ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 14
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ
05-04-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά μας σχετικά μέ τό
φωτισμό τοῦ Ναοῦ. Ἡ κανδήλα εἶναι τό σύμβολο τῆς αὐτοθυσίας,
ταπεινοφροσύνης καί περισυλλογῆς καί τό λάδι της συμβολίζει τήν
εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ.
Ἀπό τόν Συμεών Θεσσαλονίκης πληροφορούμεθα: «Kαθώς
λοιπόν εἰς τόν φαινόμενον οὐρανόν, οὕτω καί εἰς τόν ἔξωθεν τοῦ
βήματος ναόν τά φῶτα, ὡς ἀστέρες κρέμανται. Ὁ κύκλος δέ τῶν
φώτων τό στερέωμα ὑπερβαίνει τοῦ οὐρανοῦ καί τῶν πλανητῶν τάς
ζώνας. Ἔτι καί ἄλλα σκεύη φωτοδόχα ἀποκρέμανται, ἐξ ὧν ἄλλα μέν,
τά στυλώδη δηλαδή καί ὄρθια, εἶναι εἰς τύπον τοῦ παλαιοῦ πυρίνου
στύλου, ἄλλα δέ εἰς τύπον τῆς βάτου, ἄλλα τό ἅρμα εἰκονίζουσι, τό
ὁποῖον ἥρπασε τόν Ἥλιον, καί λέγονται τροχοί, καί ἄλλα μέν φῶτα
εἶναι τριλαμπῆ διά τήν Τριάδα, καθώς καί τά τρικήρια, ἄλλα δέ εἶναι
ἑπτάλυχνα, διά τόν ἀριθμόν τῶν χαρισμάτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος,
ἄλλα δέ δωδεκάφωτα, διά τήν χορείαν τῶν Ἀποστόλων, εἰς τά ὁποῖα
εἶναι κατά μέσον ἕν ὑπέρτατον φῶς εἰς τύπον τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ
μεγάλου φωτός. Εἶναι δέ καί δικήρια, τό διφυές τοῦ Σωτῆρος
δηλοῦντα. Καί φῶτα μοναδικά, τά ὁποῖα ἤ τό ἑνιαῖον τῆς Τριάδος
σημαίνουσι ἤ ἕνα τινά ἀπό τούς ἁγίους, εἰς τόν ὁποῖον κρέμανται· διότι
φῶς εἶναι κατά μετοχήν καί ἕκαστος τῶν ἁγίων, καθώς καί ἡ ψυχή
αὐτοῦ λυχνία εἶναι ζῶσα καί λάμπουσα» (Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης,
σελ. 150).
Καί σέ ἄλλο σημεῖο γράφει: «Τοῦ ναοῦ δέ ἡ ὡραιότης διδάσκει
τήν καλλονήν, ἤγουν τόν στολισμόν καί τήν εὐταξίαν τῆς κτίσεως, καί
τά μέν κρεμάμενα φῶτα τούς ἀστέρας μιμοῦνται, ὁ δέ κύκλος τό
στερέωμα σημαίνει» (Αὐτόθι σελ. 319). Καί συνεχίζει τήν ἱερή γραφή
του ὁ τῆς Θεσσαλονίκης ἐπίσκοπος: «Τό κηρίον δέ, ὅπερ προσφέρομεν
καί τό ἄσπιλον τῆς προσφορᾶς σημαίνει καί τό πρᾶον καί ὑπακοήν μας
πρός μετάνοιαν καί τό εὐμάλακτον, διά τήν ἀναμόρφωσίν μας».
Δηλαδή τό προσφερόμενο κερί ἔχει πολλαπλῆ ἔννοια καί
συμβολισμό. Εἶναι ἀναίμακτη προσφορά, εἶναι σύμφωνο πρός τήν
πίστη μας, μᾶς ὑπενθυμίζει μετάνοια καί ἀναμόρφωση γιά τό
εὔπλαστο καί μαλακό. Εἰκονίζει τό Ἅγιον Πνεῦμα καί ἡ φλόγα του
συμβολίζει τή Θεότητα. Ἑπομένως εἶναι μία πλήρης προσφορά καί
μία θυσία καθολική. Ἐπίσης τό κερί συμβολίζει τό φῶς τοῦ
Εὐαγγελίου καί τή θέρμη τῆς πίστεως τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Ἅγιος
Ἱερώνυμος παρατηρεῖ τήν ὑπάρχουσα συνήθεια τῆς Ἀνατολικῆς
Ἐκκλησίας λέγοντας, ὅτι «καθ’ ἥν ὥραν ἀναγινώσκεται τό
Εὐαγγέλιον οἱ πιστοί ἀνάπτουσι λαμπάδας... πρός ἀγαλλιάσεως
ἔνδειξιν, διότι καί ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ παρθένοι ἐτήρουν τάς λαμπάδας
αὐτῶν ἀνημμένας». Ὅπως τό κερί παράγεται ἀπό μέλισσες, πού εἶναι
παρθένες, ἔτσι καί τό σῶμα τοῦ Κυρίου προῆλθε ἀπό ἁγνή Παρθένο.
Τό ἔλαιο συμβολίζει τήν εἰρήνη, τή χαρά (Ψαλμ. 103,15), τή φιλία,
τήν τιμή (Ψαλμ. 22,5), τήν εὐσπλαχνία καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.
Ἐπίσης, συμβολίζει τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, κυρίως στό
μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος καί τοῦ Εὐχελαίου, ὅπου ὁ ἄνθρωπος
ἀναγεννᾶται πνευματικά καί εἰρηνεύει μέ τόν Θεόν. «Τό μέν ἔλαιον
εἰς τύπον τοῦ θείου ἐλέους». Ὁ Κύριος πότισε τήν ἐλιά μέ «τούς
θρόμβους τοῦ ἱδρῶτος του, ὑπό τούς ἀειθαλεῖς κλάδους τῆς ὁποίας
ἐγονυπέτει, κατά τήν μαρτυρικήν νύκτα τῆς προδοσίας». Ἀλλά καί ἡ
περιστερά «κλάδον ἐλαίας ἔχουσα εἰς τό ράμφος, ἐπέστρεψε πρός
τούς ἐν τῇ Kιβωτῷ τήν παῦσιν τῆς θείας ὀργῆς ἐξαγγέλλουσαν»
(Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης).
Ὁ Χριστός διεκήρυξε: «Ἐγώ εἰμι τό Φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. 8,12).
Εἶναι τό αἰώνιον, τό μοναδικό Φῶς. Ἡ ζωή Του, τό παράδειγμά Του, ἡ
διδασκαλία Του καί ἡ θυσία Του εἶναι τό Φῶς τοῦ κόσμου. Ὅπως
εἶναι γνωστό, μέ τό δίκηρο καί τό τρίκηρο ὁ ἱεράρχης εὐλογεῖ τό
ἐκκλησίασμα σέ ὁρισμένες στιγμές τοῦ Ἑσπερινοῦ (στό Φῶς ἱλαρόν)
καί στόν Ὄρθρο καί στή Θεία Λειτουργία. Γιά τήν εὐλογία αὐτή
ὁ Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως λέγει ὅτι «εἴωθεν ποιεῖν
(ὁ ἱεράρχης), εἰς πλήρωσιν μέν καί οἱονεί ἐκσφράγισμα τῶν περί
Χριστοῦ προηγορευμένων προφητικῶν φωνῶν χαρακτηρίζεται». Καί ὁ
Συμεών Θεσ/κης γράφει: «Ἐν ᾧ ψάλλεται ἀκόμη ὁ τρισάγιος ὕμνος,
πάλιν ὁ ἀρχιερεύς, μέ τρικήριον τό Εὐαγγέλιον σφραγίζει, δηλῶν διά
τοῦ Εὐαγγελίου τό κήρυγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος». Καί παρακάτω
σημειώνει: «Ἀφ’ οὗ ἀνέλθη ὁ ἀρχιερεύς εἰς τό θεῖον σύνθρονον... πάλιν
ἀπ’ ἐκεῖ μέ τό τρικήριον σφραγίζων, μᾶς ἐπιβεβαιοῖ τόν διά τῆς Ἁγίας
Τριάδος ἁγιασμόν. Τό δικήριον τάς δύο τοῦ Χριστοῦ δηλοῖ φύσεις, ὅς τῇ
ὑποστάσει εἷς ἐστιν ἀδιαίρετος». Τό «τρικήριον» πού κρατᾶ ὁ
διάκονος, σημαίνει ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι «σεσαρκωμένος καί τετρωμένος
ὑπέρ ἡμῶν καί εἷς ὤν τῆς Τριάδος καταλάμπει ἡμᾶς ταῖς αὐγαῖς τῆς
θεότητος» (Ἅπαντα Συμεών Θεσ/κης, σελ. 326).
Τό διβάμβουλο μέ τήν ἀναμμένη λαμπάδα προπορεύεται κατά
τήν ἄφιξη τοῦ ἀρχιερέως στό ναό. Αὐτό δηλώνει τή λάμψη τῆς
ἀρχιερατικῆς χάριτος, «ἡ ὁποία εἶναι ἐντός αὐτοῦ καί τό μεταδοτικόν
αὐτῆς τῆς χάριτος διά μέσου αὐτοῦ, τόσον εἰς τούς ἱερατικούς, ὅσον
καί εἰς ὅλους τούς πιστούς· διότι ὅλα τά δῶρα δίδονται εἰς ὅλους διά
μέσου τῆς ἀρχιερατικῆς χάριτος. Διά τοῦτο ὁ ἀρχιερεύς μιμεῖται τόν
Πατέρα τῶν φώτων καί τό ἀληθινόν Φῶς τόν Ἰησοῦν. Αὐτό τό
προπορευόμενον φῶς σημαίνει καί τό διδασκαλικόν χάρισμα, ἐπειδή
δίδει τήν λάμψιν τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ κάι τῶν ἀρετῶν καί ἐπί τήν
φωτεινήν ζωήν καί πολιτείαν τῶν ἱερῶν ἀνθρώπων» (Ἅπαντα Συμεών
Θεσ/κης).
Χριστιανοί μου,
ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ἀναφωνεῖ: «Μή λησμονοῦμεν ἄλλως τε,
ὅτι τοῦ ὑλικοῦ φωτισμοῦ ἀπειράκις ἀνώτερος, ὑπάρχει ὁ ἠθικός
φωτισμός, ὁ τόν σκοπόν καί τό εἶναι ἀποτελῶν τῆς Ἐκκλησίας».
Καί συνεχίζει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος: «Φωτίσωμεν ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως.
Γενώμεθα φῶς, ὥσπερ οἱ μαθηταί παρά τοῦ Μεγάλου Φωτός
ἐφωτίσθησαν... Γενώμεθα φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπέχοντες.
Λαβώμεθα θεότητος, λαβώμεθα τοῦ πρώτου καί ἀκραιφνεστάτου
Φωτός... Φωτισθῶμεν τόν ὀφθαλμόν... φωτισθῶμεν ἀκοήν,
φωτισθῶμεν γλῶσσαν. Ἐπετεύχθη τοῦτο; Κατέστη ἕκαστος χριστιανός
λύχνος, ἕκαστος ἄμβων, μανουάλιον, ἕκαστος ἐκκλησίασμα,
ἑπτάφωτος λυχνία, ἑκάστη μητρόπολις πολυέλεος. Ἰδού τό ζήτημα,
τό προέχον ὑπέρ πᾶν ζήτημα». Αὐτή τή διατύπωση σημειώνει ὁ
π. Κων. Καλλίνικος στό βιβλίο του “ὁ χριστιανικός ναός”.
Ἀλλά θά συνεχίσουμε στό ἑπόμενο κήρυγμα πρῶτα
ὁ Θεός. ΑΜΗΝ!      Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου