Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 45
ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ΛΟΥΚΑ
15-11-2026

Μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί μου, εἰσερχόμεθα σέ μιά μεγάλη
καί θαυμαστή ἑνότητα πού ἐπιγράφεται «ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ
ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ». Θά ξεκινήσουμε ἀπό μιά ΓΕΝΙΚΗ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ, μέ τίς ἑξῆς παραγράφους:
1. «Εἰσαγωγικά στοιχεῖα γιά τά ἱερά Μυστήρια».
Ἡ παράγραφος αὐτή σκοπό ἔχει νά διδάξει, νά σχολιάσει τά θεῖα
τελούμενα, καί, «ἐπί τῇ βάσει τοῦ Πατερικοῦ λόγου», νά ἐνημερώσει τόν
πιστό γιά τήν θεολογική ἑρμηνεία καί τήν λυτρωτική σωτηρία τῶν
τελουμένων. Αὐτό ὁπωσδήποτε θά συντελέσει στήν βαθύτερη κατανόηση
τῶν Ἱερῶν Μυστηρίων, στήν κατανόηση τοῦ ὕψους τῆς Ὀρθοδοξίας, τοῦ
μεγαλείου καί τῆς ὡραιότητός της, ἀλλά καί στήν ἀποδοχή τοῦ μυστηρίου
τῆς θείας τοῦ Κυρίου ἐνανθρωπήσεως, ὡς προσφορᾶς ὑπέρτατης θεϊκῆς
ἀγάπης καί ἀνέκφραστης φιλανθρωπίας. Τά θεῖα Μυστήρια συνέγραψαν
οἱ μέγιστοι καί θεῖοι ἄνδρες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Κύριλλος
Ἀλεξανδρείας σημειώνει: «Οἱ Θεῖοι Πατέρες εἶναι οἱ διδάσκαλοι τῆς
εὐσεβείας, οἱ στῦλοι καί ὄροφοι τῆς πίστεως, οἱ πύργοι οἱ ἀσάλευτοι, οἱ
λιμένες οἱ γαληνοφόροι, οἱ πιστοί καί φρόνιμοι οἰκονόμοι, οἱ σοφοί
ἀρχιτέκτονες, οἱ σύσκηνοι τῶν Προφητῶν, σύνθρονοι καί διάδοχοι τῶν
Ἀποστόλων καί προστάται τῶν Ἁγίων Ἐκκλησιῶν». Καί ὁ Ἅγιος
Δωρόθεος ὁ Σχολάριος, στήν κλεῖδα τῆς Πατρολογίας του, γράφει:
«Οἱ θεῖοι ἡμῶν Πατέρες εἶναι οἱ μόνοι ἀσφαλεῖς διδάσκαλοι, οἱ ἄριστοι
ἀπολογητές καί ἀλάνθαστοι ἑρμηνευτές τῶν θείων Γραφῶν. Εἶναι τά
πρότυπα τῆς διαπλάσεως τῶν ἠθῶν καί τοῦ βίου κατ’ ἀρετήν».
Συνεχίζουν οἱ ἱερές γραφῖδες τῶν Ἁγίων Πατέρων μας γράφοντας: «Ἑπτά
τά χαρίσματα τοῦ Πνεύματος καί ἑπτά τά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, διά
τοῦ Πνεύματος ἐνεργούμενα. Ἐξ ἄλλου τοῦ αὐτοῦ καί μόνου ἐν Τριάδι
Θεοῦ τελοῦσι δωρήματα» (PG 155.177). Ὁ ἱερός Χρυσόστομος σχολιάζει:
«Ἕνας στρατιώτης τρύπησε μέ τή λόγχη τήν πλευρά τοῦ Χριστοῦ καί
χωριστά ἔτρεξε νερό καί αἷμα. Καί τό νερό βέβαια ἦταν σύμβολο τοῦ
Βαπτίσματος, ἐνῶ τό αἷμα τῶν Μυστηρίων. Ἡ Ἐκκλησία γεννήθηκε ἀπό
τά δύο αὐτά. Ἑπομένως, ὁ Χριστός δημιούργησε τήν Ἐκκλησία ἀπό τήν
πλευρά Του, ὅπως ἀκριβῶς καί τήν Εὔα τή δημιούργησε ἀπό τήν πλευρά
τοῦ Ἀδάμ» (Κατηχ. Γ ΕΠΕ 393). Ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης ἐπεξηγεῖ: «Τά
Μυστήρια σάν ἔργα Θεοῦ εἶναι ὑπέρτατα. Ὅμως, τελοῦνται ἀπό ἐμᾶς
τούς ἀνθρώπους. Ἐπειδή ζοῦμε καί περιβαλλόμαστε ἀπό τήν ἀνθρώπινη
φύση «ἐτάχθημεν λοιπόν διά συμβόλων τελεῖσθαι». Οἱ ἄνθρωποι
πληροφοροῦνται «τήν ἀληθῆ γνῶσιν» παρατηροῦντες τήν δημιουργία,
ἀλλά καί διδασκόμενοι ἔτσι καί στήν Ἐκκλησία αἰσθητές εἰκόνες αὐτῶν
πού τελοῦνται, «ἐπί τοῦ Θεοῦ ἀναγόμεθα. Τά νοητά διά τῶν αἰσθητῶν,
καί τά ἄϋλα διά τῶν ὑλικῶν, καί τά θεῖα διά τῶν ἀνθρωπίνων»
(PG3,376,437). Ἡ Ἐκκλησία σημαίνεται ἐν τοῖς Μυστηρίοις. Σῶμα καί Αἷμα
Χριστοῦ τά Μυστήρια, καί ταῦτα βρῶσίς ἐστε καί πόσις ἀληθής»
παρατηρεῖ ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, ἐνῶ ὁ Μέγας Ἀθανάσιος
ἐπισημαίνει: «Ἡ Ἐκκλησία εἰς τό διηνεκές μορφοῦται ἐν τοῖς Μυστηρίοις
καί διά τῶν Μυστηρίων». Ἱερά Μυστήρια εἶναι αὐτές οἱ πολλαπλές
ἐκδηλώσεις τῆς ἀπολυτρωτικῆς δυνάμεως τοῦ Σωτῆρος, εἶναι τά μέσα
ἐκεῖνα μέ τά ὁποῖα ὑπάρχει καί ἐνεργεῖ ὁ Χριστός στήν Ἐκκλησία.
Τό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος εἶναι ἡ ἀρχή «τῶν εἰς ἡμᾶς
Μυστηρίων» (PG 151, 208). Ἐδῶ «τάφος καί μήτηρ», ὅπου στή μήτρα της
κυοφορεῖται νέα γέννηση, ἀναγέννηση, ζωή ἁγία καί πνευματική (PG 33,
425). Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος γράφει: «Μεῖζον τῶν ὁρωμένων
μυστήριον εἶναι ἡ σωτηρία τῆς ὁποίας «οὐδέν ὑψηλότερον, οὐδέν
τιμιώτερον». Τό Βάπτισμα λοιπόν ἀναγεννᾶ Πνεύματι» (PG 155,177).
Ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων γράφει γιά «τό Ἅγιον Μύρον»:
«Μυστήριον ἀγαλλιάσεως καί Χριστοῦ χάρισμα καί Πνεύματος Ἁγίου
παρουσία, τῆς αὐτοῦ Θεότητος ἐνεργητικόν γενόμενον (Κατηχ. Γ, 144).
Καί ὁ Ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης ἐπεξηγεῖ: «Ἡ χρίσις τοῦ μύρου εἰς
τόν βαπτισθέντα, τοῦ Πνεύματος δωρεῖται τήν ἐπιφοίτησιν. Τό δέ Μῦρον
ἐστίν ὁ Χριστός».
Ὁ ἴδιος Πατέρας τονίζοντας τήν σημασία τῆς Θείας Εὐχαριστίας
γράφει: «Ἡ θειοτάτη Εὐχαριστία ἱερουργεῖ τήν συναγωγήν ἐπί τό ἕν,
δηλαδή τόν Θεόν» (PG 3, σελ. 424). Ὁ Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας
σημειώνει: «Πρό δέ πάντων καί ἐν πᾶσι τήν διά πάσης τῆς τελετῆς
φαινομένην τοῦ Σωτῆρος οἰκονομίαν». Δηλαδή ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι
τό Μυστήριο τῆς οἰκονομίας τοῦ Σωτῆρος (Φιλοκαλία 22,44). Ὁ Ἅγιος
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής σημειώνει: «Μέ τήν μετάληψιν τῶν ζωοποιῶν
τούτων μυστηρίων, θεός ἐξ ἀνθρώπων καταξιοῦται ὁ ἄνθρωπος»
(Μυσταγ. Ἀθῆναι 1989, σελ. 229). Καί ὁ Ἅγιος Συμεών Θεσσαλονίκης
παρατηρεῖ: «Ἡ Θεία Κοινωνία τά ὑπέρ νοῦν δωρεῖται. Καί τόν μέν
κοινωνοῦντα σύσσωμον ποιεῖται Χριστῷ, καί ἕν μέλος καθίστησι
μετ’ αὐτοῦ, καί ναόν Κυρίου κατασκευάζει» (PG 155, σελ. 940).
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει γιά τόν λειτουργό «Ἔτσι πρέπει νά μᾶς
θεωροῦν οἱ ἄνθρωποι, σάν ὑπηρέτας τοῦ Χριστοῦ καί οἰκονόμους
μυστηρίων τοῦ Θεοῦ» (Α΄Κορ. 4,1).
Οἱ Ἀποστολικές διαταγές ἐπισημαίνουν γιά τόν Ἐπίσκοπο τά ἑξῆς:
«Εἶναι μετά Θεόν Πατήρ χριστιανῶν, μετά Προφητῶν καί διδασκάλων
ὁ τετιμημένος, ὡς Πατήρ». Ὁ ἱερός Χρυσόστομος γιά τόν ἱερέα γράφει:
Μεγάλη ἡ τῶν ἱερέων ἀξία: Ἅ γάρ ἐγκεχείρισται ὁ ἱερεύς, Θεοῦ μόνον
ἔστι δωρεῖσθαι. Οὔτε Ἄγγελοι, οὔτε Ἀρχάγγελοι ἐργάσασθαί τι δύνἄται
εἰς τά δεδομένα παρά Θεοῦ».
Γιά τήν Μετάνοια ὁ Κύριος μᾶς βεβαιώνει: «Σᾶς λέγω ὅτι γίνεται
χαρά εἰς τόν οὐρανόν γιά ἕναν ἁμαρτωλό πού μετανοεῖ» (Λουκ. 15,7).
Ὁ ἱερός Χρυσόστομος γράφει: «Ἡ μετάνοια εἶναι φάρμακο σωτηρίας,
εἶναι παρρησία πρός τόν Θεόν, ὅπλον κατά τοῦ διαβόλου, ἐλπίς σωτηρίας,
ἀπογνώσεως ἀναίρεσις. Αὐτή τόν οὐρανόν ἀνοίγει, αὐτή εἰς τόν
παράδεισον εἰσάγει. Ἡ δέ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία ἀπεριόριστος». Καί
ὁ Μέγας Βασίλειος μᾶς διδάσκει λέγοντας: «Αὐτός εἶναι ὁ καιρός τῆς
μετανοίας, ἐκεῖνος τῆς ἀνταπόδοσης· αὐτός τῆς ἐργασίας, ἐκεῖνος τῆς
μισθαπόδοσης».
Γιά τό Μυστήριο τοῦ Γάμου ὁ Ἀπόστολος Παῦλος παρατηρεῖ:
«Τό μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν» (Ἐφεσ. 5,32). Ὁ Γάμος ἀποτελεῖ
ἀντίγραφο καί «ἔκτυπον» τῆς ἀνέκφραστης ἕνωσης τοῦ Χριστοῦ μέ τήν
Ἐκκλησία Του. Ὁ Τερτυλλιανός γράφει: «κανονίζει ἡ Ἐκκλησία,
ἐπικυρώνει ἡ Θεία Εὐχαριστία καί σφραγίζει ἡ εὐλογία» (PL I, 66.1302).
Καί ὁ ἱερός Χρυσόστομος σημειώνει: «Ὄντως μυστήριόν ἐστι καί μέγα
καί ἀπόρρητόν τινα σοφίαν ἔχον. Καί ἡ οἰκία ἐκκλησία ἐστί μικρά»
(PG 62, 140).
Τέλος, γιά τήν σημασία καί ἀναγκαιότητα τοῦ ἱεροῦ Εὐχελαίου
ὁ Συμεών γράφει: «Ἔχουμε τό Ἅγιο Ἔλαιο, πού εἶναι ἱερή τελετή καί
τύπος θείου ἐλέους, χορηγούμενο συγχώρηση καί ἁγιασμό σ’ἐκείνους
πού μετανοοῦν. Ὅθεν καί ἁμαρτήματα λύει, καί ἀσθενείας θεραπεύει καί
ἁγιάζει πληρέστερα». Ὁ ἀείμνηστος καθηγητής Θεολογίας Χρῆστος
Ἀνδροῦτσος σημειώνει: «Ἐν τῷ Χριστιανισμῷ σύμβολον εἶναι οὐ μόνον
πᾶν ὅ,τι ἐκφράζει ἤ ἀνιπαριστᾶ πνευματικήν τινά ἰδέαν ἤ ἀλήθειαν,
ἀλλά σύμβολα καλοῦντα καί αὐτά τά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας, ὡς
ὄντα καί ταῦτα σημεῖα ὁρατά τῆς ἀοράτου Χάριτος». Καί ὁ Ἀπόστολος
Ἰάκωβος κατακλύει λέγοντας: «ἀσθενεῖ τίς ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τούς
πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας καί ἀλείψαντες αὐτόν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι
τοῦ Κυρίου· καί ἡ εὐχή τῆς πίστεως σώσει τόν κάμνοντα» (Ἰακ. 5, 14-15).
Θά συνεχίσουμε, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!        Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

Εορτάστηκε  και φέτος μέσα σε κλίμα 

 θρησκευτικής κατάνυξης στην ενορία μας

 η εορτή του Αγίου Νεκταρίου που βρίσκεται 

πλησίον της  Παναγίας Λατομίτισσας.



















     Ο εφημέριος του Ιερού Ναού  π. Βασίλειος Φιλιππάκης  τέλεσε την πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας.

Ο κ. Παντελής Μπουγδάνος Περιφερειακός Σύμβουλος  τίμησε την εορτή.

 Από τα κοντινά σχολεία προσήλθαν το 4ο Γυμνάσιο, το  Καρράδειο Δημοτικό σχολείο, το Βούρειο Δημοτικό σχολείο, το Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.ΧΙΟΥ, το ΙΕΚ Νοσηλευτικής  και ΕΚΑΒ του Σκυλίτσειου Νοσοκομείου Χίου και το Ειδικό σχολείο, συνοδευόμενα από τους Διευθυντάς και τους Εκπαιδευτικούς τους.

Ο εφημέριος του Ιερού Ναού ευχαρίστησε τους Διευθυντάς των Σχολείων   τους δασκάλους   και  μαθητές  που παρευρέθησαν στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό καθώς και όλο τον κόσμο.

Ο πατήρ Βασίλειος αναφέρθηκε στο πρόσωπο και στα θαύματα που έκανε ο Αγιος Νεκτάριος.

 Πολλοί φιλέορτοι Χριστιανοί  προσήλθαν να τιμήσουν τις Ιερές Ακολουθίες,  τόσο την παραμονή όσο  και την  ημέρα της  εορτής.

 

 

 

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

 ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ 

ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΤΟΜΙ

ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026

Τελέστηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός.

Την Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026 ώρα 7.00 π.μ. ο Ορθρος και η Πανηγυρική Θεία λειτουργία.

Την ενορία μας τίμησε και ο Ταξίαρχος κ. Παναγιώτης Λυμπερέας μαζί με την σύζυγό του.

Πολλοί πιστοί προσήλθαν να ασπαστούν  την θαυματουργή εικόνα.  

Ο π. Ιωάννης Μπογής στην ομιλία του με λόγια απλά, συγκινητικά και κατανοητά αναφέρθηκε στο πρόσωπο του Οσίου Νεκταρίου που πέρασε και από την Χίο ήταν δάσκαλος στο Λυθί της Χίου ήταν ένας απλός άνθρωπος έκανε θαύματα ενώ παράλληλα είχε κατηγορηθεί πολλές φορές.











Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026

 

 ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 44
ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΛΟΥΚΑ
08-11-2026

Συνεχίζουμε, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά στά λειτουργικά βιβλία.
ΤΑ ΜΗΝΑΙΑ. Σύμφωνα μέ τόν ἀείμνηστο καθηγητή Λειτουργικῆς
Ἰ. Φουντούλη αὐτά εἶναι δώδεκα βιβλία, κατά τούς δώδεκα μῆνες τοῦ
ἔτους. Τά Μηναῖα περιέχουν τίς ἀκολουθίες τῶν ἀκινήτων ἑορτῶν, ὅλου
τοῦ ἔτους. Στίς ἑορτές αὐτές, τῶν ὁποίων ἡ ἡμερομηνία δέν ἀλλάζει,
ὑπάρχει τό ὑμνολογικό μέρος, τά παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα τοῦ
Ἑσπερινοῦ, καθώς, ἐπίσης, οἱ κανόνες πρός τιμή τῶν ἑορταζομένων
ἁγίων μέ τά συναξάρια τους στήν ἀκολουθία τοῦ ὄρθρου. Τά Μηναῖα
διαμορφώθηκαν μετά τήν Εἰκονομαχία καί κυρίως ἀπό τόν 11ο αἰῶνα.
Ἐκπροσωποῦν τήν ἑορτολογική παράδοση τῆς Κωνσταντινουπόλεως,
ἀλλά ἀκολουθοῦν τήν διάταξη τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ μοναχικοῦ
Ἱεροσολυμιτικοῦ τυπικοῦ τοῦ Ἁγίου Σάββα. Στίς νεότερες ἐκδόσεις τῆς
Ἀποστολικῆς Διακονίας, μέ ἀπόφαση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας
τῆς Ἑλλάδος, ἔχουν ἐνταχθεῖ καί ἀκολουθίες συγχρόνων Ἁγίων, ὅπως
τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου. Ἀκολουθίες Ἁγίων ἐκδίδονται καί σέ ξεχωριστές
φυλλάδες ἐγκεκριμένες ἀπό τήν ἀρμόδια Συνοδική Ἐπιτροπή. Ἡ Ἱερά
μας Μητρόπολη ἔχει ἐπανεκδόσει τό «Χιακόν Λειμωνάριον», τό ὁποῖο καί
ἐμπεριέχει ὅλες τίς ἱερές ἀκολουθίες τῶν ἐν Χίῳ Ἁγίων μέ μιά θαυμάσια
ὑμνογραφία ἀπό τόν Ὅσιο Νικηφόρο τόν Χῖο, τόν Ἅγιο Μακάριο τόν
Νοταρᾶ, κ.ἄ..Ἐπίσης, περιέχει μέ κάθε ἀνάλυση τά συναξάρια καί
ὁρισμένα θαυμαστά σημεῖα ἀπό τούς Ἁγίους μας.
ΤΟ ΤΡΙῼΔΙΟ. Εἶναι καί αὐτό κατά βάση ὑμνολογικό βιβλίο, πού
περιέχει τίς ἀκολουθίες τῶν ἕξι ἑβδομάδων τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς
καί τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ὁμοίως, περιέχει, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τῆς
ἀκολουθίας τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου, τούς λειτουργικούς ὕμνους τῆς
Ἀκολουθίας τῆς Κυριακῆς τοῦ Ἀσώτου, τῆς Ἀπόκρεω καί τῆς Τυροφάγου.
Στό βιβλίο τοῦ Τριῳδίου ὑπάρχουν τά παλαιοδιαθηκικά ἀναγνώσματα
καί τά συναξάρια τῶν Κυριακῶν καί τῶν διακεκριμένων ἡμερῶν τῆς
περιόδου αὐτῆς (Ψυχοσάββατα, Μέγας Κανών, Ἀκάθιστος Ὕμνος,
Σάββατο τοῦ Λαζάρου καί τῶν ἡμερῶν τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος),
γραμμένα ἀπό τόν Νικηφόρο καί Κάλλιστο Ξανθόπουλο. Τό Τριῴδιο πῆρε
τό ὄνομά του ἀπό τίς τρεῖς ᾠδές πού περιέχουν κανόνες, ἔργα τῶν
Στουδιτῶν ὑμνογράφων Θεοδώρου καί Ἰωσήφ, τοῦ Ἀνδρέου Κρήτης
(Μέγας Κανών) καί τοῦ ποιητοῦ Κοσμᾶ, ἐπισκόπου Μαϊουμᾶ, γιά τήν
Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ἐκτός τοῦ μεγάλου λειτουργικοῦ βιβλίου τοῦ
Τριῳδίου κυκλοφοροῦν καί εὐχρηστότερες ἐκδόσεις μέ τίς ἀκολουθίες τῆς
Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος.
ΤΟ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟ. Αὐτό ἀρχικά, σύμφωνα μέ τόν καθηγητή
Φουντούλη, ἦταν τό δεύτερο βιβλίο τοῦ Τριῳδίου, τό «Χαρμόσυνον
Τριῴδιον» ἤ τό «Τριῴδιον τῶν ἀνθέων». Ἀργότερα ἀποτέλεσε ἰδιαίτερο
λειτουργικό βιβλίο μέ τόν τίτλο «Πεντηκοστάριο». Περιέχει τίς
ἀκολουθίες τῆς περιόδου τοῦ ΠΑΣΧΑ μέχρι τῆς Κυριακῆς τῆς
Πεντηκοστῆς (ἀπό ἐδῶ πῆρε καί τό ὄνομά του), καθώς καί τήν Κυριακή
τῶν Ἁγίων Πάντων. Ἀναλυτικότερα περιέχει τίς ἑβδομάδες τῆς
Διακαινησίμου, τήν Κυριακή τοῦ Ἀντίπασχα ἤ τοῦ Θωμᾶ, τῶν
Μυροφόρων, τοῦ Παραλύτου, τῆς Σαμαρείτιδος, τοῦ Τυφλοῦ, τῶν Ἁγίων
Πατέρων τῆς Α΄Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τῆς Πεντηκοστῆς καί τῆς
Κυριακῆς τῶν Αγίων Πάντων. Ὑπάρχουν ἐνσωματομένες καί οἱ
ἀκολουθίες τῆς Μεσοπεντηκοστῆς καί τῆς Ἀναλήψεως.
ΤΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ. Αὐτό εἶναι ἕνα ἡμιλειτουργικό βιβλίο κατά τόν
καθ. Φουντούλη. Τήν ἔκδοσή του προκάλεσε ἡ ἀνάγκη κάλυψης τῶν
λειτουργικῶν ἀναγκῶν μικρῶν κυρίως ναῶν ἤ παρεκκλησίων πού δέν
εἶχαν τήν δυνατότητα νά ἔχουν ὅλη τήν βιβλιοθήκη τῶν λειτουργικῶν
βιβλίων, ἤ καί ἰδιωτῶν πού θά ἤθελαν νά παρακολουθοῦν τίς ἱερές
ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας ἀπό ἕνα εὔχρηστο βιβλίο. Τό συνηθέστερο
περιεχόμενό του εἶναι οἱ Θεῖες Λειτουργίες, τό Ψαλτήριο, τό Ὠρολόγιο καί
κατ’ἐπιλογήν ἀκολουθίες τῶν Μηναίων ἀπό τίς σημαντικότερες ἑορτές
τοῦ χρόνου, τῆς Παρακλητικῆς, τοῦ Τριῳδίου καί τοῦ Πεντηκοσταρίου.
Παρόμοια ἀνθολογία γιά τήν ἐξυπηρέτηση τοῦ λαοῦ, ὡς εἶδος
λειτουργικῶν λαϊκῶν προσευχηταρίων, εἶναι μικρότερα βιβλία πού
ἐπιγράφονται «Ἱερές Συνόψεις» ἤ «Συνέκδημοι» καί συνήθως περιέχουν
τήν Θεία Λειτουργία καί διάφορες ἐπιλογές τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ
νυχθημέρου, τίς παρακλήσεις, τούς χαιρετισμούς πρός τιμή τῆς
Θεοτόκου, τήν ἀκολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως, τά ἀπολυτίκια τοῦ
Μηνολογίου καί ὁρισμένες ἀκολουθίες ἀπό τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα, κ.ἄ..
ΤΟ ΤΥΠΙΚΟ. Αὐτό τό λειτουργικό βιβλίο εἶναι ἀναγκαῖο λόγῳ τῆς
πολυπλοκότητας τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν. Ἡ ἀνάπτυξη τῆς λατρείας, ἀπό
τόν Δ΄αἰῶνα καί ἑξῆς, ἐπέφερε τήν σύνταξη τῶν Τυπικῶν γιά τήν τέλεση
τῆς λειτουργικῆς τάξης μέ κάθε λεπτομέρεια. Σώζεται τό ἀρχαῖο
ἐνοριακό - ἀσματικό τυπικό τῆς Ἁγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως τοῦ
Θ΄ αἰῶνα καί τῆς Ἁγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης κατά τήν ἀναθεώρηση τοῦ
Ἐπισκόπου της Ἁγίου Συμεών. Τό Τυπικό πού ἐπικράτησε στίς μονές καί
ὕστερα καί στούς ἐνοριακούς ναούς εἶναι τό τυπικό τῆς μονῆς τοῦ ἁγίου
Σάββα τῶν Ἱεροσολύμων, ἀπό τήν ἐποχή μετά τήν Εἰκονομαχία. Στήν
πορεία προέκυψαν ἀνάγκες προσαρμογῆς τοῦ τυπικοῦ αὐτοῦ στά
δεδομένα τῆς ἐνορίας. Τήν πρωτοβουλία αὐτή εἶχε τό Οἰκουμενικό
Πατριαρχεῖο μέ τήν ἔκδοση τοῦ Πρωτοψάλτη τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας
Γεωργίου Βιολάκη (1888) πού εἶναι καί τό ἰσχύον τυπικό τῆς Ἐκκλησίας.
Μέ βάση τό τυπικό αὐτό καί πρός διευκόλυνση τῶν ἱεροψαλτῶν καί
τῶν κληρικῶν ὁ Πρωτονοτάριος τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν Ἐμμανουήλ
Φαρλέκας ἄρχισε νά καταρτίζει κάθε ἔτος Ἡμερολόγιο – Τυπικό μέ τίς
συγκεκριμένες γιά κάθε ἔτος περιπτώσεις, παράδοση πού συνέχισε ὁ
Γεώργιος Μπεκατῶρος, ὁ ὁποῖος καί διώρθωσε λάθη τοῦ παρελθόντος,
καί ὁ Ἀπόστολος Παπαχρήστου, οἱ ὁποῖοι καί ἐργάσθηκαν γιά τόν
καταρτισμό ἐτήσιου Ἡμερολογίου – Τυπικοῦ. Βέβαια, ὑπῆρξαν καί ἄλλοι
ἐκδότες τυπικῶν, ὅπως ὁ λειτουργιολόγος Οἰκονόμος π. Γεώργιος Ρήγας
(1908) καί πρόσφατα τό τυπικό τοῦ π. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη (2003).
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος τό ἀρχικῶς ἐκδοθέν ἀπο τόν Ἐμμ. Φαρλέκα
Ἡμερολόγιο – Τυπικό, ἀπό τό ἔτος 1989, συνεχίζει καί τό ἐκδίδει κάθε
χρόνο μέ τόν τίτλο «Δίπτυχα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Σέ ἀνάλογες
πρωτοβουλίες ἔκδοσης ἔχουν προβεῖ τόσο τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο,
ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου καθώς καί ἄλλες ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες στήν
γλῶσσα τους.
ΤΟ ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟ. Αὐτό εἶναι μοναχικό βιβλίο πού ψάλλεται στίς
ἱερές μονές, ἀλλά καί σέ ἱερούς ναούς καί περιέχει κανόνες καί ὕμνους
πρός τιμή τῆς Θεοτόκου σέ ὅλους τούς ἤχους, διαφόρων ὑμνογράφων
ὅπως τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Καί ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἔχει
δικό του ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟ, τό ὁποῖο ἔχει συγγράψει καί μελοποιήσει ὁ ἴδιος!
Ἄλλα δευτερευούσης σημασίας λειτουργικά βιβλία εἶναι ἡ
«Στιχολογία», οἱ «Πολυέλαιοι καί οἱ Ἐκλογές», τό «Ἐγκόλπιο τοῦ
Ἀναγνώστου». Αὐτό περιέχει τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ, τοῦ Ὄρθρου
καί διάφορα ἄλλα χρήσιμα γιά τόν ἱεροψάλτη.
Ἄλλο λειτουργικό βιβλίο εἶναι τό «Ἀναστασιματάριο» μέ μουσικά
σύμβολα καί χρησιμοποιεῖται ἀπό τούς ἱεροψάλτες.
Θά συνεχίσουμε, ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!        Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου