του τονίζει τήν κυριαρχία τοῦ στοχασμοῦ.
Κάθε ἀνησυχία καί ἀγωνία σβήνουν ἐμπρός στήν ἐσωτερική γαλήνη
καί εἰρήνη. Ἡ Ἐκκλησία ὡς θεϊκό παλάτι, εἶναι στολισμένη μέ τίς
ἅγιες εἰκόνες. Ἡ ἁγιογραφία μαζί μέ τίς ἄλλες ἱερές τέχνες,
συμβάλλει στή εὐπρέπεια τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ». Ὁ Χριστός, ὡς
«κεφαλή τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας» (Κολασ. 1,18), ἱστορεῖται στήν
κορυφή τοῦ τρούλλου, πού παριστάνει τόν οὐρανό, κατά τόν Συμεών
Θεσσαλονίκης. Ζωγραφίζεται, «ὁ Χριστός Παντοκράτωρ», στό
ὑψηλότερο μέρος τοῦ ναοῦ, γιατί ἀπ’ Αὐτόν ἐκπορεύονται καί
ζωοποιοῦνται καί ἀθανατίζονται ὅλα τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ὅλοι οἱ
Ἅγιοι, πού εἰκονίζονται μέσα στό ναό, ἀπό τόν τροῦλλο μέχρι τῶν
θεμελίων. «Ὁ Παντοκράτωρ Κύριος» ἀπό τό χῶρο αὐτό, εἶναι σάν νά
προβάλλει ἀπό τόν οὐρανό, ἐπιβλέποντας τούς ἀνθρώπους. Εἶναι
ὁ ἐνανθρωπήσας Λόγος τοῦ Θεοῦ καί, συγχρόνως, Θεός, πού κρατεῖ
καί ἐξουσιάζει τά σύμπαντα, ὁ Παντοκράτωρ.
Ἡ συνέχεια, ὅμως, στό ἑπόμενο κήρυγμα, Θεοῦ θέλοντος. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 24
ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
21-06-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, Θεοῦ θέλοντος, τήν ἀναφορά μας
σχετικά μέ τούς χριστιανικούς τύπους καί συμβολισμούς, πού
προτυπώνουν γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.
δ) Ἡ Ἐκκλησία μας στίς δοκιμασίες καί στή δόξα τοῦ παγκάλου
Ἰωσήφ, εἶδε τά Πάθη καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ (Γέν.
37,28). Ὁ Ἰωσήφ ἦταν ἀγαπητός υἱός τοῦ Ἰακώβ. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός
εἶναι ἀγαπητός Υἱός τοῦ Θεοῦ (Ματθ. 3,17). Τόν Ἰωσήφ φθόνησαν
καί κακομεταχειρίσθηκαν τά ἀδέλφια του, τόν Ἰησοῦ Χριστό
παρέδωσαν οἱ Ἀρχιερεῖς ἀπό φθόνο στόν Πιλάτο (Μάρκ. 15,10).
Ὁ Ἰωσήφ πειράζεται ἀπό τόν σατανᾶ, ἀλλά τόν νίκησε (Δευτερ. 6,
16-180. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἄφησε τόν σατανᾶ νά τόν βάλει σέ
πειρασμό, ἀλλά τόν νίκησε (Ματθ. 4, 1-11).
ε) Τό ὅραμα τοῦ Μωϋσῆ μέ τή φλεγόμενη καί μή καιόμενη
βάτο, ὅπου ὁ Μωϋσῆς λύνει τά σανδάλιά του, γίνεται τύπος τοῦ
χριστιανοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐν ὥρᾳ προσευχῆς, ἀποβάλλει κάθε
μέριμνα βιοτική. «Μωϋσῆ, μήν πλησιάσεις ἐδῶ· βγάλε τά σανδάλιά
σου ἀπό τά πόδια σου· γιατί ὁ τόπος ὅπου στέκεσαι εἶναι ἱερός
(Ἔξοδ. 3, 4).
στ) Τό Πάσχα τῶν Ἑβραίων προεικονίζει τό Χριστιανικό Πάσχα.
Ἐκεῖνο ἐλευθέρωσε τούς Ἑβραίους ἀπό τήν αἰχμαλωσία τῶν
Αἰγυπτίων. Τό χριστιανικό Πάσχα χάρισε σπουδαιότερη
ἀπελευθέρωση.Ἔσπασε τά δεσμά τῆς ἁμαρτίας καί μᾶς ὁδήγησε στή
Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. «Καί γάρ τό Πάσχα ἡμῶν ὑπέρ ἡμῶν ἐτύθη
Χριστός» (Α΄ Κορ. 5, 7). «Αὕτη ἡ ἡμέρα, ἥν ἐποίησεν ὁ Κύριος
ἀγαλλιασώμεθα καί εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ» (Ψαλμ. 117, 24). Στό
Ἰουδαϊκό Πάσχα τό αἷμα τοῦ ἀμνοῦ ἔσωσε τούς Ἰσραηλῖτες. Στό
χριστιανικό Πάσχα λυτρωθήκαμε μέ τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ (Α΄Πέτρ.
1,19). Κατά τό Πάσχα τῆς Ἐξόδου (Ἔξ. 12, 1-28) μόνο Ἰσραηλῖτες
ἔφαγαν ἀπό τόν πασχαλινό ἀμνό. Στό χριστιανικό Πάσχα μόνο
μέλη τῆς Ἐκκλησίας καί καθαροί στήν ψυχή κοινωνοῦν τό Σῶμα καί
τό Αἷμα τοῦ Κυρίου. Κατά τό Πάσχα τῆς Ἐξόδου τῶν Ἑβραίων τά
ὀστᾶ τοῦ ἀμνοῦ δέν ἔσπασαν. Στή σταύρωση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ «οὐ
κατέαξαν αὐτοῦ τά σκέλη..., ἵνα ἡ γραφή πληρωθῇ, ὀστοῦν οὐ
συντριβήσεται αὐτοῦ (Ἰω. 19,33-36).
ζ) Ἡ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας συμβολίζει τό μυστήριο
τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος (Α΄Κορ. 10,1-2). «Νεφέλη ποτέ καί θάλασσα
θείου προεικόνιζε Βαπτίσματος τό θαῦμα... θάλασσα δέ ἦν τύπος
ὕδατος καί νεφέλη τοῦ Πνεύματος...» (Ἀπό τήν ὑμνολογία τῶν
Θεοφανείων). «Σήκωσε τό ραβδί σου καί ἅπλωσε τό χέρι σου πάνω
ἀπό τή θάλασσα καί κόψε την στά δύο»(Ἔξ. 14,16). Οἱ Ἰσραηλῖτες
δόξασαν τόν Θεό, πού ἔγινε βοηθός καί σκεπαστής τους...
Ἡ Μαριάμ, ἀδελφή τοῦ Μωϋσῆ καί τοῦ Ἀαρών, κρατῶντας τό
τύμπανο, δοξολόγησε τόν Θεό «Ψάλτε στόν Κύριο, γιατί δοξάστηκε
θριαμβευτικά. Τόν ἵππο καί τόν ἀναβάτη ἔρριξε στήν θάλασσα»
(Ἔξ. 15, 21). Ὕστερα ἀπό αἰῶνες, ἡ Μαριάμ τῆς Καινῆς Διαθήκης,
ἡ Παναγία, θά ψάλλει τόν ὕμνο: «Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τόν
Κύριον...» (Λουκ. 1,46-55). Οἱ ἁμαρτίες μας, σάν ἄλλα ὑδάτινα τείχη,
μᾶς ἐμπόδισαν νά περάσουμε ἀπό τήν αἰχμαλωσία τῆς ἁμαρτίας
στήν Χαναάν τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ Ἰησοῦς
Χριστός, ὅπως ὁ Μωϋσῆς, ἄνοιξε τό δρόμο τῆς σωτηρίας μας.
η) Τό θαῦμα στή λίμνη Μερρᾶ, ὅπου ὁ Μωϋσῆς μέ διαταγή τοῦ
Θεοῦ, γλύκανε τά νερά ἐκεῖνα βυθίζοντας ἕνα κομμάτι ξύλο
(Ἔξ. 15, 25). Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας εἶδαν τόν Τίμιο Σταυρό, πού
ἁγιάζει τό νερό τοῦ Ἁγιασμοῦ καί τοῦ Βαπτίσματος. Στήν εὐχή τοῦ
Μεγάλου Ἁγιασμοῦ ὁ ἱερέας λέγει: «Σήμερον τό πικρόν ὕδωρ, τό ἐπί
Μωϋσέως τῷ λαῷ εἰς γλυκύτητα μεταποιεῖται τῇ τοῦ Κυρίου
παρουσίᾳ ...». Ἀλλά καί τό μάννα εἶναι σύμβολο τῆς Θείας
Εὐχαριστίας. Ὁ Κύριος διαβεβαίωσε ὅτι εἶναι «ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ ἐκ τοῦ
οὐρανοῦ καταβάς» (Ἰω. 6, 31).
θ) Ἡ μάχη μέ τούς Ἀμαληκῖτες (Ἔξ. 17, 8), ὅπου ὁ Μωϋσῆς,
πάνω στόν λόφο, εἶχε τά χέρια ἁπλωμένα, μέ τήν βοήθεια τοῦ
Ἀαρών καί τοῦ Ὤρ, σέ σχῆμα σταυροῦ, εἶναι τύπος τῆς Σταυρώσεως
τοῦ Κυρίου. «Καί καθώς Μωϋσῆς ὕψωσε τόν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως
ὑψωθῆναι δεῖ τόν Υιόν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν
μή ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχει ζωήν αἰώνιον» (Ἰω. 3,17). Ὁ Τερτυλλιανός
γράφει: «Ὁ Μωυσῆς προσευχόταν μέ ἁπλωμένα τά χέρια, γιατί καί
ὁ Κύριος ἔπρεπε νά ἁπλώσει τά χέρια Του στό Σταυρό, μέ τόν ὁποῖο
νίκησε τόν σατανᾶ». «Μωϋσῆς προετύπουν σε, χεῖρας ἐκτείνας εἰς
ὕψος, καί κατατροπούμενος, Ἀμαλήκ τόν τύραννον, Σταυρέ τίμιε»
(Ὑμνολογία Ὕψώσεως Τιμίου Σταυροῦ.
ι) Ὁ Δαβίδ ἔγινε ὁ τύπος τοῦ ἰδανικοῦ Βασιλέα, τοῦ Μεσσία. Τόν
προεφήτευσε καί περιέγραψε τά παθήματα καί τή δόξα Του μέ τούς
Ψαλμούς του. Πολλά ἀπό τά συμβάντα τῆς ζωῆς τοῦ Δαβίδ ἔχουν
ἀναφορά καί στή ζωή τοῦ Κυρίου. Γεννήθηκε στή Βηθλεέμ.
Καταδιώχθηκε ἄδικα ἀπό τόν Σαούλ. Ἀγαποῦσε τούς ἐχθρούς του
καί εἰλικρινά τούς συγχωροῦσε. Τά βάσανα τόν κατέληξαν σέ δόξα.
Ἦταν Βασιλέας, Κριτής καί Προφήτης. Οἱ Πατέρες λέγουν ὅτι ὁ 23ος
Ψαλμός μέ τούς στίχους «Ἄρατε πύλας...» κηρύττει τήν Ἀνάληψη τοῦ
Χριστοῦ. «Κύριε, ἀναλαμβανομένου σου ὅθεν οὐκ ἐχωρίσθης, αἱ
στρατιαί τῶν ἀγγέλων... ἐν ἀγαλλιάσει ἐβόων... Ἄρατε πύλας οἱ
ἄρχοντες ὑμῶν, καί εἰσελεύσεται ὁ Βασιλεύς τῆς Δόξης» (Ὑμνολογία
τῆς Ἀναλήψεως). Καί ὁ Σολομών συμβολίζει τήν δόξα τοῦ Ἰησοῦ
Χριστοῦ (Γ΄Βασιλ. 3,7-9).
ια) Ὁ Προφήτης Ἠλίας εἶναι τύπος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἠλίας
ὁ Θεσβίτης ἦταν Προφήτης. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Προφήτης σέ
ἀπόλυτο βαθμό. Ὁ Ἠλίας ἀνάστησε τόν υἱό τῆς χήρας στήν πόλη
Σάρεπτα (Γ΄ Βασιλ. 17,21-22). Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀνάστησε τόν υἱό τῆς
χήρας στήν Ναΐν (Λουκ. 7,11-17). Ὁ Ἠλίας πολλαπλασίασε τό ἀλεύρι
καί τό λάδι. Ὁ Κύριος πολλαπλασίασε τούς ἄρτους (Ματθ. 14,13-21
καί 15,32-39). Ὁ Ἠλίας καταδιώχθηκε καί μισήθηκε μέχρι θανάτου.
Ὁ Κύριος λέγει: «Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου, ἕως θανάτου» (Ματθ.
26,38). Ὁ Ἠλίας ἐνισχύθηκε ἀπό τόν ἄγγελο. Στόν Κύριο «ὤφθη
αὐτῷ ἄγγελος ἀπ’οὐρανοῦ ἐνισχύων αὐτόν» (Λουκ. 22,43). Τέ
ὁ Ἠλίας ἀναλήφθηκε μέ πύρινη ἅμαξα στόν οὐρανό ἐνώπιον τοῦ
διαδόχου του Ἐλισσαίου. Καί ὁ Κύριος κατά τήν εἰς τούς οὐρανούς
Θεία Ἀνάληψη, «ἐγένετο ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτόν αὐτούς διέστη
ἀπ’ αὐτῶν καί ἀνεφέρετο εἰς τόν οὐρανόν» (Λουκ. 24,51).
Θά συνεχίσωμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 23
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
14-06-2026

Συνεχίζουμε μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά
μας στό σωτήριο σύμβολο τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ:
η) Τό χάλκινο ὁμοίωμα ὄφεως, τό ὁποῖο ὁ Μωϋσῆς ὕψωσε σέ
κοντάρι καί αὐτό σέ ὕψωμα, γιά νά προβλέπουν καί νά σώζονται
ἀπό τά δηλητηριώδη φίδια (Ἀριθμ. 21,6) οἱ Ἰσραηλῖτες, εἶναι
τύπος τοῦ ξύλου τοῦ Σταυροῦ. Τό συμβάν αὐτό ὑπενθύμισε ὁ Ἰησοῦς
στούς ἀκροατές του λέγοντας: «Καθώς Μωϋσῆς ὕψωσε τόν ὄφιν
ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τόν Υἱόν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς
ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν μή ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχει ζωήν αἰώνιον»
(Ἰω. 3, 14-15). Ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέγει ὅτι ὁ Σταυρός τυγχάνει
«τό τοῦ Πατρός θέλημα, τοῦ μονογενοῦς δόξα, τό τοῦ Πνεύματος
ἀγαλλίαμα, ὁ τῶν ἀγγέλων κόσμος, τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἀσφάλεια, τό
καύχημα τοῦ Παύλου. Μέ τό Σταυρό γίναμε ἀπό δοῦλοι ἐλεύθεροι,
συρθήκαμε ἀπό τό βυθό τῆς ἁμαρτίας στόν οὐρανό, πατήσαμε τίς
κορυφές τῆς ἁγιότητος, κατατροπώσαμε τό σατανᾶ, γίναμε ὅμοιοι
τῶν ἀγγέλων» (PG 36.653). Ὁ Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός
ὑπογραμμίζει λέγοντας: «Κανένα θαῦμα δέν εἶναι παρόμοιο μέ
τό θαῦμα τοῦτο τῆς σωτηρίας μας. Λίγες σταγόνες αἵματος
ἀναπλάθουν καί σώζουν ὅλο τόν κόσμο» (PG 36,653). Ἡ πατερική καί
ποιητική γλῶσσα τοῦ Ἀνδρέα Κρήτης ὑμνεῖ τόν Σταυρό μέλποντας:
«Σταυρός, χριστιανῶν ἐλπίς, ἀπεγνωσμένων σωτήρ, νενεκρωμένων
ζωή... Σταυρός, κλίμαξ εἰς οὐρανόν ἄγουσα, ὁδός πρός ἀρετήν
ὁδηγοῦσα, ζωῆς πρόξενος, θανάτου λύσις, φθορᾶς ἀλλοτρίωσις...
Σταυρός φύλαξ ἐν νυκτί, ἐν ἡμέραις πύργος, ἐν σκότει χειραγωγός,
ἐν εὐθυμίᾳ χαλινός, ἐν ἀθυμίᾳ ψυχαγωγός, διαλακτήριος, ἱκέσιος,
φiλιος, συνήγορος, προασπιστής, ἐπίκουρος» (PG 97.1020).
Ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός γράφει: «Προσκυνοῦμεν καί τόν τύπον
τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ «εἰ καί ἐξ ἑτέρας ὕλης γεγένηται
οὐ τήν ὕλην τιμῶντες (μή γένοιτο), ἀλλά τόν τύπον, ὡς Χριστοῦ
σύμβολον» (PG 94.1132). Καί ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς διαπιστώνει
λέγοντας: «Κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ τῆς τοῦ Σταυροῦ δυνάμεως».
Καί συνεχίζει: «Οὐ μόνον ὁ λόγος τοῦ Σταυροῦ καί τό μυστήριον,
ἀλλά καί ὁ τύπος θεῖος καί προσκυνητός, σφραγίς ὤν ἱερά καί
αἰδέσιμος, ἁγιαστική τε καί τελεστική τῶν ἐκ Θεοῦ τῷ γένει τῶν
ἀνθρώπων ὑπειργμένων ὑπερφυῶν καί ἀπορρήτων ἀγαθῶν» (PG
151.125 καί 144). Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ φρίκη καί ὁ τρόμος
τοῦ διαβόλου, «φρίττει γάρ καί τρέμει μή φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τήν
δύναμιν». «Τῷ γάρ σημείῳ τοῦ Σταυροῦ καί μόνον ὁ ἄνθρωπος
χρώμενος ἀπελαύνει τούτων τάς ἀπάτας» παρατηρεῖ ὁ Μέγας
Ἀθανάσιος. Γι’αὐτό καί ὁ Παῦλος γεμᾶτος ἐνθουσιασμό, φωνάζει
πρός τόν ἐξουθενωμένο ᾃδη: «Ποῦ σου, θάνατε, τό κέντρον; Ποῦ
σου, ᾃδη τό νῖκος;» (Α’ Κορ. 15,55). Τώρα πιά «κατεπόθη ὁ θάνατος
εἰς νῖκος». Καί ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος διαλαλεῖ: «Καί γάρ τούτῳ
τῷ σημείῳ πλήθη πολεμίου στρατιᾶς ὑπεχώρει, τούτῳ θεομάχων
μεγαλαυχίαι καθηροῦντο, τούτῳ δυσφήμων καί δυσσεβῶν γλῶτται
κατεσυχάζοντο, τούτῳ βάρβαρα φῦλα καθυπετάττετο, τούτῳ
δυνάμεις ἀφανῶν δαιμόνων ἠλαύνετο». Τέλος, ὁ Σταυρός θά εἶναι τό
σημεῖο τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου, πού θά φανεῖ «πολύ
φαιδρότερον ἀπό τάς ἡλιακάς ἀκτῖνας, ὅπως ἐξηγεῖ ὁ ἱερός
Χρυσόστομος. Ὁ ἀείμνηστος καθηγητής Γεώργιος Ἀντουράκης
ἀνακεφαλαιώνει: Τό σύμβολο τοῦ Σταυροῦ κατέλαβε τήν πρώτη
θέση μεταξύ ὅλων τῶν χριστιανικῶν συμβόλων καί ἔγινε τό
κατ’ἐξοχήν σύμβολο τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων μέ τή σταυρική
θυσία τοῦ Χριστοῦ (Χριστ. Ζωγραφική σελ. 30).
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ. Στήν Παλαιά
Διαθήκη ὑπάρχουν πολλοί «τύποι» καί «εἰκόνες», πού προτυπώνουν
γεγονότα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἡ Καινή Διαθήκη ἀποτελεῖ
ἐκπλήρωση καί πραγμάτωση τῶν συμβόλων αὐτῶν καί τό γεγονός
αὐτό τονίζει τήν θεοπνευστία καί τῶν δύο Διαθηκῶν. «Πᾶσα
γραφή θεόπνευστος...» (Β΄ Τιμ. 3,16). Ἡ ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας περί
σαρκώσεως τοῦ Λόγου, ἀποτελεῖ τήν βάση τῆς θεολογίας τοῦ
συμβόλου. Βεβαίως τά αἰσθητά πράγματα, τά ὁποῖα ὡς σύμβολα
γίνονται «χειραγωγία καί ὁδός» (Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου PG 3,397),
πρός τά νοητά, δέν εἶναι παρά κτιστά δημιουργήματα καί αἰσθητά
προϊόντα τῆς θείας δημιουργίας, πού εἶναι «καλά λίαν» καί μέ τή
θεία ἐνανθρώπηση γίνονται ἰδιότυποι «φορεῖς» καί «ἀγωγοί» τῆς
σωτηριώδους χάριτος. Εἶναι τά ὁρατά σημεῖα τῆς ἀόρατης χάρης:
«ὧν εἶδες τά σύμβολα, τούτων ἀποδέχου τά πράγματα» θά πεῖ ὁ
Μέγας Ἀθανάσιος (PG 28). Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τονίζει: «τά γάρ
ἀόρατα αὐτοῦ ἀπό κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα
καθορᾶται ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καί θειότης» (Ρωμ. 1,20).
Καί ὁ Μ. Φώτιος ὁμολογεῖ: «Τά ἀόρατα καί νοούμενα τοῦ Θεοῦ ἐστί·
ταῦτα δέ καθορᾶται ἀπό τῆς αἰσθητῆς κάι ὁρατῆς (χάριτος)
(PG 102,136). Τύποι καί εἰκόνες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού
μελλοντικά ἐκπληρώνονται ὡς «ἀντίτυπα» καί μᾶς προετοιμάζουν
γιά τήν ἀλήθεια καί τό καινούργιο τῆς Νέας Διαθήκης εἶναι οἱ ἑξῆς:
α) Ἡ θυσία τοῦ Ἄβελ (Γεν. 4,4) ἀλλά καί ἡ θυσία τοῦ ἱερέα
Μελχισεδέκ μέ ἄρτους καί οἶνο (Γεν. 14,18).
β) Ὁ Νῶε, διασωζόμενος στήν κιβωτό, εἶναι τύπος τοῦ πιστοῦ
πού μέ τό Βάπτισμα ἀπολυτρώνεται (Γεν. 7, 21-23). Καί ὁ Νῶε εἶναι
τύπος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κήρυξε μετάνοια στούς ἀνθρώπους. Ἡ
κιβωτός εἶναι σύμβολο τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Οἱ ἄνθρωποι πού
εἶναι ζωντανά μέλη της καί τρέφονται ἀπό τά μυστήριά της,
σώζονται ἀπό τόν κατακλυσμό τῆς ἁμαρτίας. Μέ τό Ἅγιο Βάπτισμα
ἐνταφιάζομε τήν προπατορική ἁμαρτία, ὅπως στά νερά τοῦ
κατακλυσμοῦ ἐνταφιάστηκαν οἱ ἁμαρτωλοί ἄνθρωποι. Ἐπίσης, ἡ
κιβωτός ζωγραφίζεται στενότατη, γιά νά εἶναι εἰκόνα τῆς
χριστιανικῆς κολυμβήθρας, τῆς ὁποίας «ἀντίτυπον» στάθηκε ἡ
σωστική κιβωτός, σύμφωνα μέ τήν θεολογία τοῦ Ἀπόστολου Πέτρου
(Α΄Πέτρου 3,21).
γ) Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ, κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας εἶναι
εἰκόνα τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Κυρίου καί ὁ Ἰσαάκ, τύπος τοῦ
Ἰησοῦ Χριστοῦ (Ρωμ. 8, 32), (Γέν. 22, 10). Ὁ Ἰσαάκ ἦταν μονογενής
υἱός τοῦ Ἀβραάμ καί τῆς Σάρρας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Μονογενής
Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ (Ἰωάν. 1,1 καί 3,16). Ὁ Ἰσαάκ μετέφερε
στούς ὤμους του τά ξύλα τῆς θυσίας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός: «καί
βαστάζων τόν σταυρόν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τόν λεγόμενον κρανίου
τόπον... ὅπου αὐτόν ἐσταύρωσαν» (Ἰωάν. 19,17). Ὁ Ἰσαάκ μέ ὑπακοή
δέχτηκε νά θυσιαστεῖ ἀπό τόν πατέρα του Ἀβραάμ. Ὁ Ἰησοῦς
Χριστός ἔγινε «ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυροῦ»
(Φιλιπ. 2, 8).
Θά συνεχίσωμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 22
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ
07-06-2026

Μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί μου, εἰσερχόμεθα σέ νέα ἑνότητα,
ἡ ὁποία καί ἀναφέρεται στά:
ΣΥΜΒΟΛΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Τί εἶναι σύμβολο: «Σύμβολον. Ἔμβλημα, γνώρισμα ἤτοι
(δηλαδή) αἰσθητόν τι ἀντικείμενον ἤ γεγονός, ὅπερ (τό ὁποῖον)
ἐμφαίνει ζωηρῶς ἤ ἐκφράζει ἀφηρημένον τι, καί δή ἰδέαν
ὑπεραισθητόν, πνευματικόν τι. Ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ ταύτης, τό
σύμβολον χρησιμοποιεῖται ἐν τῇ θρησκείᾳ, ἐν τοῖς μυστηρίοις...»
γράφει στό λεξικό τῆς φιλοσοφίας ὁ καθηγητής Ἀνδροῦτσος καί
συνεχίζει. «Οὕτω ἐν τῷ χριστιανισμῷ σύμβολον εἶναι οὐ μόνον πᾶν ὅ,τι
ἐκφράζει ἤ ἀναπαριστᾶ πνευματικήν τινα ἰδέαν ἤ ἀλήθειαν, οἷον
(ὅπως) ἡ ναῦς, ὁ ἰχθύς, τό σημεῖον τοῦ Σταυροῦ κ.λ.π. ἀλλά κατά τά
συγγράμματα Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτη, σύμβολα καλοῦνται καί
αὐτά τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, ὡς ὄντα καί ταῦτα σημεῖα ὁρατά
τῆς ἀοράτου χάριτος»(Χρ. Ἀνδρούτσου. Συμβολική). Ὁ π. Γεώργιος
Μεντιδάκης γράφει: Σύμβολα στήν Ὀρθόδοξη λατρευτική ζωή, εἶναι
παραστάσεις, εἶναι ἀντικείμενα ἤ γεγονότα εἴτε ἀπό τήν Ἁγία Γραφή,
ἤ τήν καθημερινή ζωή, τά ὁποῖα ἐκφράζουν ἀλήθειες τῆς πίστεώς μας
καί συμβολίζουν ὑπεραισθητά καί πνευματικά γεγονότα θείας
οἰκονομίας καί θείας Ἀποκαλύψεως. Τά πρωτοχριστιανικά σύμβολα
ἔχουν σκοπό ἁπλό καί ἄμεσο· κηρύσσουν τή σωτηρία καί σχεδιάζουν
τά ὄργανά της μέ κρυπτογραφικά σημεῖα. Τά σύμβολα ἄρα (ἀπό τό
συν(μ)βάλλω) συμβάλλουν στή κατανόηση «τῶν ἀποκεκαλυμμένων
θείων ἀληθειῶν» καί βοηθοῦν τά μέγιστα στήν προσέγγιση τοῦ
μυστηρίου τῆς πίστεώς μας. Εἶναι ὁρατά – αἰσθητά σημεῖα θείας
διδασκαλίας καί χριστιανικῆς ταυτότητος, εἶναι δοχεῖα θείας γνώσεως
καί κοινωνίας «μετά τοῦ ζῶντος Θεοῦ». Τά σύμβολα ἀποτελοῦν
«τήν κρυπτογραφομένην» Θεολογίαν τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Συμεών
Θεσσαλονίκης γράφει: «Τά ἱερά Σύμβολα ἐγκρύπτουν ἀληθείας καί
δύναται ὁ ἄνθρωπος νά γνωρίσῃ, ὅσον δυνατόν καί, ἐφ’ὅσον ζητεῖ νά
εὕρῃ, καί ἐν περιεννοίᾳ νά καταστῇ τοῦ πνευματικοῦ νοήματος αὐτῶν.
Διά συμβόλων, ἄλλωστε, ἱερῶν διδάσκει τά ὑπέρ ἔννοιαν ἡ Ἐκκλησία».
Καί συνεχίζει: «Πᾶσα τελετή καί πᾶν ἐπί μέρους στοιχεῖον αὐτῆς καί τό
πλέον ἔτι φαινομενικῶς μικρόν καί ἀσήμαντον εἶναι σύμβολον καί
ἐγκρύπτει τήν ὑπέρ λόγον ἀλήθειαν, τήν ὁποίαν συμβολίζει, καί ὡς ἐκ
τούτου ἔχει δύναμιν καί λόγους καί σημασίαν» (PG 155, 208, 256). Κάθε
χριστιανός ἔχει καθῆκον καί χρέος νά γνωρίζει τό νόημα τῶν ἱερῶν
Συμβόλων τῆς θείας λατρείας του. Γιατί, ὅσο περισσότερο ὁ πιστός
γνωρίζει τό συμβολισμό καί τό βαθύτερο νόημα τους, τόσο
περισσότερο κατανοεῖ τό ὕψος τῆς ὀρθόδοξης λατρείας. Αἰσθάνεται τό
μεγαλεῖο κάι τήν ὡραιότητα τῆς ὀρθόδοξης ζωῆς καί ἐπιτυγχάνεται ὁ
σκοπός τῆς λατρείας, πού εἶναι ὁ ἁγιασμός τῆς ψυχῆς. Ἡ τέχνη
συμβάλλει στήν «ἀναγωγή τοῦ νοῦ» ἀπό τά φθαρτά στά ἄφθαρτα καί
χρησιμεύει «ὡς θεραπαινίδα» τοῦ ἁγιασμοῦ. Ἡ ἄμπελος π.χ. γιά τόν
πιστό ἄνθρωπο εἶναι ἡ καλύτερη ἀνάμνηση τῆς Ἀληθινῆς Ἀμπέλου,
δηλαδή τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, μέ κλῆμα αὐτό τοῦτο τόν πιστό
ἄνθρωπο. Οἱ πρῶτες μαρτυρίες περί Συμβόλων προέρχονται ἀπό τόν
Τερτυλλιανό (160-220), τόν Κλήμεντα Ἀλεξανδρείας (150-215) καί
κυρίως ἀπό τά διασωθέντα λείψανα τῆς ἀρχαίας τέχνης».
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ, ΤΟ ΚΑΤ’ ΕΞΟΧΗΝ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.
Ὁ Ἅγιος Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως γράφει: «Ὁ Σταυρός εἶναι τό
πανσύμβολο· εἶναι ὄχι μόνο τό ἱερώτερο, ἀλλά καί τό πολυτιμότερο καί
τό πιό σεβαστό ἀπό ὅλα τά χριστιανικά σύμβολα· εἶναι τό ἔνσημο τῆς
χριστιανικῆς ζωῆς. Ὁ Σταυρός εἶναι ἡ σημαῖα τοῦ Χριστοῦ, εἶναι
ὁλόκληρο τό ἱερό Εὐαγγέλιο στενογραφημένο σέ δύο μόνο τεμνόμενες
γραμμές. Εἶναι τό σύμβολο τῆς κακοπάθειας (P.G. 98 σ. 396).
Ὁ Σταυρός ἦταν γνωστός στούς Ἀρχαίους ἱστορικούς λαούς. Ἦταν
ὄργανο θανατικῆς ἐκτέλεσης, ὄργανο φρίκης καί θανάτου. Βεβαίως,
κατά τήν ἐποχή αὐτή, ὁ Σταυρός εἰκόνιζε κάποια βαθύτερη ἔννοια, καί
κυρίως θρησκευτική. Ἔτσι π.χ. στούς Αἰγυπτίους συμβόλιζε καί τή
μέλλουσα ζωή, στούς Φοίνικες καί Ἀσσυρίους τή δύναμη τοῦ ἥλιου
«τήν πάντα ζωογονοῦσαν», στούς δέ βουδιστές καί Ἰνδούς ἔχει
βαθύτερη συμβολική κάι θρησκευτική σημασία. Πέραν τούτων ὁ
Σταυρός στήν Παλαιά Διαθήκη συσχετίστηκε μέ γεγονότα πολλά τῶν
ὁποίων θεωροῦνται ὡς ὁ τύπος καί ἡ προεικόνιση τῆς Καινῆς
Διαθήκης. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, σέ ὁμιλία του γιά τό Σταυρό,
λέγει: «Ὁ τοῦ Χριστοῦ Σταυρός προεκηρύττετο καί προετυποῦτο ἐκ
γενεῶν ἀρχαίων» (P.G.151,124). Τά σημεῖα ἐκεῖνα πού προεικονίζουν
τό Σταυρό εἶναι τά ἑξῆς:
α) Τό ξύλο στόν Παράδεισο (Γεν. 1,2).
β) Ἡ θυσία τοῦ Ἀβραάμ, ὅπου τόσο τά ξύλα, ὅσο καί ὁ Ἰσαάκ,
θεωροῦνται ὡς ὁ τύπος τοῦ Σταυροῦ καί τοῦ Κυρίου. Σχετικά ὁ
Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἀναφέρει ὅτι ὁ Θεός «ἐν.... τῷ Ἀβραάμ τό
μυστήριον ἐνήργει τοῦ Σταυροῦ, ὁ δέ αὐτοῦ υἱός ἦν τύπος τοῦ
σταυρωθέντος ὕστερον Χριστοῦ».
γ) Ἡ προσκύνηση καί ἡ εὐλογία του Πατριάρχη Ἰακώβ
(Γεν. 47,31), γιά τήν ὁποία ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός γράφει: «Ἰακώβ...
προσκυνήσας τό ἄκρον τῆς ράβδου Ἰωσήφ, τόν σταυρόν εἰκόνισε καί
ἐνηλλαγμέναις χερσί τούς υἱούς αὐτοῦ εὐλογήσας, τό σημεῖον τοῦ
Σταυροῦ διέγραψε σαφέστατα».
δ) Ὁ Πάγκαλος Ἰωσήφ, γιά τόν ὁποῖο ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς
γράφει: «Ὁ υἱός τοῦ Ἰακώβ, αὐτός ἦν τύπος καί μυστήριον τοῦ
σταυρωθησομένου μετά ταῦτα θεανθρώπου Λόγου».
ε) Ἡ ράβδος τοῦ Μωϋσῆ, μέ τήν ὁποία κτύπησε τήν Ἐρυθρά
Θάλασσα «καί ἐσχίσθη τό ὕδωρ καί εἰσῆλθον οἱ υἱοί Ἰσραήλ» (Ἐξόδου
14,15-25), εἶναι προτύπωση τοῦ Σταυροῦ. Ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός
ἐπισημαίνει: «Ράβδος μωσαϊκή σταυροτύπως τήν θάλασσαν πλήξασα,
τόν σταυρόν προεικονίζει».
στ) Τό Ξύλο πού ὁ Κύριος ἔδειξε στό Μωϋσῆ «καί ἐνέβαλεν αὐτό
εἰς τό ὕδωρ καί ἐγλυκάνθη τό ὕδωρ» (Ἐξόδου 15,25), στή λίμνη Μερρᾶ,
θεωρεῖται τύπος τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ.
ζ) Ἐπίσης, τά τεταμένα χέρια τοῦ Μωϋσῆ, ὥστε νά διαγράφεται
τό σχῆμα τοῦ Σταυροῦ, στόν ἀγῶνα κατά τῶν Ἀμαληκιτῶν, εἶναι
εἰκόνα τοῦ σταυροῦ. Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λέγει τά ἑξῆς:
«Ἀναζωγράφησον παρ’ ἑαυτῷ χεῖρας ἡπλωμένας, ἵνα ἴδης τοῦ
προσκυνητοῦ Σταυροῦ λάμπουσαν τήν εἰκόνα».
Θά συνεχίσουμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 21
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ
31-05-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά μας στά ἱερά σκεύη:
ΤΟ ΜΥΡΟΔΟΧΕΙΟ. Αὐτό εἶναι φιαλίδιο ἐπενδυμένο μέ μέταλλο,
στό ὁποῖο φυλάσσεται τό ἅγιο μύρο, μέ τό ὁποῖο χρίει ὁ ἱερέας μετά τή
βάπτιση τούς νεοφώτιστους. Ἐπίσης, προσφέρεται καί γιά ἄλλες
προβλεπόμενες ἀπό τήν ἐκκλησιαστική τάξη χρήσεις, ὅπως ἐγκαίνια
ναῶν. Στό πόμα του εἶναι προσαρμοσμένο εἰδικό ἄλειπτρο. Τό ἅγιο
μύρο παρασκευάζεται περίπου κάθε δέκα χρόνια μέ εἰδική τελετή στό
Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο στή Κωνσταντινούπολη, προεξάρχοντος τοῦ
Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, καί ἀπό ἐκεῖ ἀποστέλλεται σέ ὅλες τίς
ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες σέ ἱκανή ποσότητα γιά τίς ἀνάγκες τους. Εἶναι
ἁγιασμένο ἔλαιο ἀποτελούμενο ἀπό 57 ἀρωματικές οὐσίες (ἀνάμεσά
τους καί ἡ χιώτικη μαστίχα), καί καθαγιάζεται τή Μεγάλη Πέμπτη.
Ὁ ὀρθόδοξος χριστιανός χρίεται μέ τό ἅγιο μύρο μία φορά στή ζωή του,
στή τελετή τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος. Ἡ χρήση τοῦ μύρου εἶναι γνωστή
ἀπό τούς Ἑβραίους. Στήν Πεντάτευχο ἀναφέρεται ὁ τρόπος
κατασκευῆς καί σύνθεσής του ἀπό εἰδικό τεχνίτη, τόν «μυρεψό»
(Ἔξοδος 30,25). Μέ αὐτό ἐχρίοντο οἱ ἱερεῖς, ἡ σκηνή τοῦ μαρτυρίου, τά
ἱερά σκεύη κατά τόν καθαγιασμό. Ἐχρίοντο καί οἱ Προφῆτες καί οἱ
Βασιλεῖς πού ἦταν «χριστοί» Κυρίου (Ἰ. Φουντούλη - Ἅγιο Μύρο Θ.Η.Ε.).
Τό μύρο συμβολίζει κατά τόν Συμεών Θεσσαλονίκης τά χαρίσματα τοῦ
Ἁγίου Πνεύματος [ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης,
ἀγαθωσύνη, πίστις, πραότης, ἐγκράτεια] (Γαλ. 5, 22, Πράξ. 8, 14-17).
Μυροδοχεῖο λέγεται καί αὐτό πού ραίνει τόν ἐπιτάφιο ὁ ἱερέας.
ΟΙ ΔΙΣΚΟΙ. Αὐτοί εἶναι ποικίλου μεγέθους ἐπιχρυσωμένοι ἤ
ἐπασημωμένοι, ἤ καί κάνιστρα, χρησιμοποιούμενοι ἄλλοι μέν γιά τή
συλλογή χρηματικῶν προσφορῶν ἀπό τό λαό, κατά τήν ὥρα τῶν
συνάξεων, ἄλλοι δέ γιά τήν τοποθέτηση, ὕψωση καί διανομή τοῦ
ἀντιδώρου, ὅπως καί οἱ δίσκοι τῆς Σταυροπροσκυνήσεως καί τῆς
Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.
ΤΟ ΧΕΡΝΙΒΟΞΕΣΤΟ. Αὐτό εἶναι λεκάνη καί ὑδροχόη (κανάτα)
γιά τή νήψη τῶν χειρῶν τῶν λειτουργῶν πρό τῆς Θείας Λειτουργίας καί
μετά τή Θεία Κοινωνία. «Νήψιμον» προσφέρει στόν ἀρχιερέα καί ὁ
ὑποδιάκονος κατά τήν χειροθεσία του. Ἐπίσης, τό κρατοῦν ἔμπροσθεν
τῆς Ὡραίας Πύλης οἱ ἱερόπαιδες γιά νά νήψει τάς χεῖράς του ὁ
ἀρχιερέας πρό τοῦ χερουβικοῦ ὕμνου.
ΤΟ ΔΙΣΚΕΛΙΟ. Αὐτό εἶναι πτυσσόμενο φορητό ἀναλόγιο
προοριζόμενο γιά τήν τοποθέτηση τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου κατά τίς ἱερές
ἀκολουθίες καί γιά τήν ἐκεῖθεν ἀνάγνωση αὐτοῦ, ἤ τῶν λοιπῶν
ἀναγνώσεων, ἤ γιά τήν τοποθέτηση εἰκόνων πρός προσκύνηση ἤ τοῦ
δίσκου μέ τόν Τίμιο Σταυρό καί τά ἄνθη κατά τήν Ὕψωση, τήν
Σταυροπροσκύνηση ἤ τήν πρόοδό Του. Ὑπάρχουν καί παραδοσιακά
ξυλόγλυπτα ἀναλόγια μέ μορφή περιστερᾶς, ἐκτός δέ πάσης
περιγραφῆς εἶναι τά νεώτερα μεταλλικά ἀναλόγια τῶν βιομηχανικῶν
ἐκκλησιαστικῶν σκευῶν μέ ἠλεκτρονική καί μικροφωνική
ἐγκατάσταση (Καθηγητής Ἰωάννης Φουντούλης).
ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΩΔΩΝΕΣ. Γι’αὐτά ἔγινε ἐκτενέστερη
ἀναφορά σέ προηγούμενη ἀναφορά μας. Θά ἐπαναλάβουμε σέ γενικές
γραμμές τήν ἱερή τους χρήση. Οἱ κώδωνες ἤ καμπάνες εἶναι
τοποθετημένες στά κωδωνοστάσια ἤ καμπαναριά. Προσκαλοῦν τούς
πιστούς μέ τήν κρούση τους στίς ἱερές ἀκολουθίες, πρίν τήν ἔναρξή
τους καί σέ ὁρισμένα σημεῖα τους, ὅπως Καταβασίες, Δοξολογία,
καθαγιασμός Τιμίων Δώρων, κ.λ.π., καθώς, ἐπίσης, καί κατά τίς
λιτανεῖες, τίς ἐκφορές νεκρῶν, κυρίως στά χωριά, καί κατά τή Μεγάλη
Παρασκευή μέ εἰδικό βραδύ ρυθμό εἰς ἔνδειξη πένθους ἤ καί χαρᾶς σέ
ἄλλες περιπτώσεις. Παράλληλα πρός τίς καμπάνες στά μοναστήρια,
παλαιότερα δέ καί στίς Ἐνορίες, γίνεται χρήση τοῦ ἀρχαιότερου τρόπου
εἰδοποίησης γιά τήν ἔναρξη καί πορεία τῶν ἀκολουθιῶν μέ διαφόρων
τύπων σήμαντρα, ἀναρτημένα ἤ φορητά, ξύλινα ἤ σιδηρά
(χειροσήμαντρα, βαρέες, σιδηρά). Τά τυπικά τῶν Μονῶν καί ἡ
προφορική παράδοση καθορίζει λεπτομερῶς τόν χρόνο καί τόν τρόπο
σήμανσης (Καθ. Ἰ. Φουντούλης).
ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ. Αὐτές εἶναι ἁγιογραφημένες σέ ξύλο ἤ στούς
τοίχους τοῦ ναοῦ. Εἰκονίζουν τό πρόσωπο τοῦ Κυρίου, τῆς Παναγίας
καί τῶν Ἁγίων. Λεπτομερής ἀναφορά θά γίνει σέ προσεχῆ ἑνότητα - ἡ
ἱερογραφία τοῦ χριστιανικοῦ ναοῦ.
ΟΙ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΕΣ. Αὐτές εἶναι κατασκευασμένες ἀπό εὐγενῆ
μέταλλα κάι περιέχουν λείψανα Ἁγίων, τά ὁποῖα καί κατασπάζονται οἱ
πιστοί, πρός ἐνίσχυσή καί ἁγιασμό τους, βέβαια ὑπάρχουν καί
ξυλόγλυπτες λειψανοθῆκες.
ΤΑ ΑΝΑΘΗΜΑΤΑ Η΄ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ. Ὁ π. Κων. Καλλίνικος
σημειώνει: Ἀντίθετα μέ τή λέξη ἀνάθεμα, ἡ ὁποία δηλώνει τό νά
ἀναθέσεις κάτι στό διάβολο, ἡ λέξη ἀνάθημα δηλώνει νά ἀναθέσεις
κάτι στό Θεό. Αὐτό σέ γενική ἔννοια εἶναι κάθε τί ὑλικό ἀντικείμενο,
τό ὁποῖο ἡ ἀνθρώπινη εὐλάβεια ἀφιερώνει στόν Θεό τῶν πάντων.
Σέ μερική ἔννοια φανερώνει τά ὁποιαδήποτε ἀντικείμενα, ὅπως
κοσμήματα ἤ ἐκτυπώματα ἰαθέντων ἀνθρωπίνων μελῶν, τά ὁποῖα
ἀφιερώνει ὁ χριστιανός ἐνώπιον τῶν ἱερῶν εἰκόνων, πρός ἀνάμνηση
καί ὁμολογία δεήσεων καί χαρίτων πού εἰσακούσθησαν ἀπό τόν Θεό.
Ὁ Βασιλιᾶς Δαβίδ προσφέρει στίς νικηφόρες ἐκστρατεῖες του στό ναό
τίς λόγχες καί τίς ἀσπίδες. Ὁ ἱερός Θεοδώρητος στούς πρώτους
χριστιανικούς αἰῶνες μαρτυρεῖ: Τά ἀναθήματα τῶν πιστῶν τήν
λατρεία δηλώνουν. Οἱ μέν γάρ ὀφθαλμῶν, οἱ δέ ποδῶν, ἄλλοι δέ
χειρῶν προσφέρουσιν ἐκτυπώματα· οἱ μέν ἐκ χρυσοῦ, οἱ δέ ἐξ ὕλης
ἀργύρου πεποιημένα... Δηλοῖ δέ ταῦτα προκείμενα τῶν παθημάτων
τήν λύσιν· ταῦτα δέ κηρύττει τῶν κειμένων τήν δύναμιν· ἡ δέ τούτων
δύναμις τόν τούτων Θεόν ἀληθινόν ἀποφαίνει Θεόν (Migne 83,1032).
Ὁ αὐτοκράτορας Μαυρίκιος (582-602) τό πολύτιμο στέμμα του
«ὑπεράνωθεν τῆς Ἁγίας Τραπέζης» στήν Ἁγία Σοφία στή βασιλεύουσα
προσφέρει. Δίπλα ὑπάρχει καί τό στέμμα τοῦ Ἡρακλείου. Χρυσᾶ
ἀναθήματα προσφέρει ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος σέ ναούς τῆς
βασιλεύουσας. Ἀνάθημα ἦταν καί ἡ ἱερή στολή, τήν ὁποία ὁ
πανεύφημος βασιλεύς τήν Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων λαμπρύνει.
Ἀναθήματα: Ἀναθήματα ἦσαν καί τά ἱερά βιβλία καί ἄλλα κειμήλια
καί λαμπρά ἐνδύματα μέ τά ὁποῖα ὁ Βασίλειος ὁ Μακεδών, ἐκόσμησε
τή Μονή τοῦ Ἁγίου Διομήδους (Migne 109,332). Καί καταλήγει ὁ
π. Καλλίνικος: Τά ἀναθήματα σέ ὁποιαδήποτε ἐξωτερική ὄψη
παρουσιάζονται καί ὁσονδήποτε βαρύτιμα καί ἄν εἶναι, τότε μόνο
ἀποκτοῦν στόν χριστιανισμό ἀληθινή σημασία, ὅταν εἶναι φυσική
καί παιδομίμητος ἐκδήλωση βίου θεοφιλοῦς.
Ἡ συνέχεια, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου