ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 14
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ
05-04-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά μας σχετικά μέ τό
φωτισμό τοῦ Ναοῦ. Ἡ κανδήλα εἶναι τό σύμβολο τῆς αὐτοθυσίας,
ταπεινοφροσύνης καί περισυλλογῆς καί τό λάδι της συμβολίζει τήν
εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ.
Ἀπό τόν Συμεών Θεσσαλονίκης πληροφορούμεθα: «Kαθώς
λοιπόν εἰς τόν φαινόμενον οὐρανόν, οὕτω καί εἰς τόν ἔξωθεν τοῦ
βήματος ναόν τά φῶτα, ὡς ἀστέρες κρέμανται. Ὁ κύκλος δέ τῶν
φώτων τό στερέωμα ὑπερβαίνει τοῦ οὐρανοῦ καί τῶν πλανητῶν τάς
ζώνας. Ἔτι καί ἄλλα σκεύη φωτοδόχα ἀποκρέμανται, ἐξ ὧν ἄλλα μέν,
τά στυλώδη δηλαδή καί ὄρθια, εἶναι εἰς τύπον τοῦ παλαιοῦ πυρίνου
στύλου, ἄλλα δέ εἰς τύπον τῆς βάτου, ἄλλα τό ἅρμα εἰκονίζουσι, τό
ὁποῖον ἥρπασε τόν Ἥλιον, καί λέγονται τροχοί, καί ἄλλα μέν φῶτα
εἶναι τριλαμπῆ διά τήν Τριάδα, καθώς καί τά τρικήρια, ἄλλα δέ εἶναι
ἑπτάλυχνα, διά τόν ἀριθμόν τῶν χαρισμάτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος,
ἄλλα δέ δωδεκάφωτα, διά τήν χορείαν τῶν Ἀποστόλων, εἰς τά ὁποῖα
εἶναι κατά μέσον ἕν ὑπέρτατον φῶς εἰς τύπον τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ
μεγάλου φωτός. Εἶναι δέ καί δικήρια, τό διφυές τοῦ Σωτῆρος
δηλοῦντα. Καί φῶτα μοναδικά, τά ὁποῖα ἤ τό ἑνιαῖον τῆς Τριάδος
σημαίνουσι ἤ ἕνα τινά ἀπό τούς ἁγίους, εἰς τόν ὁποῖον κρέμανται· διότι
φῶς εἶναι κατά μετοχήν καί ἕκαστος τῶν ἁγίων, καθώς καί ἡ ψυχή
αὐτοῦ λυχνία εἶναι ζῶσα καί λάμπουσα» (Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης,
σελ. 150).
Καί σέ ἄλλο σημεῖο γράφει: «Τοῦ ναοῦ δέ ἡ ὡραιότης διδάσκει
τήν καλλονήν, ἤγουν τόν στολισμόν καί τήν εὐταξίαν τῆς κτίσεως, καί
τά μέν κρεμάμενα φῶτα τούς ἀστέρας μιμοῦνται, ὁ δέ κύκλος τό
στερέωμα σημαίνει» (Αὐτόθι σελ. 319). Καί συνεχίζει τήν ἱερή γραφή
του ὁ τῆς Θεσσαλονίκης ἐπίσκοπος: «Τό κηρίον δέ, ὅπερ προσφέρομεν
καί τό ἄσπιλον τῆς προσφορᾶς σημαίνει καί τό πρᾶον καί ὑπακοήν μας
πρός μετάνοιαν καί τό εὐμάλακτον, διά τήν ἀναμόρφωσίν μας».
Δηλαδή τό προσφερόμενο κερί ἔχει πολλαπλῆ ἔννοια καί
συμβολισμό. Εἶναι ἀναίμακτη προσφορά, εἶναι σύμφωνο πρός τήν
πίστη μας, μᾶς ὑπενθυμίζει μετάνοια καί ἀναμόρφωση γιά τό
εὔπλαστο καί μαλακό. Εἰκονίζει τό Ἅγιον Πνεῦμα καί ἡ φλόγα του
συμβολίζει τή Θεότητα. Ἑπομένως εἶναι μία πλήρης προσφορά καί
μία θυσία καθολική. Ἐπίσης τό κερί συμβολίζει τό φῶς τοῦ
Εὐαγγελίου καί τή θέρμη τῆς πίστεως τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Ἅγιος
Ἱερώνυμος παρατηρεῖ τήν ὑπάρχουσα συνήθεια τῆς Ἀνατολικῆς
Ἐκκλησίας λέγοντας, ὅτι «καθ’ ἥν ὥραν ἀναγινώσκεται τό
Εὐαγγέλιον οἱ πιστοί ἀνάπτουσι λαμπάδας... πρός ἀγαλλιάσεως
ἔνδειξιν, διότι καί ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ παρθένοι ἐτήρουν τάς λαμπάδας
αὐτῶν ἀνημμένας». Ὅπως τό κερί παράγεται ἀπό μέλισσες, πού εἶναι
παρθένες, ἔτσι καί τό σῶμα τοῦ Κυρίου προῆλθε ἀπό ἁγνή Παρθένο.
Τό ἔλαιο συμβολίζει τήν εἰρήνη, τή χαρά (Ψαλμ. 103,15), τή φιλία,
τήν τιμή (Ψαλμ. 22,5), τήν εὐσπλαχνία καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.
Ἐπίσης, συμβολίζει τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, κυρίως στό
μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος καί τοῦ Εὐχελαίου, ὅπου ὁ ἄνθρωπος
ἀναγεννᾶται πνευματικά καί εἰρηνεύει μέ τόν Θεόν. «Τό μέν ἔλαιον
εἰς τύπον τοῦ θείου ἐλέους». Ὁ Κύριος πότισε τήν ἐλιά μέ «τούς
θρόμβους τοῦ ἱδρῶτος του, ὑπό τούς ἀειθαλεῖς κλάδους τῆς ὁποίας
ἐγονυπέτει, κατά τήν μαρτυρικήν νύκτα τῆς προδοσίας». Ἀλλά καί ἡ
περιστερά «κλάδον ἐλαίας ἔχουσα εἰς τό ράμφος, ἐπέστρεψε πρός
τούς ἐν τῇ Kιβωτῷ τήν παῦσιν τῆς θείας ὀργῆς ἐξαγγέλλουσαν»
(Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης).
Ὁ Χριστός διεκήρυξε: «Ἐγώ εἰμι τό Φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. 8,12).
Εἶναι τό αἰώνιον, τό μοναδικό Φῶς. Ἡ ζωή Του, τό παράδειγμά Του, ἡ
διδασκαλία Του καί ἡ θυσία Του εἶναι τό Φῶς τοῦ κόσμου. Ὅπως
εἶναι γνωστό, μέ τό δίκηρο καί τό τρίκηρο ὁ ἱεράρχης εὐλογεῖ τό
ἐκκλησίασμα σέ ὁρισμένες στιγμές τοῦ Ἑσπερινοῦ (στό Φῶς ἱλαρόν)
καί στόν Ὄρθρο καί στή Θεία Λειτουργία. Γιά τήν εὐλογία αὐτή
ὁ Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως λέγει ὅτι «εἴωθεν ποιεῖν
(ὁ ἱεράρχης), εἰς πλήρωσιν μέν καί οἱονεί ἐκσφράγισμα τῶν περί
Χριστοῦ προηγορευμένων προφητικῶν φωνῶν χαρακτηρίζεται». Καί ὁ
Συμεών Θεσ/κης γράφει: «Ἐν ᾧ ψάλλεται ἀκόμη ὁ τρισάγιος ὕμνος,
πάλιν ὁ ἀρχιερεύς, μέ τρικήριον τό Εὐαγγέλιον σφραγίζει, δηλῶν διά
τοῦ Εὐαγγελίου τό κήρυγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος». Καί παρακάτω
σημειώνει: «Ἀφ’ οὗ ἀνέλθη ὁ ἀρχιερεύς εἰς τό θεῖον σύνθρονον... πάλιν
ἀπ’ ἐκεῖ μέ τό τρικήριον σφραγίζων, μᾶς ἐπιβεβαιοῖ τόν διά τῆς Ἁγίας
Τριάδος ἁγιασμόν. Τό δικήριον τάς δύο τοῦ Χριστοῦ δηλοῖ φύσεις, ὅς τῇ
ὑποστάσει εἷς ἐστιν ἀδιαίρετος». Τό «τρικήριον» πού κρατᾶ ὁ
διάκονος, σημαίνει ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι «σεσαρκωμένος καί τετρωμένος
ὑπέρ ἡμῶν καί εἷς ὤν τῆς Τριάδος καταλάμπει ἡμᾶς ταῖς αὐγαῖς τῆς
θεότητος» (Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης, σελ. 326).
Τό διβάμβουλο μέ τήν ἀναμμένη λαμπάδα προπορεύεται κατά
τήν ἄφιξη τοῦ ἀρχιερέως στό ναό. Αὐτό δηλώνει τή λάμψη τῆς
ἀρχιερατικῆς χάριτος, «ἡ ὁποία εἶναι ἐντός αὐτοῦ καί τό μεταδοτικόν
αὐτῆς τῆς χάριτος διά μέσου αὐτοῦ, τόσον εἰς τούς ἱερατικούς, ὅσον
καί εἰς ὅλους τούς πιστούς· διότι ὅλα τά δῶρα δίδονται εἰς ὅλους διά
μέσου τῆς ἀρχιερατικῆς χάριτος. Διά τοῦτο ὁ ἀρχιερεύς μιμεῖται τόν
Πατέρα τῶν φώτων καί τό ἀληθινόν Φῶς τόν Ἰησοῦν. Αὐτό τό
προπορευόμενον φῶς σημαίνει καί τό διδασκαλικόν χάρισμα, ἐπειδή
δίδει τήν λάμψιν τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ κάι τῶν ἀρετῶν καί ἐπί τήν
φωτεινήν ζωήν καί πολιτείαν τῶν ἱερῶν ἀνθρώπων» (Ἅπαντα Συμεών
Θεσ/κης).
Χριστιανοί μου,
ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ἀναφωνεῖ: «Μή λησμονοῦμεν ἄλλως τε,
ὅτι τοῦ ὑλικοῦ φωτισμοῦ ἀπειράκις ἀνώτερος, ὑπάρχει ὁ ἠθικός
φωτισμός, ὁ τόν σκοπόν καί τό εἶναι ἀποτελῶν τῆς Ἐκκλησίας».
Καί συνεχίζει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος: «Φωτίσωμεν ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως.
Γενώμεθα φῶς, ὥσπερ οἱ μαθηταί παρά τοῦ Μεγάλου Φωτός
ἐφωτίσθησαν... Γενώμεθα φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπέχοντες.
Λαβώμεθα θεότητος, λαβώμεθα τοῦ πρώτου καί ἀκραιφνεστάτου
Φωτός... Φωτισθῶμεν τόν ὀφθαλμόν... φωτισθῶμεν ἀκοήν,
φωτισθῶμεν γλῶσσαν. Ἐπετεύχθη τοῦτο; Κατέστη ἕκαστος χριστιανός
λύχνος, ἕκαστος ἄμβων, μανουάλιον, ἕκαστος ἐκκλησίασμα,
ἑπτάφωτος λυχνία, ἑκάστη μητρόπολις πολυέλεος. Ἰδού τό ζήτημα,
τό προέχον ὑπέρ πᾶν ζήτημα». Αὐτή τή διατύπωση σημειώνει ὁ
π. Κων. Καλλίνικος στό βιβλίο του “ὁ χριστιανικός ναός”.
Ἀλλά θά συνεχίσουμε στό ἑπόμενο κήρυγμα πρῶτα
ὁ Θεός. ΑΜΗΝ!      Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 13
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
29-03-2026
«Kατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου,
ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου» (Ψαλμ. 140,2)

Οἱ ἀρχαῖοι, ἀδελφοί μου, ὀνόμαζαν θυμίαμα τήν ἀρωματική
«ἐλαιορρητίνη», ἡ ὁποία ἐκχυνόταν «διά ζομῶν» ἀπό τό δένδρο
«λίβανος».
Ἡ Παλαιά Διαθήκη άναφέρει τό θυμίαμα. Ἔτσι στό βιβλίο
τῆς Ἐξόδου, γίνεται λόγος γιά τήν προπαρασκευή τοῦ θυμιάματος
(Ἐξ. Λ, 34-38). Ὁ Ἀαρών, διά τοῦ Θεοῦ, μέσῳ τοῦ Μωϋσῆ, παίρνει
ἐντολή νά θυμιάσει τήν Κιβωτό μέ εὔοσμο θυμίαμα. Ἀλλά καί ὁ
προφήτης Μαλαχίας ἀναφέρει: «Ἀπό ἀνατολῶν ἡλίου καί ἕως δυσμῶν
τό ὄνομά μου δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσι καί ἐν παντί τόπῳ θυμίαμα
προσάγεται τῷ ὀνόματί μου» (Α΄, 11).
Στήν Καινή Διαθήκη μνημονεύεται ἡ ἀγγελική ὀπτασία στόν
ἱερέα Ζαχαρία, κατά τήν ὥρα τοῦ θυμιάματος (Λουκ. 1,49) στό Ναό τοῦ
Σολομῶντος. Οἱ τρεῖς μάγοι ἐξ Ἀνατολῶν προσέφεραν στό Σωτῆρα
χρυσό καί λίβανο (θυμίαμα) καί σμύρνα (Ματθ. 2,11). Ἡ Ἀποκάλυψη
τοῦ Ἰωάννη λέγει: «ἀνέβη ὁ καπνός τῶν θυμιαμάτων ταῖς προσευχαῖς
τῶν ἁγίων ἐκ χειρός τοῦ ἀγγέλου ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ» (Η,4).
Ἡ Ἐκκλησία μας παρέλαβε τό θυμίαμα ἀπό τήν ἑβραϊκή Συναγωγή
καί τό χρησιμοποίησε στίς Κατακόμβες καί ἔκτοτε παρέμεινε γιά νά
ὑπενθυμίζει τό σύνδεσμο «τῶν καταδιωχθέντων μαρτύρων καί τῶν
θριαμβευσάντων πιστῶν, καί ὅπως καταστῇ ὁ Ναός τοῦ Θεοῦ
βασιλικώτερος καί μεγαλοπρεπέστερος» (Κ. Καλλίνικος, ὁ χρ. ναός).
Ὁ Γ΄ Ἀποστολικός Κανόνας κάνει λόγο περί θυμιάματος.
Ὁ Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως γράφει ὅτι «ὁ θυμιατήρ ὑποδεικνύει
τήν ἀνθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ, τό δέ πῦρ τήν θεότητα καί ὁ εὐώδης
καπνός μηνύει τήν εὐωδίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» καί συνεχίζει:
«Τό θυμίαμα εἶναι ἀντί τῶν ἀρωμάτων, πού οἱ μυροφόρες προσέφεραν
στόν ἐνταφιασμόν τοῦ Κυρίου. Καί ἡ σμύρνα καί ὁ λίβανος τῶν μάγων
εἶναι σύμβολον καθαρῆς προσευχῆς ἀπό ἔργα ἀγαθά, ἀπό τά ὁποῖα
προέρχεται ἡ εὐωδία, ὅπως λέγει ὁ Ἀπόστολος «Χριστοῦ εὐωδία ἐσμέν»
(Μυστ. Θεωρ. PG 98, σ. 400).
Ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης σημειώνει γιά τό θυμίαμα πού
προσφέρεται στό τέλος τῆς προσκομιδῆς: «Ὁ ἱερεύς προσφέρει
θυμίαμα εἰς τόν Θεόν πρός εὐχαριστίαν, διά τήν ἐνέργειαν τοῦ ἔργου
καί διά τήν ἐπιδημίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ἅπαντα περί τοῦ
ἱ. ναοῦ σ. 319). Ὁ ἱερεύς, λέγει ὁ Ἅγιος Συμεών, θυμιᾶ πρίν ἀπό τήν
ἀνάγνωση τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου «διά τήν διδομένην ὑπό τοῦ
Εὐαγγελίου χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ (Αὐτόθι
σ. 327).
Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γράφει: «Ὅπως ἀκριβῶς τό θυμίαμα
εἶναι καλό καί εὐωδιάζει, ἔτσι καί ἡ προσευχή πού γίνεται ἀπό θέρμη
ψυχῆς καθίσταται εὐάρεστη στό Θεό. Αὐτό καί σύ κάμε στή σκέψη σου·
πρῶτα ἄναψε αὐτήν μέ τήν προθυμία, καί μετά κάμε τήν προσευχή.
Προσεύχεται, λοιπόν, (ὁ Δαυϊδ) καί παρακαλεῖ ἡ προσευχή του νά γίνει
σάν θυμίαμα, ἡ δέ ὕψωση τῶν χεριῶν του σάν θυσία ἑσπερινή. Διότι
καί τά δύο εἶναι εὐπρόσδεκτα. Ὅπως ἀκριβῶς τό θυμιατήρι πρέπει νά
μήν ἔχει τίποτε τό ἀκάθαρτο, παρά μόνο φωτιά καί θυμίαμα, ἔτσι καί ἡ
γλῶσσα, δέν πρέπει νά λέγει λόγια αἰσχρά, παρά λόγια ἅγια καί
εὔφημα· ἔτσι καί τά χέρια νά γίνονται σάν θυμιατήριο».
(Εἰς 140 Ψαλμό. Ε.Π.Ε. 76, σελ. 287). Σύμφωνα μέ ἄλλους ἑρμηνευτές τό
κάτω μέρος τοῦ θυμιατηρίου, τμῆμα ἡμισφαιρικό, παριστάνει τή γήϊνη
δημιουργία, ἐνῶ τό ἐπάνω τμῆμα τό στερέωμα καί τήν οὐράνια
δημιουργία. Οἱ τέσσερις ἀλυσίδες, πού συνδέουν τά δύο τμήματα,
παριστάνουν τούς Εὐαγγελιστές καί τά 4 Εὐαγγέλια. Οἱ δώδεκα
κωδωνίσκοι ἀντιπροσωπεύουν τούς 12 Ἀποστόλους καί ὁ ἦχος τοῦ
θυμιάματος τό κήρυγμα ἀνά τόν κόσμο. Τέλος ὁ καπνός συμβολίζει
τήν προσευχή τῶν πιστῶν, ἡ δέ εὐωδία θεωρεῖται ὡς ἡ Χάρη τοῦ Ἁγίου
Πνεύματος. Τή Μεγάλη Ἑβδομάδα τό θυμίαμα καί γενικά τή Μεγάλη
Τεσσαρακοστή, ἀλλά καί στίς Ὧρες τοῦ Ἱεροῦ Δωδεκαημέρου τό
θυμίαμα προσφέρεται, ὡς μῦρο πνευματικό καί χρησιμοποιεῖται
ἰδιαίτερο θυμιατήριο τό «κατζίο» (Κ. Καλλινίκου ὁ χριστ. ναός).
Ο ΦΩΤΙΣΜΟΣ. Ὁ φωτισμός τῶν ἱερῶν χώρων εἶναι πράξη
προχριστιανική. Οἱ Ἐθνικοί καί οἱ Ἰουδαῖοι χρησιμοποιοῦσαν
κανδῆλες, γιά νά φωτίζουν τά εἴδωλα καί τά ἱερά σκεύη τους. Ἡ
ἑπτάφωτη λυχνία μέ ἐντολή τοῦ Μωϋσῆ, στή σκηνή τοῦ Μαρτυρίου,
ἔκαιε μέ ἔλαιον «ἄτρυγον», ὅπως μαρτυρεῖ ὁ Ἰώσηπος. Οἱ πρῶτοι
χριστιανοί στίς λατρευτικές τους συνάξεις, χρησιμοποιοῦσαν
λαμπάδες. Τότε πού ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Τρωάδα, «παρέτεινε
τόν λόγον μέχρι μεσονυκτίου, ἦσαν λαμπάδες ἱκαναί ἐν τῷ ὑπερώῳ»
(Πράξ. 20,8). Ἀλλά καί οἱ παρθένες τοῦ Εὐαγγελίου «ἐτήρουν τάς
λαμπάδας αὐτῶν ἀνημμένας» (Ματθ. 25,1-13). Καί πρός τούς
Ἀποστόλους ἐλέχθη ἀπό τόν Θεάνθρωπο «ἔστωσαν αἱ ὀσφύες ὑμῶν
περιεζωσμέναι καί οἱ λύχνοι καιόμενοι» (Λουκ. 12,35), καί γιά τόν
Ἰωάννη τόν Βαπτιστή εἶπε: «ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καί
φαίνων» (Ἰωάν. 25,35). Καί ὁ Δαυϊδ ἀναφωνεῖ: «λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ
νόμος Σου καί φῶς ταῖς τρίβοις μου» (Ψαλμ. 118,105). Ἡ λαμπάδα
κυριαρχεῖ τό βράδυ τῆς Ἀνάστασης, σύμβολο «τοῦ ἀνατείλαντος Ἡλίου
ἐκ τάφου σκοτεινοῦ». Ὁ δέ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τή θεωρεῖ ὡς
«ἀντίτυπον τοῦ μεγάλου φωτός» (Κ. Καλλίνικος, ὁ χριστ. ναός). Ὅλα
τά φωτιστικά ὄργανα ἤ δοχεῖα, πού σήμερα ὑπάρχουν στόν Ἱερό Ναό,
ἔχουν τήν ἱστορία καί τό συμβολισμό τους. Βέβαια ὁρισμένα ἀπό αὐτά
ἔχουν σχέση μέ γεγονότα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀπ’ὅπου καί
προέρχονται. Σύμφωνα μέ τόν Κων. Καλλίνικο τή πρώτη θέση κατεῖχε
καί θά κατέχει ἡ ἀρχαϊκή λυχνία ἤ κανδήλα «ἡ ὁποία συνουσιώθη,
κατά τρόπον τινά μέ τόν θρησκευτικόν μας βίον». Ὁ ποιητής
Ἰ. Πολέμης τήν ὑμνεῖ: «Ἐσύ ΄μπρός στά κονίσματα τό λάδι σου ξοδεύεις
κι εἶναι τό φῶς σου προσευχή, καί σύ καλογρηούλα». Ὁ Συμεών
Θεσσαλονίκης γράφει ὅτι οἱ κανδῆλες φανερώνουν «τήν χάριν τοῦ
ἀνάρχου καί ἀτελευτήτου Θεοῦ καί τήν ἔλλαμψιν καί τήν ἐνέργειαν»
αὐτῆς τῆς χάριτος στούς ἁγίους, ὥστε, «ἐνδυναμωθέντες καί
φωτισθέντες» ὑπ’ αὐτῆς οἱ ἅγιοι, μπόρεσαν νά ἀγωνιστοῦν στόν κόσμο
καί τώρα εὑρίσκονται μέ τό Θεό κατέχοντες «ἀδιαλείπτως» τή χάρη
Του. Εἶναι κυκλοειδεῖς οἱ κανδῆλες γιατί «ἡ χάρις, ὡς χάρις τοῦ Θεοῦ,
οὔτε ἀρχήν ἔχει, οὔτε τέλος, διά τοῦτο αὐταί εἶναι καί κυκλοειδεῖς. Καί
συνεχίζει: «Ἔμπροσθεν δέ τοῦ Σωτῆρος τριφεγγής εἶναι (ἡ κανδήλα),
ὅτι εἷς εἶναι αὐτός ὁ Θεός τῆς Ἁγίας Τριάδος καί ἐν αὐτῷ καί ὁ Πατήρ,
ἀεί τό Πνεῦμα τό Ἅγιον εἶναι». Γιά τή λυχνία γράφει: «Λυχνία Χριστοῦ
εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία διά τοῦ ἐλαίου μεταδοτική εἶναι τοῦ θείου
ἐλέους καί πρόξενος θείου φωτισμοῦ, διά τοῦτο δέ καί φῶς
προσφέρεται» (Ἅπαντα Συμεών, σελ. 358).
Θά συνεχίσουμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου 

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 12
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
22-03-2026
Ο ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ

«Ἀπό τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη (ὁδηγήθηκε) εἰς (σταυρικό)
θάνατον» ἀναφωνεῖ, ἀγαπητοί ἀδελφοί, ὁ Προφήτης Ἠσαΐας, πρίν τήν
ἐνσάρκωση τοῦ Θείου Λόγου.
Ὁ σταυρός στήν Παλαιά Διαθήκη συσχετίστηκε μέ γεγονότα
πολλά, τῶν ὁποίων θεωροῦνται ὡς ὁ τύπος καί ἡ προεικόνιση τῆς
Καινῆς Διαθήκης. Ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει: «Ὁ τοῦ Χριστοῦ
Σταυρός προεκηρύττετο καί προετυποῦτο ἐκ γενεῶν ἀρχαίων». Στόν
Σταυρό συνέθεσε ἡ θεία ἀγάπη τήν ἀπολύτρωσή μας. Ὁ Σταυρός τοῦ
Κυρίου εἶναι ἡ φρίκη καί ὁ τρόμος τοῦ διαβόλου, παρατηρεῖ ὁ Μέγας
Ἀθανάσιος. Γι’αὐτό καί ὁ Παῦλος γεμάτος ἐνθουσιασμό, φωνάζει πρός
τόν ἐξουθενωμένο ᾍδη. «Ποῦ σου, θάνατε, τό κέντρον; Ποῦ σου, ᾃδη, τό
νῖκος; (Α’ Κορ. 15,55). Ὁ Σταυρός θά εἶναι τό σημεῖο τῆς Δευτέρας
Παρουσίας τοῦ Κυρίου, πού θά φανεῖ: «πολύ φαιδρότερον ἀπό τάς
ἡλιακάς ἀκτῖνας» ἐπεξηγεῖ ὁ ἱερός Χρυσόστομος.
Ὁ Ἐσταυρωμένος βρίσκεται στό πίσω μέρος τῆς Ἁγίας Τραπέζης,
στήν κόγχη τοῦ ἱεροῦ βήματος. Λιτανεύεται τή Μεγάλη Πέμπτη καί
τοποθετεῖται στό κέντρο τοῦ Ναοῦ.Στήν ἀποκαθήλωση τῆς Μεγάλης
Παρασκευῆς τό Σῶμα τυλίγεται σέ σινδώνα καί τοποθετεῖται ἐντός τοῦ
βήματος. «Σταυρώνεται» πάλι κατά τόν ἑσπερινό τῆς Ἀναλήψεως στόν
Σταυρό, μετά δηλαδή τή λήξη τῆς πασχαλίου περιόδου, ὁ ὁποῖος ὡς
«ἔνδοξος θρόνος» ἀναμένει στή κόγχη τοῦ ἱεροῦ βήματος τό τίμιο
Σῶμα τοῦ Λυτρωτοῦ μας γιά σαράντα ἡμέρες. Ὁ Ἐσταυρωμένος
ὑπάρχει καί στή κορυφή τοῦ τέμπλου στούς μεγάλους ναούς σέ
μικρότερη διάσταση. Ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει: «ὄπισθεν τοῦ
θυσιαστηρίου ἐξ ἀνατολῶν, τό εὐλογημένον ὄργανον τῆς θυσίας, ὁ
θεῖος ἵσταται Σταυρός, τετραμερής ὤν διά τόν ἐν αὐτῷ προσπαγέντα,
τά τε ἄνω καί κάτω καί τά σύμπαντα πεποιηκότα τε καί συνέχοντα».
Ἀτενίζοντας οἱ Ἱερεῖς καί οἱ πιστοί τόν Ἐσταυρωμένο Σωτήρα μας,
ἐνθυμούμεθα τά Πάθη Του καί τήν ἑκούσια Θυσία Του ὑπέρ ἡμῶν.
Ἡ μορφή Του καθαγιάζει τά μάτια μας καί μᾶς βοηθᾶ στήν
πνευματική μας ἀνύψωση ἀκούοντας, μέ παλμό τά λόγια τοῦ Ἁγίου
Γρηγορίου Νύσσης: «οὐδέποτε ἀντιπαρῆλθον ἀδακρυτί τήν θέαν τοῦ
Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ».
ΤΟ ΣΥΝΘΡΟΝΟ. Τό σύνθρονο βρίσκεται πίσω ἀπό τήν Ἁγία
Τράπεζα στούς εὐρύχωρους κυρίως ναούς. Εἶναι ἕνα βαθμιδωτό
κατασκεύασμα στήν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ βήματος. Στό μέσο βρίσκεται ὁ
θρόνος τοῦ ἐπισκόπου «τόν πάντα χαίροντα τό δικαίωμα τῆς
ἐκκλησιαστικῆς προεδρείας» (Κ. Καλλινίκου - Ὁ χριστιανικός ναός) καί
δεξιά καί ἀριστερά οἱ θρόνοι τῶν πρεσβυτέρων. Ὁ ἐπίσκοπος, ἀπό τόν
ὑψηλό θρόνο του, ἐπισκοπεῖ τό ἐκκλησίασμα, ἀπ’ ὅπου τό εὐλογεῖ καί
ἁγιάζει. Τοῦτο σημαίνει τήν ἔξαρση «καί τιμήν τοῦ ἐπισκοπικοῦ
ἀξιώματος» (Θρησκευτική καί Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία, τόμος 11ος,
σελ. 572). Ὁ Ἐπίσκοπος καί οἱ Ἱερεῖς μέ τά πρεσβεῖα ἱερωσύνης τους
συγκάθονται στήν διάρκεια ἀνάγνωσης τοῦ Ἀποστόλου. Ὁ Συμεών
Θεσσαλονίκης λέγει ὅτι τό σύνθρονο συμβολίζει «τήν εἰς οὐρανούς
καθέδραν Χριστοῦ», γιατί εἶναι κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας καί ἀοράτως τή
διοικεῖ. Γιά τό λόγο αὐτό στό ἐπάνω μέρος τοῦ ἐπισκοπικοῦ θρόνου
ζωγραφίζεται ἡ εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος, μέ στολή ἀρχιερατική, ἐπειδή
ἔχομε «τόν εἰς οὐρανούς ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός σαρκωθέντα Λόγον
καθήμενον» (Περί θείου Ναοῦ PG 155, σελ. 705). Γιά τά σκαλοπάτια τοῦ
συνθρόνου ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης λέγει πώς οἱ ἀναβάσεις «τάς
τάξεις τῶν ἀγγέλων σημαίνουσι». Ἐπίσης, κατά τόν ἴδιο Πατέρα μέ τό
νά καθήσει στό σύνθρονο ὁ ἀρχιερέας «τόν Χριστόν ἐκμιμεῖται ἔχοντα
συγκαθέδρους καί τούς συνεπισκόπους καί τούς ἱερεῖς, μιμούμενος
τούς Ἀποστόλους». Ἀλλά καί ἡ κάθοδος τοῦ ἀρχιερέως ἀπό τό
σύνθρονο ἔχει συμβολισμό, γιατί «δηλοῖ τήν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ περί ἡμᾶς
τοῦ Σωτῆρος πρόνοιαν καί κηδεμονίαν», καί ὅτι ἄν καί ἀνέβηκε στόν
οὐρανό, ὅμως δέν ἔχει χωρισθεῖ ἀπό μᾶς (Αὐτόθι, σελ. 725).
Η ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΝΑΟΥ. ΤΑ ΑΝΘΗ.
Στά πρῶτα χριστιανικά χρόνια δέν χρησιμοποιοῦνται λουλούδια στή
λατρευτική ζωή τῶν χριστιανῶν, γιατί «οἱ βακχεύοντες ὀργιάζουσι
στεφανηφοροῦντες» (Κλήμης Ἀλεξανδρεύς - Παιδαγωγός PG. 8,484).
Ὅταν, ὅμως, ὁ Χριστιανισμός θριάμβευσε «τά ἄνθη .... δέν ἤργησαν
ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τήν λατρείαν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἐν ὅλῃ τῇ
παρθενικῇ ἀθωότητί των» (Κων. Καλλίνικος, ὁ Χριστιανικός Ναός, σελ.
140). Ἡ ἱστορικός Σύλβια Αἰθερία, 4ος αἰῶνας, ἀναφέρει ὅτι τήν
Κυριακή τῶν Βαΐων «πάντες οἱ παῖδες...κρατοῦν κλάδους ἐλαιῶν καί
φοινίκων» (ὁδοιπ. ἐν Ν. Σιών).
Ὁ βασιλικός: Ἡ Ἁγία Ἑλένη, τό ἔτος 326, ἦλθε στούς Ἁγίους Τόπους
προκειμένου νά βρεῖ τόν τίμιο Σταυρό. Ἡ παράδοση ἀναφέρει ὅτι στό
χῶρο τῆς ἀνεύρεσης εἶχε φυτρώσει πράσινο φυτό πού εὐωδίαζε καί ὅτι
«ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ὑπό θείου ἀπεσταλμένου, καθοδηγηθεῖσα ἡ Ἁγία Ἑλένη
ἀνευρίσκει τῆς ζωῆς τό τρόπαιον» (Κων. Καλλινίκου - Ὁ Χριστιανικός
Ναός, σελ. 142). Ὀνομάσθηκε δέ τό φυτό αὐτό βασιλικός, ἐπειδή
βρέθηκε ἀπό τή βασίλισσα καί ἔκτοτε μένει ἑνωμένο μέ τό Σταυρό καί
ἀδελφωμένο μέ τόν ἁγιασμό. Οἱ Ἑβραῖοι ἔχουν τόν ὕσσωπο, πού
ὁμοιάζει μέ τή κάπαρη ἤ τή ρίγανη καί πού ὁ Δαυΐδ στόν 50ό Ψαλμό
ἀναφέρει λέγοντας: «Ραντιεῖς με ὑσσώπῳ καί καθαρισθήσομαι».
Σήμερα τά ἄνθη ἔχουν γενική καί πλούσια χρήση στό χῶρο τοῦ ναοῦ
καί ἔχουν στενά προσδεθεῖ στή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.
Σταυροπροσκύνηση, Ἐπιτάφιος, Εἰκόνες ἑορταζομένων ἁγίων κ.ἄ.
συνδέονται μέ τά εὐώδη ἄνθη. Ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει: «Ἔχει
δέ στολισμούς τιμῆς ὁ ναός, διότι ὁ Θεός εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο καί εἰς
τύπον τῆς θείας ἀρετῆς καί δόξης· ἔχει δέ καί στολισμόν πολύτιμον καί
πολυδάπανον, καθότι δόξα εἶναι εἰς αὐτόν καί ὡραιότης καί κάλλος
καί ὁ πλοῦτος τῶν δωρημάτων του πολύς...». Καί συνεχίζει ὁ ἱερός
Πατέρας «Ὅθεν ὁμοῦ μέ τά εὐώδη αὐτά καί πολυδάπανα πρέπει καί
τάς ψυχάς καί τά σώματα ἁγνά καί εὐώδη νά τά προσφέρωμεν εἰς
Αὐτόν, ἐπειδή εἴμεθα ἡμεῖς ἐξαιρέτως ναός Θεοῦ, καθώς λέγει ὁ
Παῦλος, καί σῶμα καί μέλη Χριστοῦ». «Ἐγώ ἄνθος τοῦ πεδίου, κρίνον
τῶν κοιλάδων» ὑπονοώντας τόν Μεσσίαν Χριστό, ἀναφωνεῖ τό «Ἆσμα
Ἀσμάτων» (Β, 1). Ὁ Κύριός μας μιλοῦσε γιά τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ.
«Καταμάθετε τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾶ, οὐδέ νήθει
(οὔτε γνέθουν)· λέγω δέ ὑμῖν ὅτι οὐδέ ὁ Σολομών ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ
αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἕν τούτων» (Ματθ. 6,28, Λουκ. 12,27).
«Εὐλογεῖτε γῆ, ὄρη καί βουνοί καί πάντα τά φυόμενα ἐν αὐτῇ τόν Kύριον»
(Ψαλμ. 150,6).
«Ὡς ἐμεγαλύνθη τά ἔργα σου Kύριε, πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας»
(Ψαλμ. 103,24).
«Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τόν Kύριον» (Ψαλμ. 103,1).
Ἀλλά θά συνεχίσουμε, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη  Χίου

 

 

Η Γ’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

15  ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

 

 

H Γ’ Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται  Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και εορτάζεται  κάθε χρόνο 28 ημέρες  πριν το Άγιο Πάσχα.

   Εορτάσαμε και φέτος στην Παναγία Λατομίτισσα την εορτή της Χριστιανοσύνης.

 Οι πιστοί με κατάνυξη  προσκύνησαν τον Τίμιον και Ζωηφόρον Σταυρόν  του Κυρίου μας.

        Ο εφημέριος  του Ιερού Ναού π. Βασίλειος Ν. Φιλιππάκης, με ευλάβεια    περιέφερε τον Τίμιο Σταυρό  με σεμνή πομπή  στο κέντρο του Ναού   καθώς και μέρος του Τιμίου Ξύλου,  ψέλνοντας με συγκίνηση  το Απολυτίκιο: «Σώσον Κύριε τον λαό σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου…..»   θυμιάζοντας    πέριξ του τετραποδίου  σταυροειδώς τον ευπρεπισμένο με λουλούδια Τίμιο Σταυρό και  τέλος   αφού προσκύνησε  έψαλλε  με κατάνυξη: «Τον  Σταυρόν  σου  προσκυνούμεν  Δέσποτα και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν». 

           Ολοι οι πιστοί ασπάστηκαν τον Σταυρό και πήραν το δεντρολίβανο διακοσμημένο με βιόλες για ευλογία φεύγοντας από την εκκλησία το οποίο θα φυλάσσουν στο εικονοστάσι των σπιτιών τους, όπως τα άνθη του Επιταφίου.

Καλή και ευλογημένη Σαρακοστή.