ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
Ἀριθμός 23
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
14-06-2026

Συνεχίζουμε μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί μου, τήν ἀναφορά
μας στό σωτήριο σύμβολο τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ:
η) Τό χάλκινο ὁμοίωμα ὄφεως, τό ὁποῖο ὁ Μωϋσῆς ὕψωσε σέ
κοντάρι καί αὐτό σέ ὕψωμα, γιά νά προβλέπουν καί νά σώζονται
ἀπό τά δηλητηριώδη φίδια (Ἀριθμ. 21,6) οἱ Ἰσραηλῖτες, εἶναι
τύπος τοῦ ξύλου τοῦ Σταυροῦ. Τό συμβάν αὐτό ὑπενθύμισε ὁ Ἰησοῦς
στούς ἀκροατές του λέγοντας: «Καθώς Μωϋσῆς ὕψωσε τόν ὄφιν
ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τόν Υἱόν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πᾶς
ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν μή ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχει ζωήν αἰώνιον»
(Ἰω. 3, 14-15). Ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέγει ὅτι ὁ Σταυρός τυγχάνει
«τό τοῦ Πατρός θέλημα, τοῦ μονογενοῦς δόξα, τό τοῦ Πνεύματος
ἀγαλλίαμα, ὁ τῶν ἀγγέλων κόσμος, τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἀσφάλεια, τό
καύχημα τοῦ Παύλου. Μέ τό Σταυρό γίναμε ἀπό δοῦλοι ἐλεύθεροι,
συρθήκαμε ἀπό τό βυθό τῆς ἁμαρτίας στόν οὐρανό, πατήσαμε τίς
κορυφές τῆς ἁγιότητος, κατατροπώσαμε τό σατανᾶ, γίναμε ὅμοιοι
τῶν ἀγγέλων» (PG 36.653). Ὁ Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός
ὑπογραμμίζει λέγοντας: «Κανένα θαῦμα δέν εἶναι παρόμοιο μέ
τό θαῦμα τοῦτο τῆς σωτηρίας μας. Λίγες σταγόνες αἵματος
ἀναπλάθουν καί σώζουν ὅλο τόν κόσμο» (PG 36,653). Ἡ πατερική καί
ποιητική γλῶσσα τοῦ Ἀνδρέα Κρήτης ὑμνεῖ τόν Σταυρό μέλποντας:
«Σταυρός, χριστιανῶν ἐλπίς, ἀπεγνωσμένων σωτήρ, νενεκρωμένων
ζωή... Σταυρός, κλίμαξ εἰς οὐρανόν ἄγουσα, ὁδός πρός ἀρετήν
ὁδηγοῦσα, ζωῆς πρόξενος, θανάτου λύσις, φθορᾶς ἀλλοτρίωσις...
Σταυρός φύλαξ ἐν νυκτί, ἐν ἡμέραις πύργος, ἐν σκότει χειραγωγός,
ἐν εὐθυμίᾳ χαλινός, ἐν ἀθυμίᾳ ψυχαγωγός, διαλακτήριος, ἱκέσιος,
φiλιος, συνήγορος, προασπιστής, ἐπίκουρος» (PG 97.1020).
Ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός γράφει: «Προσκυνοῦμεν καί τόν τύπον
τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ «εἰ καί ἐξ ἑτέρας ὕλης γεγένηται
οὐ τήν ὕλην τιμῶντες (μή γένοιτο), ἀλλά τόν τύπον, ὡς Χριστοῦ
σύμβολον» (PG 94.1132). Καί ὁ Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς διαπιστώνει
λέγοντας: «Κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ τῆς τοῦ Σταυροῦ δυνάμεως».
Καί συνεχίζει: «Οὐ μόνον ὁ λόγος τοῦ Σταυροῦ καί τό μυστήριον,
ἀλλά καί ὁ τύπος θεῖος καί προσκυνητός, σφραγίς ὤν ἱερά καί
αἰδέσιμος, ἁγιαστική τε καί τελεστική τῶν ἐκ Θεοῦ τῷ γένει τῶν
ἀνθρώπων ὑπειργμένων ὑπερφυῶν καί ἀπορρήτων ἀγαθῶν» (PG
151.125 καί 144). Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ φρίκη καί ὁ τρόμος
τοῦ διαβόλου, «φρίττει γάρ καί τρέμει μή φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τήν
δύναμιν». «Τῷ γάρ σημείῳ τοῦ Σταυροῦ καί μόνον ὁ ἄνθρωπος
χρώμενος ἀπελαύνει τούτων τάς ἀπάτας» παρατηρεῖ ὁ Μέγας
Ἀθανάσιος. Γι’αὐτό καί ὁ Παῦλος γεμᾶτος ἐνθουσιασμό, φωνάζει
πρός τόν ἐξουθενωμένο ᾃδη: «Ποῦ σου, θάνατε, τό κέντρον; Ποῦ
σου, ᾃδη τό νῖκος;» (Α’ Κορ. 15,55). Τώρα πιά «κατεπόθη ὁ θάνατος
εἰς νῖκος». Καί ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος διαλαλεῖ: «Καί γάρ τούτῳ
τῷ σημείῳ πλήθη πολεμίου στρατιᾶς ὑπεχώρει, τούτῳ θεομάχων
μεγαλαυχίαι καθηροῦντο, τούτῳ δυσφήμων καί δυσσεβῶν γλῶτται
κατεσυχάζοντο, τούτῳ βάρβαρα φῦλα καθυπετάττετο, τούτῳ
δυνάμεις ἀφανῶν δαιμόνων ἠλαύνετο». Τέλος, ὁ Σταυρός θά εἶναι τό
σημεῖο τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου, πού θά φανεῖ «πολύ
φαιδρότερον ἀπό τάς ἡλιακάς ἀκτῖνας, ὅπως ἐξηγεῖ ὁ ἱερός
Χρυσόστομος. Ὁ ἀείμνηστος καθηγητής Γεώργιος Ἀντουράκης
ἀνακεφαλαιώνει: Τό σύμβολο τοῦ Σταυροῦ κατέλαβε τήν πρώτη
θέση μεταξύ ὅλων τῶν χριστιανικῶν συμβόλων καί ἔγινε τό
κατ’ἐξοχήν σύμβολο τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων μέ τή σταυρική
θυσία τοῦ Χριστοῦ (Χριστ. Ζωγραφική σελ. 30).
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ. Στήν Παλαιά
Διαθήκη ὑπάρχουν πολλοί «τύποι» καί «εἰκόνες», πού προτυπώνουν
γεγονότα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἡ Καινή Διαθήκη ἀποτελεῖ
ἐκπλήρωση καί πραγμάτωση τῶν συμβόλων αὐτῶν καί τό γεγονός
αὐτό τονίζει τήν θεοπνευστία καί τῶν δύο Διαθηκῶν. «Πᾶσα
γραφή θεόπνευστος...» (Β΄ Τιμ. 3,16). Ἡ ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας περί
σαρκώσεως τοῦ Λόγου, ἀποτελεῖ τήν βάση τῆς θεολογίας τοῦ
συμβόλου. Βεβαίως τά αἰσθητά πράγματα, τά ὁποῖα ὡς σύμβολα
γίνονται «χειραγωγία καί ὁδός» (Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου PG 3,397),
πρός τά νοητά, δέν εἶναι παρά κτιστά δημιουργήματα καί αἰσθητά
προϊόντα τῆς θείας δημιουργίας, πού εἶναι «καλά λίαν» καί μέ τή
θεία ἐνανθρώπηση γίνονται ἰδιότυποι «φορεῖς» καί «ἀγωγοί» τῆς
σωτηριώδους χάριτος. Εἶναι τά ὁρατά σημεῖα τῆς ἀόρατης χάρης:
«ὧν εἶδες τά σύμβολα, τούτων ἀποδέχου τά πράγματα» θά πεῖ ὁ
Μέγας Ἀθανάσιος (PG 28). Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τονίζει: «τά γάρ
ἀόρατα αὐτοῦ ἀπό κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα
καθορᾶται ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καί θειότης» (Ρωμ. 1,20).
Καί ὁ Μ. Φώτιος ὁμολογεῖ: «Τά ἀόρατα καί νοούμενα τοῦ Θεοῦ ἐστί·
ταῦτα δέ καθορᾶται ἀπό τῆς αἰσθητῆς κάι ὁρατῆς (χάριτος)
(PG 102,136). Τύποι καί εἰκόνες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού
μελλοντικά ἐκπληρώνονται ὡς «ἀντίτυπα» καί μᾶς προετοιμάζουν
γιά τήν ἀλήθεια καί τό καινούργιο τῆς Νέας Διαθήκης εἶναι οἱ ἑξῆς:
α) Ἡ θυσία τοῦ Ἄβελ (Γεν. 4,4) ἀλλά καί ἡ θυσία τοῦ ἱερέα
Μελχισεδέκ μέ ἄρτους καί οἶνο (Γεν. 14,18).
β) Ὁ Νῶε, διασωζόμενος στήν κιβωτό, εἶναι τύπος τοῦ πιστοῦ
πού μέ τό Βάπτισμα ἀπολυτρώνεται (Γεν. 7, 21-23). Καί ὁ Νῶε εἶναι
τύπος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κήρυξε μετάνοια στούς ἀνθρώπους. Ἡ
κιβωτός εἶναι σύμβολο τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Οἱ ἄνθρωποι πού
εἶναι ζωντανά μέλη της καί τρέφονται ἀπό τά μυστήριά της,
σώζονται ἀπό τόν κατακλυσμό τῆς ἁμαρτίας. Μέ τό Ἅγιο Βάπτισμα
ἐνταφιάζομε τήν προπατορική ἁμαρτία, ὅπως στά νερά τοῦ
κατακλυσμοῦ ἐνταφιάστηκαν οἱ ἁμαρτωλοί ἄνθρωποι. Ἐπίσης, ἡ
κιβωτός ζωγραφίζεται στενότατη, γιά νά εἶναι εἰκόνα τῆς
χριστιανικῆς κολυμβήθρας, τῆς ὁποίας «ἀντίτυπον» στάθηκε ἡ
σωστική κιβωτός, σύμφωνα μέ τήν θεολογία τοῦ Ἀπόστολου Πέτρου
(Α΄Πέτρου 3,21).
γ) Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ, κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας εἶναι
εἰκόνα τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Κυρίου καί ὁ Ἰσαάκ, τύπος τοῦ
Ἰησοῦ Χριστοῦ (Ρωμ. 8, 32), (Γέν. 22, 10). Ὁ Ἰσαάκ ἦταν μονογενής
υἱός τοῦ Ἀβραάμ καί τῆς Σάρρας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι Μονογενής
Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ (Ἰωάν. 1,1 καί 3,16). Ὁ Ἰσαάκ μετέφερε
στούς ὤμους του τά ξύλα τῆς θυσίας. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός: «καί
βαστάζων τόν σταυρόν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τόν λεγόμενον κρανίου
τόπον... ὅπου αὐτόν ἐσταύρωσαν» (Ἰωάν. 19,17). Ὁ Ἰσαάκ μέ ὑπακοή
δέχτηκε νά θυσιαστεῖ ἀπό τόν πατέρα του Ἀβραάμ. Ὁ Ἰησοῦς
Χριστός ἔγινε «ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυροῦ»
(Φιλιπ. 2, 8).
Θά συνεχίσωμε ὅμως, σύν Θεῷ, στό ἑπόμενο κήρυγμα. ΑΜΗΝ!

Πηγή: Ιερά Μητρόπολη Χίου