ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 12
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
22-03-2026
Ο ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ

«Ἀπό τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη (ὁδηγήθηκε) εἰς (σταυρικό)
θάνατον» ἀναφωνεῖ, ἀγαπητοί ἀδελφοί, ὁ Προφήτης Ἠσαΐας, πρίν τήν
ἐνσάρκωση τοῦ Θείου Λόγου.
Ὁ σταυρός στήν Παλαιά Διαθήκη συσχετίστηκε μέ γεγονότα
πολλά, τῶν ὁποίων θεωροῦνται ὡς ὁ τύπος καί ἡ προεικόνιση τῆς
Καινῆς Διαθήκης. Ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει: «Ὁ τοῦ Χριστοῦ
Σταυρός προεκηρύττετο καί προετυποῦτο ἐκ γενεῶν ἀρχαίων». Στόν
Σταυρό συνέθεσε ἡ θεία ἀγάπη τήν ἀπολύτρωσή μας. Ὁ Σταυρός τοῦ
Κυρίου εἶναι ἡ φρίκη καί ὁ τρόμος τοῦ διαβόλου, παρατηρεῖ ὁ Μέγας
Ἀθανάσιος. Γι’αὐτό καί ὁ Παῦλος γεμάτος ἐνθουσιασμό, φωνάζει πρός
τόν ἐξουθενωμένο ᾍδη. «Ποῦ σου, θάνατε, τό κέντρον; Ποῦ σου, ᾃδη, τό
νῖκος; (Α’ Κορ. 15,55). Ὁ Σταυρός θά εἶναι τό σημεῖο τῆς Δευτέρας
Παρουσίας τοῦ Κυρίου, πού θά φανεῖ: «πολύ φαιδρότερον ἀπό τάς
ἡλιακάς ἀκτῖνας» ἐπεξηγεῖ ὁ ἱερός Χρυσόστομος.
Ὁ Ἐσταυρωμένος βρίσκεται στό πίσω μέρος τῆς Ἁγίας Τραπέζης,
στήν κόγχη τοῦ ἱεροῦ βήματος. Λιτανεύεται τή Μεγάλη Πέμπτη καί
τοποθετεῖται στό κέντρο τοῦ Ναοῦ.Στήν ἀποκαθήλωση τῆς Μεγάλης
Παρασκευῆς τό Σῶμα τυλίγεται σέ σινδώνα καί τοποθετεῖται ἐντός τοῦ
βήματος. «Σταυρώνεται» πάλι κατά τόν ἑσπερινό τῆς Ἀναλήψεως στόν
Σταυρό, μετά δηλαδή τή λήξη τῆς πασχαλίου περιόδου, ὁ ὁποῖος ὡς
«ἔνδοξος θρόνος» ἀναμένει στή κόγχη τοῦ ἱεροῦ βήματος τό τίμιο
Σῶμα τοῦ Λυτρωτοῦ μας γιά σαράντα ἡμέρες. Ὁ Ἐσταυρωμένος
ὑπάρχει καί στή κορυφή τοῦ τέμπλου στούς μεγάλους ναούς σέ
μικρότερη διάσταση. Ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει: «ὄπισθεν τοῦ
θυσιαστηρίου ἐξ ἀνατολῶν, τό εὐλογημένον ὄργανον τῆς θυσίας, ὁ
θεῖος ἵσταται Σταυρός, τετραμερής ὤν διά τόν ἐν αὐτῷ προσπαγέντα,
τά τε ἄνω καί κάτω καί τά σύμπαντα πεποιηκότα τε καί συνέχοντα».
Ἀτενίζοντας οἱ Ἱερεῖς καί οἱ πιστοί τόν Ἐσταυρωμένο Σωτήρα μας,
ἐνθυμούμεθα τά Πάθη Του καί τήν ἑκούσια Θυσία Του ὑπέρ ἡμῶν.
Ἡ μορφή Του καθαγιάζει τά μάτια μας καί μᾶς βοηθᾶ στήν
πνευματική μας ἀνύψωση ἀκούοντας, μέ παλμό τά λόγια τοῦ Ἁγίου
Γρηγορίου Νύσσης: «οὐδέποτε ἀντιπαρῆλθον ἀδακρυτί τήν θέαν τοῦ
Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ».
ΤΟ ΣΥΝΘΡΟΝΟ. Τό σύνθρονο βρίσκεται πίσω ἀπό τήν Ἁγία
Τράπεζα στούς εὐρύχωρους κυρίως ναούς. Εἶναι ἕνα βαθμιδωτό
κατασκεύασμα στήν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ βήματος. Στό μέσο βρίσκεται ὁ
θρόνος τοῦ ἐπισκόπου «τόν πάντα χαίροντα τό δικαίωμα τῆς
ἐκκλησιαστικῆς προεδρείας» (Κ. Καλλινίκου - Ὁ χριστιανικός ναός) καί
δεξιά καί ἀριστερά οἱ θρόνοι τῶν πρεσβυτέρων. Ὁ ἐπίσκοπος, ἀπό τόν
ὑψηλό θρόνο του, ἐπισκοπεῖ τό ἐκκλησίασμα, ἀπ’ ὅπου τό εὐλογεῖ καί
ἁγιάζει. Τοῦτο σημαίνει τήν ἔξαρση «καί τιμήν τοῦ ἐπισκοπικοῦ
ἀξιώματος» (Θρησκευτική καί Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία, τόμος 11ος,
σελ. 572). Ὁ Ἐπίσκοπος καί οἱ Ἱερεῖς μέ τά πρεσβεῖα ἱερωσύνης τους
συγκάθονται στήν διάρκεια ἀνάγνωσης τοῦ Ἀποστόλου. Ὁ Συμεών
Θεσσαλονίκης λέγει ὅτι τό σύνθρονο συμβολίζει «τήν εἰς οὐρανούς
καθέδραν Χριστοῦ», γιατί εἶναι κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας καί ἀοράτως τή
διοικεῖ. Γιά τό λόγο αὐτό στό ἐπάνω μέρος τοῦ ἐπισκοπικοῦ θρόνου
ζωγραφίζεται ἡ εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος, μέ στολή ἀρχιερατική, ἐπειδή
ἔχομε «τόν εἰς οὐρανούς ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός σαρκωθέντα Λόγον
καθήμενον» (Περί θείου Ναοῦ PG 155, σελ. 705). Γιά τά σκαλοπάτια τοῦ
συνθρόνου ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης λέγει πώς οἱ ἀναβάσεις «τάς
τάξεις τῶν ἀγγέλων σημαίνουσι». Ἐπίσης, κατά τόν ἴδιο Πατέρα μέ τό
νά καθήσει στό σύνθρονο ὁ ἀρχιερέας «τόν Χριστόν ἐκμιμεῖται ἔχοντα
συγκαθέδρους καί τούς συνεπισκόπους καί τούς ἱερεῖς, μιμούμενος
τούς Ἀποστόλους». Ἀλλά καί ἡ κάθοδος τοῦ ἀρχιερέως ἀπό τό
σύνθρονο ἔχει συμβολισμό, γιατί «δηλοῖ τήν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ περί ἡμᾶς
τοῦ Σωτῆρος πρόνοιαν καί κηδεμονίαν», καί ὅτι ἄν καί ἀνέβηκε στόν
οὐρανό, ὅμως δέν ἔχει χωρισθεῖ ἀπό μᾶς (Αὐτόθι, σελ. 725).
Η ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΝΑΟΥ. ΤΑ ΑΝΘΗ.
Στά πρῶτα χριστιανικά χρόνια δέν χρησιμοποιοῦνται λουλούδια στή
λατρευτική ζωή τῶν χριστιανῶν, γιατί «οἱ βακχεύοντες ὀργιάζουσι
στεφανηφοροῦντες» (Κλήμης Ἀλεξανδρεύς - Παιδαγωγός PG. 8,484).
Ὅταν, ὅμως, ὁ Χριστιανισμός θριάμβευσε «τά ἄνθη .... δέν ἤργησαν
ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τήν λατρείαν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἐν ὅλῃ τῇ
παρθενικῇ ἀθωότητί των» (Κων. Καλλίνικος, ὁ Χριστιανικός Ναός, σελ.
140). Ἡ ἱστορικός Σύλβια Αἰθερία, 4ος αἰῶνας, ἀναφέρει ὅτι τήν
Κυριακή τῶν Βαΐων «πάντες οἱ παῖδες...κρατοῦν κλάδους ἐλαιῶν καί
φοινίκων» (ὁδοιπ. ἐν Ν. Σιών).
Ὁ βασιλικός: Ἡ Ἁγία Ἑλένη, τό ἔτος 326, ἦλθε στούς Ἁγίους Τόπους
προκειμένου νά βρεῖ τόν τίμιο Σταυρό. Ἡ παράδοση ἀναφέρει ὅτι στό
χῶρο τῆς ἀνεύρεσης εἶχε φυτρώσει πράσινο φυτό πού εὐωδίαζε καί ὅτι
«ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ὑπό θείου ἀπεσταλμένου, καθοδηγηθεῖσα ἡ Ἁγία Ἑλένη
ἀνευρίσκει τῆς ζωῆς τό τρόπαιον» (Κων. Καλλινίκου - Ὁ Χριστιανικός
Ναός, σελ. 142). Ὀνομάσθηκε δέ τό φυτό αὐτό βασιλικός, ἐπειδή
βρέθηκε ἀπό τή βασίλισσα καί ἔκτοτε μένει ἑνωμένο μέ τό Σταυρό καί
ἀδελφωμένο μέ τόν ἁγιασμό. Οἱ Ἑβραῖοι ἔχουν τόν ὕσσωπο, πού
ὁμοιάζει μέ τή κάπαρη ἤ τή ρίγανη καί πού ὁ Δαυΐδ στόν 50ό Ψαλμό
ἀναφέρει λέγοντας: «Ραντιεῖς με ὑσσώπῳ καί καθαρισθήσομαι».
Σήμερα τά ἄνθη ἔχουν γενική καί πλούσια χρήση στό χῶρο τοῦ ναοῦ
καί ἔχουν στενά προσδεθεῖ στή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας.
Σταυροπροσκύνηση, Ἐπιτάφιος, Εἰκόνες ἑορταζομένων ἁγίων κ.ἄ.
συνδέονται μέ τά εὐώδη ἄνθη. Ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει: «Ἔχει
δέ στολισμούς τιμῆς ὁ ναός, διότι ὁ Θεός εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο καί εἰς
τύπον τῆς θείας ἀρετῆς καί δόξης· ἔχει δέ καί στολισμόν πολύτιμον καί
πολυδάπανον, καθότι δόξα εἶναι εἰς αὐτόν καί ὡραιότης καί κάλλος
καί ὁ πλοῦτος τῶν δωρημάτων του πολύς...». Καί συνεχίζει ὁ ἱερός
Πατέρας «Ὅθεν ὁμοῦ μέ τά εὐώδη αὐτά καί πολυδάπανα πρέπει καί
τάς ψυχάς καί τά σώματα ἁγνά καί εὐώδη νά τά προσφέρωμεν εἰς
Αὐτόν, ἐπειδή εἴμεθα ἡμεῖς ἐξαιρέτως ναός Θεοῦ, καθώς λέγει ὁ
Παῦλος, καί σῶμα καί μέλη Χριστοῦ». «Ἐγώ ἄνθος τοῦ πεδίου, κρίνον
τῶν κοιλάδων» ὑπονοώντας τόν Μεσσίαν Χριστό, ἀναφωνεῖ τό «Ἆσμα
Ἀσμάτων» (Β, 1). Ὁ Κύριός μας μιλοῦσε γιά τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ.
«Καταμάθετε τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾶ, οὐδέ νήθει
(οὔτε γνέθουν)· λέγω δέ ὑμῖν ὅτι οὐδέ ὁ Σολομών ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ
αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἕν τούτων» (Ματθ. 6,28, Λουκ. 12,27).
«Εὐλογεῖτε γῆ, ὄρη καί βουνοί καί πάντα τά φυόμενα ἐν αὐτῇ τόν Kύριον»
(Ψαλμ. 150,6).
«Ὡς ἐμεγαλύνθη τά ἔργα σου Kύριε, πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας»
(Ψαλμ. 103,24).
«Εὐλόγει ἡ ψυχή μου τόν Kύριον» (Ψαλμ. 103,1).
Ἀλλά θά συνεχίσουμε, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη  Χίου

 

 

Η Γ’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

15  ΜΑΡΤΙΟΥ 2026

 

 

H Γ’ Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται  Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και εορτάζεται  κάθε χρόνο 28 ημέρες  πριν το Άγιο Πάσχα.

   Εορτάσαμε και φέτος στην Παναγία Λατομίτισσα την εορτή της Χριστιανοσύνης.

 Οι πιστοί με κατάνυξη  προσκύνησαν τον Τίμιον και Ζωηφόρον Σταυρόν  του Κυρίου μας.

        Ο εφημέριος  του Ιερού Ναού π. Βασίλειος Ν. Φιλιππάκης, με ευλάβεια    περιέφερε τον Τίμιο Σταυρό  με σεμνή πομπή  στο κέντρο του Ναού   καθώς και μέρος του Τιμίου Ξύλου,  ψέλνοντας με συγκίνηση  το Απολυτίκιο: «Σώσον Κύριε τον λαό σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου…..»   θυμιάζοντας    πέριξ του τετραποδίου  σταυροειδώς τον ευπρεπισμένο με λουλούδια Τίμιο Σταυρό και  τέλος   αφού προσκύνησε  έψαλλε  με κατάνυξη: «Τον  Σταυρόν  σου  προσκυνούμεν  Δέσποτα και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν». 

           Ολοι οι πιστοί ασπάστηκαν τον Σταυρό και πήραν το δεντρολίβανο διακοσμημένο με βιόλες για ευλογία φεύγοντας από την εκκλησία το οποίο θα φυλάσσουν στο εικονοστάσι των σπιτιών τους, όπως τα άνθη του Επιταφίου.

Καλή και ευλογημένη Σαρακοστή.

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 11
ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ
15-03-2026
«Νίψομαι ἐν ἀθώοις τάς χεῖράς μου Κύριε
καί κυκλώσω τό θυσιαστήριόν σου» (Ψαλμ. 25,6)

Στήν ἐρώτηση: γιατί χύνεται, ἀδελφοί μου, Ἅγιο Μύρο πάνω στά
ἅγια λείψανα στά ἐγκαίνια τῆς Ἁγίας Τραπέζης ὁ τῆς Θεσσαλονίκης
ἐπίσκοπος Συμεών ἀπαντᾶ: «Καί χέει (ὁ ἀρχιερέας) θεῖον μύρον εἰς
αὐτά, διά νά ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι ἡνωμένοι οἱ μάρτυρες μέ τόν Χριστόν,
τό ἀληθινόν μύρον καί πλήρεις τῆς εὐωδίας τῆς Χάριτος καί διά νά
παραστήσῃ καί τόν ἐνταφιασμόν τοῦ Χριστοῦ καί τόν ἰδικόν των,
ἐπειδή θάπτονται τρόπον τινά καί αὐτοί κατατιθέμενοι ὑποκάτω εἰς
τόν τάφον τοῦ Χριστοῦ, ὅπου εἶναι ἡ ἱερά Τράπεζα, ἔτι δέ καί ὁ ἴδιος ὁ
Σωτήρ μέλλων νά πάθῃ καί νά ταφῇ ἠλείφθη παρά γυναικός μέ
μύρον». Καί σέ ἄλλο σημεῖο συμπληρώνει: «Χρίεται μέ μύρον, ἐπειδή
εἶναι πλῆρες τό μύρον τῆς ἐνεργείας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τό ζῶν
μύρον ἔχει ἱερουργούμενον». Καί συνεχίζει λέγοντας: «Μέ ἄμφια δέ
σκεπάζεται καί στολίζεται τό θυσιαστήριον, ἐπειδή εἶναι τά ἐν αὐτῷ
δυσθεώρητα καί οὐχί εἰς ὅλους γνωστά». Πάνω στήν Ἁγία Τράπεζα
εἶναι πάντοτε τοποθετημένα τό Ἱερόν Εὐαγγέλιον καί ὁ Σταυρός καί
ἐπεξηγεῖ ὁ Συμεών λέγοντας: «Τό μέν Ἱερόν Εὐαγγέλιον ἐπάνω εἰς τό
θυσιαστήριον εἰκονίζει αὐτόν τόν Ἰησοῦν, ὁ δέ Σταυρός τήν θυσίαν
αὐτοῦ δηλοῖ» (Αὐτόθι σ. 318 καί 705).
Ὅταν ὁ ἱερέας ἀσπάζεται τό Εὐαγγέλιο καί τήν Ἁγία Τράπεζα
«Χριστόν καί Ἐκκλησίαν» ἀσπάζεται. Ὁ Ἅγιος Γερμανός, Πατριάρχης
Κωνσταντινουπόλεως, λέγει πώς ἡ Ἁγία Τράπεζα συμβολίζει τόν τόπο
τῆς ταφῆς τοῦ Χριστοῦ. «Ἡ Ἁγία Τράπεζα ἐστίν ἀντί τοῦ τόπου τῆς
ταφῆς, ἐν ᾗ ἐτέθη ὁ Χριστός... ἐστί δέ καί θρόνος Θεοῦ ἡ αὐτή, ἐν ᾥ ὁ
ἐπουράνιος Θεός...σωματωθείς ἐπαναπαύσατο. Ἡ Ἁγία Τράπεζα ἐστίν
ἀντί τῆς τραπέζης τοῦ Χριστοῦ σύν τοῖς μύσταις» (Ἐκκλ. Ἱστορία PG 98,
σελ. 388). Καί ὁ Θεόδωρος Ἀνθίδων παρατηρεῖ ὅτι «ἡ θεία καί ἱερά
Τράπεζα καί εἰς τό ἐστρωμένον ἀνώγαιον ἐκλαμβάνεται καί φάτνη
κατονομάζεται καί τάφος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπικέκληται».
(Προθεωρία κεφαλαίων PG 140,σελ.421). Καί ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς
γράφει ὅτι ἀπό τήν Ἁγία Τράπεζα ἀναβλύζει πηγή, ἡ ὁποία ἐκπηγάζει
πνευματικούς καρπούς «καί ψυχάς ποτίζουσα καί μέχρις οὐρανῶν
ἀνάγουσα». Ἐπίσης, ὁ ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας παρατηρεῖ λέγοντας:
«Τά θυσιαστήρια ἀποτελοῦν μίμησιν τῆς χειρός τοῦ Σωτῆρος»
(ΕΠΕ 22,46). Καί ἀνακεφαλαιώνει ὁ Συμεών: «Ὥστε ἀληθῶς καί
θυσιαστήριον Χριστοῦ εἶναι αὕτη ἡ ἱερά Τράπεζα καί θρόνος δόξης καί
κατοικητήριον Θεοῦ καί μνῆμα καί τάφος καί ἀνάπαυσις τοῦ Χριστοῦ
καί ἀνάστασις Χριστοῦ».
Ἡ Ἁγία Τράπεζα ἔχει καί ἄλλο συμβολισμό, πού ὀφείλεται στήν
ἀρχιτεκτονική κατασκευή της. Ἁγία Τράπεζα μέ μιά κεντρική κολόνα
στό μέσον εἶναι σύμβολο τοῦ Ἱδρυτῆ τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ, «ἐφ’ οὗ
ὁ σύμπας κόσμος ἐστήρικται», καί «ἀκρογωνιαίου λίθου». Μέ τέσσερις
κίονες - κολόνες εἶναι σύμβολο τῶν τεσσάρων Εὐαγγελιστῶν, «ἐφ’ ὧν
ἑδράζεται ἡ χριστιανική πίστις».
ΤΑ ΚΑΛΥΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: Ἡ Ἁγία Τράπεζα
στολίζεται καί καλύπτεται ἀναλόγως, ὅπως ἁρμόζει στό βασιλικό αὐτό
θρόνο ἀπό ἱερά καλύμματα: Τό Κατασάρκιο. Εἶναι λευκό λινό
ὕφασμα, μέ τό ὁποῖο καλύπτεται ἡ ἁγία Τράπεζα τήν ὥρα πού
τελοῦνται τά ἐγκαίνια. Ὀνομάζεται ἔτσι γιατί «ἀγγίζει» αὐτήν. Αὐτό
δέν ἀλλάζει, παρά μόνον ὡς ἔλεγε ὁ μακαριστός Ἰ. Φουντούλης, «μετά
τήν παρέλευση ἀρκετῶν ἐτῶν 50, 60, καθαρίζεται μέ μεγάλη προσοχή
καί εὐλάβεια». Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος περικοσμεῖ τό θεῖο θυσιαστήριο
τοῦ ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως στά Ἱεροσόλυμα «βασιλικοῖς
παραπετάσμασι». Ἀλλά καί εὐσεβεῖς κυρίες, ὅπως ἡ Ὀλυμπιάδα,
προσφέρουν τά βαρύτατα ἐνδύματα στά ἐγκαίνια τῆς Ἁγίας Τραπέζης
τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας στή Κωνσταντινούπολη. Πάνω ἀπό τό
κατασάρκιο τοποθετεῖται ἡ «Ἐνδυτή».
Εἶναι κάλυμμα πού βλέπουμε, πολυτελείας, καθώς δίδουμε στό
Χριστό ὅ,τι πολύτιμο ἔχουμε νά προσφέρουμε. Ἡ ἐναλλαγή χρωμάτων
τῆς «ἐνδυτῆς», πορφυροῦν κατά τήν περίοδο τῆς Μεγάλης
Τεσσαρακοστῆς, λευκό κατά τήν περίοδο τοῦ Πάσχα, γαλάζιο στά
Θεοφάνεια καί ἄλλων χρωμάτων σέ ἄλλες ἐποχές καί περιόδους
ἐνδείκνυται.
Τρίτο κάλυμμα τό «Εἰλητό». Ὕφασμα πού ἁπλωνόταν μόνο κατά
τήν Θεία Λειτουργία μετά τήν ἀπόλυση τῶν κατηχουμένων καί ἔμενε
μετά διπλωμένο κάτω ἀπό τό Εὐαγγέλιο. Σήμερα τό εἰλητό ὅπου
ὑπάρχει, χρησιμοποιεῖται γιά κάλυμμα τοῦ Ἀντιμηνσίου.
Τό τέταρτο κάλυμμα τῆς Ἁγίας Τραπέζης εἶναι τό Ἀντιμήνσιο
(ἀντί καί ἡ λατινική λέξη mensa= τράπεζα). Εἶναι τεμάχιο ὑφἀσματος
(διαστάσεων 40 χ 50 περίπου ἑκατοστῶν). Πάνω σ’αὐτό εἶναι
ζωγραφισμένος ὁ Χριστός κατά τόν τύπον τοῦ Ἐπιταφίου ἤ ὁ Χριστός
στήν ἄκρα ταπείνωση. Τά ἀντιμήνσια καθαγιάζονται καί
ὑπογράφονται στά ἐγκαίνια τῶν ναῶν ἀπό τόν Ἐπίσκοπο. Ὅταν
τελεῖται Θεία Λειτουργία ξεδιπλώνεται τό ἱερό Ἀντιμήνσιο καί πάνω
ἐκεῖ τοποθετοῦνται τά Τίμια Δῶρα. Ὅταν τελειώσει ἡ Θεία Εὐχαριστία
τό ξαναδιπλώνει ὁ ἱερέας καί τό τοποθετεῖ μέσα στό Εἰλητό
(διπλωμένο καί αὐτό) καί ἔτσι προστατεύεται ἀπό τή φθορά (π.χ. τριβή
μέ τό Ἱ. Εὐαγγέλιο).
Ὁ Θεόδωρος Μοψουεστίας γράφει ὅτι «τά καλύμματα τοῦ
θυσιαστηρίου εἶναι οἱ σινδόνες τοῦ ἐνταφιασμοῦ». Καί ὁ Ἰσίδωρος
Πηλουσιώτης (5ος αἰώνας) ἀναφέρει: «Ἡ καθαρά σινδών, ἡ
ὑφαπλωμένη τῇ τῶν θείων δώρων διακονίᾳ ἡ τοῦ Ἀριμαθέως ἐστίν
Ἰωσήφ λειτουργία». Τό Κατασάρκιο δηλ. συμβολίζει τήν καθαρή
σινδόνα, μέ τήν ὁποία «ὁ εὐσχήμων βουλευτής» τύλιξε τό Ἄχραντο
Σῶμα τοῦ Κυρίου.
Ὁ Σωφρόνιος γράφει: «Ἡ Ἐνδυτή, ὁ κόλπος ὁ ἁγνός τῆς
Θεοτόκου». Καί ὁ Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει, ὅτι τό Εἰλητό
εἰκονίζει τό σουδάριο. «Τό σουδάριον δέ εἰκονίζει τό ἐν τῇ Ἁγίᾳ
Τραπέζῃ Εἰλητόν» (Migne P.G 155, σελ. 717). Γιά δέ τό Κατασάρκιο καί
τήν Ἐνδυτή γράφει, ὅτι, ἐπειδή ἡ Ἁγία Τράπεζα εἶναι τάφος καί Θρόνος
τοῦ Ἰησοῦ, «τό μέν ἐστίν ὡς σινδών, ᾗ περιειλήθη νεκρός, τό δέ, ὡς
δόξης περιβολή». Τό Εὐαγγέλιο καί ὁ Σταυρός καί τό ἱερατικό βιβλίο
καλύπτονται μέ ὕφασμα. Ἐπάνω στήν Ἁγία Τράπαεζα συνυπάρχουν
κηροπήγια μέ λαμπάδες ἤ κανδύλια, πού καίουν στή διάρκεια τῶν
ἱερῶν ἀκολουθιῶν, καί συμβολίζουν τό ἀνέσπερο Φῶς τῆς Χριστοῦ
διδασκαλίας. Ἐδῶ ὑπάρχουν τά ἑξαπτέρυγα, ὁρώμενα δίπλα στόν
ἐσταυρωμένο, τό Ἱερό Ἀρτοφόριο, γιά τά ὁποῖα θά κάνουμε ἐκτενῆ
ἀναφορά σέ ἄλλη ἑνότητα πού περιλαμβάνει «Τά Ἱερά Σκεύη».
Σύν Θεῷ θά συνεχίσωμε στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!     Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου